Қазіргі таңда Қазақстанның елордасы – Астана қаласы – тек саяси-экономикалық орталық қана емес, сонымен бірге сан түрлі ұлттар мен ұлыстардың мәдениеті тоғысқан, рухани достықтың символына айналған бірегей мегаполис. Осы көп қырлы мәдени мозаиканың ішінде өзіндік өрнегімен, бай тарихымен және ерекше дәстүрімен дараланатын ұйымдардың бірі – «Жайхун» қарақалпақ этномәдени бірлестігі.
2016 жылдың 9 желтоқсанында іргетасы қаланған бірлестік аз уақыт ішінде Астананың қоғамдық өмірінде айтарлықтай орын алып, Қазақстанда тұратын қарақалпақ ағайындардың рухани орталығына айналды. «Жайхун» атауының өзі терең мағынаға ие: ол Әмудария өзенінің көне атауы ретінде халықтың тамырынан нәр алып, болашаққа бет алған ұлы көштің символы іспеттес. Кез келген ұлттың өміршеңдігі оның тілі мен мәдениетінің сақталуына тікелей байланысты екенін ескерсек, бұл бірлестіктің құрылуы уақыт талабынан туған.
Бірлестік мүшелері үшін бұл ұйым тек құжат жүзіндегі кеңсе емес, бұл – алыстағы атамекеннің жылуын сезіндіретін, ана тілінің әуезі естілетін, ұлттық киімнің әрбір оюы бай тарихтан сыр шертетін киелі шаңырақ. Қарақалпақ мәдениеті – Орталық Азия өркениетінің ажырамас бөлігі. Бірлестік аясында жүргізіліп жатқан жұмыстар дәстүрді жай ғана мұражай жәдігері ретінде емес, тірі, даму үстіндегі процесс ретінде көрсетуге бағытталған. Қарақалпақ жыраулары мен бақсыларының өнері, Бердақ пен Әжінияз сияқты ұлы ойшылдардың жырлары – бірлестік іс-шараларының өзегі. Осы асыл мұраны Астананың қақ ортасында паш ету – үлкен жауапкершілік пен мақтаныш. Қарақалпақ әйелдерінің шеберлігінен туған сәукеле, көйлек өрнектері мен киіз үй жабдықтарының жасалу жолдары жастарға дәріптеліп, ұлттық қолөнердің қыр-сыры ашылады.
«Жайхун» бірлестігінің жетістігі – оның оқшауланбай, керісінше, Қазақстан халқы Ассамблеясының белсенді мүшесі болуында. Орталық – Астана қаласында өтетін барлық ірі мәдени форумдар мен фестивальдердің тұрақты қатысушысы. Бұл – мәдениеттер диалогының үздік үлгісі. Қарақалпақ өнері қазақ, орыс, өзбек және басқа да ұлттардың өнерімен астасып, ел бірлігін нығайта түседі.
– Мәдениетті диалог, шығармашылық, шынайы қарым-қатынас және өзара құрмет арқылы біз Қазақстан халқының көп қырлы мозаикасына өз үлесімізді қосып келеміз. Бұл орта шығармашылық тұлғалардың үйіне айналып, қарақалпақ поэзиясы мен музыкасы астанадағы басқа этникалық топтардың өнерімен үйлесім табатын кештердің ұйытқысы болды, – дейді «Жайхун» қарақалпақ этномәдени бірлестігінің төрайымы Тазабике Салиева.
Диаспораның әрбір мүшесі өз тамырына адал бола отырып, бұл жерде қолдауды сезіне алады. Астананың жылдам даму қарқынына сай әрқайсысының тоқтайтын, терең тыныс алатын және үйдің жылуын сезінетін жері бар екенін еске салады. Мұнда дәстүрлер оқулық бетінде қатып қалмай, жас ұрпақтың жүрегінде сақталады. Бірлестік мұра сақшысы ретінде қарақалпақ тілін, фольклорын және қолөнерін мұқият сақтап, оны жастарға жеткізу арқылы ұрпақтар байланысының үзілмеуін қамтамасыз етіп отыр. Бұл жұмыс – халықтың рухани болмысын сақтап қалудың кепілі.
«Жайхун» қарақалпақ этномәдени бірлестігінің маңызы арта бермек. Бұл ұйым – тек бір ұлттың мүддесін қорғаушы емес, Қазақстан атты ортақ үйіміздің іргесін бекітетін алтын қазықтың бірі. Қарақалпақ халқының бай тарихы мен Астананың заманауи мүмкіндігі ұштасқан жерде «Жайхунның» жұлдызы әрқашан жарық болмақ.
– Біз үшін бұл – тек ұйым емес, ар-ожданымыз, тіліміз бен ділімізді сақтап қалатын мәңгілік рухани астанамыз. Мәдениет халықтың төлқұжаты болса, «Жайхун» – сол төлқұжатты әлемге мақтанышпен паш етіп, бірлік пен достықтың шынайы үлгісін көрсетіп келе жатқан қадірлі шаңырақ болып қала береді. Әрбір музыка дыбысы, ана тіліміздің әрбір сөзі және ұлттық киіміміздің әрбір үлгісі Әмудария жағасында тамыр жайған бай тарихты Астана төрінде жаңғырта береді, – дейді бірлестік басшысы.
