Ақтаңдақтар ақиқаты
-
Бір уыс бидай
Тып-тыныш, бақуатты өмір сүріп жатқан қазақ елін басқаруға орталық коммунистік партиядан Ф.И.Голощекин тағайындалды. Оның қазақ еліне жасаған Кіші революциясы халықты жаппай ашаршылыққа ұшыратты. Елімізде Лениннің продразверстка бағдарламасын іске асыру жоспары мен халықты күштеп коллективтендіру науқаны басталды. Қазақтың жалғыз тіршілік көзі болып отырған малын жаппай күштеп тартып алды. Халықтан алынған малды «азық-түлік жоспарын орындау» деп қажетсіз сойып тастады, тау-тау боп үйілген…
Жалғасын оқу -
Зұлмат жылдардағы атаулардың мәні қандай?
ХХ ғасырдың 20-30-жылдары қазақ халқының арғы-бергі тарихындағы ең бір қасіретті кезең болды. Большевиктер құрған советтік қызыл империя халықты ата кәсібі, ұлттық экономикасының өзегі, тіршілігінің негізгі көзі болған төрт түлік малынан айырып, мәжбүрлі түрде «Қазақстандағы Кіші Қазан» бағдарламасын орындау арқылы қазақ даласына бұрын-соңды болмаған алапат ашаршылық әкелді. Халықтың жартысынан астамын жалмаған аштық елді есеңгіретіп, санасын сансыратып кетті. Біртұтас жұртты бай-кедей табына…
Жалғасын оқу -
Қуғын-сүргін құрбандарының саны қанша?
30 жылда 650 мың адам ақталды Мұндай сұрақ әр адамды мазалауы мүмкін. Біз жыл сайын 31 мамыр жақындаған кезде ғана қуғын-сүргін, аштық пен соғыс құрбандары туралы айтып, жаза бастаймыз. Белгілі тарихшы Бүркітбай Аяғанның дерегіне сүйенсек, Қазақстан бойынша 7-10 млн аралығында адамдар қуғын-сүргінге ұшыраған. Саяси ғылымдар докторы, ғалым Әбдіжәлел Бәкір қуғын-сүргін жылдары қазақ халқының 40 пайызы қырылды деген мәліметті алға тартады.…
Жалғасын оқу -
1937 жыл: Қазақ зиялыларының тағдыры мен қасіреті
30-жылдардағы қуғын-сүргіннің динамикасын, оның ауқымын, диффузиялану, яғни таралу үрдісін терең түсіну үшін сол жылдардағы ахуалды талдау маңызды. Қазақ зиялыларының рухани-моральдық дағдарысы 1937 жылғы қуғын-сүргін жылдарында айқын көрінді. 1937 жылы көркем әдеби шығармаларымен елге танылған қазақ зиялыларын айыптау мен қуғындау бұрынғыдан бетер күшейіп, өзінің шарықтау шегіне жетті. Олардың шығармаларының әр жолынан, айтылған ой-пікірінен ұлтшылдық пен байшылдықты, кеңес өкіметіне қарсылықты, теріс ниеттілікті…
Жалғасын оқу -
Алаш ардақтыларын алаңдатқан ашаршылық
ХIХ ғасырдың екінші жартысынан алып аймақты алып жатқан қазақ елі түгелдей патшалық Ресейдің отарына айналды да, жергілікті әкімшілік орындары ұлтымыздың тілі мен дініне тиісті, ежелден келе жатқан әдет‑ғұрпын, тұрмыс‑тіршілік салтын күштеп өзгертуге бағыт ұстады. Бұрын негізінен көшпенді өмір салтындағы халық еріксіз отырықшылыққа бағытталып, артық жерлер жаңадан көшіп келушілер қорына ығыстырыла бастады. Бұл толып жатқан қайшылықтар тудырып, жергілікті халықтың әлеуметтік өмірін…
Жалғасын оқу