Қазіргі білім беру жүйесінде педагогтің кәсіби біліктілігімен қатар оның психологиялық әл-ауқаты мен эмоционалдық тұрақтылығы да маңызды. Жоғары жауапкершілік, құжаттамалық жүктеме, уақыт тапшылығы мен ата-аналармен қарым-қатынастағы қиындықтар педагогтің кәсіби қажуына себеп болуы мүмкін.
Мектеп басшысы ретінде менің басты ұстанымым – мұғалімнен нәтиже талап етпес бұрын, сол нәтижеге жетуге қажетті жағдай жасау. Себебі шаршаған, еңбегі бағаланбаған, үнемі қысым сезінетін педагогтен жоғары кәсіби нәтиже күту жеткіліксіз. Мен мектепті басқаруда адамға бағытталған көшбасшылықты, сенім мен өзара құрметті басты құндылық деп санаймын.
Осы мақсатта педагогтердің кәсіби әл-ауқатын қолдауға арналған «РЕСУРС» моделін ұсынамын. Модель алты бағытты қамтиды: рефлексия және диагностика, еңбекті оңтайландыру, серіктестік, уақытты тиімді пайдалану, өзін-өзі реттеу, сенім мен психологиялық қауіпсіздік.
Өзімнің басқарушылық тәжірибемде мынадай нақты әрекеттерді маңызды деп есептеймін:
* Педагогтердің эмоционалдық жағдайын тоқсан сайын анонимді сауалнама арқылы анықтау.
* Артық есептілік пен қайталанатын тапсырмаларды қысқартып, мұғалімнің уақытын үнемдеу.
* Жиналыстарды тиімді ұйымдастырып, нақты шешім қабылдауға басымдық беру.
* Мұғалімдердің демалыс уақыты мен жеке шекарасын құрметтеу.
* Әр педагогтің пікірін тыңдап, ұсыныстарын басқарушылық шешімдерде ескеру.
* Жас мамандарға тәлімгерлік қолдау ұйымдастыру.
* Қиын жағдайға тап болған педагогті кінәламай, алдымен тыңдап, қолдау көрсету.
* Мұғалімнің кәсіби беделін қорғап, еңбегі мен жетістігін бағалау.
Мен үшін тиімді мектеп – тек жоғары көрсеткішке қол жеткізген мектеп емес, әр қызметкері өзін қауіпсіз, қажет және бағалы сезінетін орта. Басшының табысы ұжымның сенімінен, ал ұжымның жетістігі әр адамның еңбегіне деген құрметтен басталады.
Менің берік сенімім: мұғалімді қолдау – білім сапасын қолдау. Педагогтің көңіл күйі, кәсіби сенімі мен ішкі ресурсы мектептің даму қарқынына тікелей ықпал етеді. Сондықтан мен үшін адамға қамқорлық жасау – басқарудың қосымша бағыты емес, оның негізгі қағидаты.
Түйін сөздер: педагогтің әл-ауқаты, кәсіби күйзеліс, адамға бағытталған басқару, психологиялық қауіпсіздік, көшбасшылық, «РЕСУРС» моделі.
Жаманқараева Гүлсан Кеншілікқызы,
