Балалардағы паразиттік инфекциялар бүкіл әлемде жиі кездесетін мәселелердің бірі болып қала береді. Медицинаның дамуына және гигиена туралы ақпараттың қол жетімділігіне қарамастан, жыл сайын мыңдаған балалар гельминттермен — паразиттік құрттармен ауырады. Бұл туралы Астана қаласының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшысы Айгүл Шағалтаева толығырақ ақпарат берді, деп хабарлайды astana-akshamy.kz.
-Балалар ересектерге қарағанда жиі ауырады. Бұл мінез-құлық ерекшеліктеріне және жас физиологиясына байланысты. Бала әлемді белсенді түрде біледі: құмда ойнайды, заттарды қолымен ұстайды, жануарлармен байланыста болады және әрдайым гигиена ережелерін сақтамайды. Сонымен қатар, балалардағы иммундық жүйе әлі толық қалыптаспаған және денені паразиттерден тиімді қорғай алмайды.
Әсіресе жұқтыру қаупі жазда және күздің басында балалар көшеде көбірек уақыт өткізіп, жуылмаған жидектер мен жемістерді жеп, тоғандарда шомылып, топырақпен байланыста болған кезде артады.
Инфекциялар балалар ұжымдарында — балабақшаларда, мектептерде, лагерьлерде және ойын бөлмелерінде тез таралады. Бір жұқтырған бала басқа балалар үшін инфекция көзі бола алады, — дейді А. Шағалтаева.
Балаларда қандай паразиттер жиі кездеседі?
Ең көп тарағаны:
1) құрттар-энтеробиозды тудырады, ол анус аймағында қышумен бірге жүреді, әсіресе түнде;
2) дөңгелек құрттар-іштің ауырсынуын, ас қорыту жүйесінің бұзылуын, әлсіздікті тудыруы мүмкін;
3) лямблия — асқазан-ішек жолына әсер ететін және ас қорыту проблемаларын тудыратын микроскопиялық паразиттер.
2026 жылдың 5 айында Астана қаласында гельминтоздың 385 жағдайы тіркелді, оның ішінде 14 жасқа дейінгі балалар — 367, ал 2025 жылдың ұқсас кезеңінде — 410 жағдай, оның ішінде 14 жасқа дейінгі балалар арасында — 393 жағдай.
Инфекция қалай пайда болады?
Көбінесе балалар жұқтырады:
— лас қолдар арқылы;
— нашар жуылған көкөністер, жемістер мен жидектер;
— ойыншықтар мен тұрмыстық заттар;
— ластанған беттер;
— жануарлармен байланыста болған кезде.
Балаға жас кезінен бастап қарапайым ережелерді түсіндіру маңызды:
— тамақтанар алдында және көшеден кейін қолыңызды жуыңыз;
— лас қолдарыңызды аузыңызға салмаңыз;
— белгісіз көздерден су ішпеңіз;
— тек жеке гигиена заттарын пайдалану.
Ата-аналарға не іздеу керек?
Паразиттік инфекциялар әрдайым айқын белгілерге ие бола бермейді. Кейде ата-аналар баланың әл-ауқатын шаршаумен немесе иммунитеттің төмендеуімен байланыстырады.
Дәрігерге қаралуға себеп болуы мүмкін:
— анус аймағында қышу;
— іштің ауыруы;
— тәбеттің төмендеуі;
— әлсіздік және тез шаршау;
— салмақ жоғалту;
— жиі аллергиялық реакциялар.
Кейде баланың мектептегі үлгерімі төмендейді: ол аз белсенді болады, тез шаршайды және ақпаратты нашар есте сақтайды. Аурудың ұзақ ағымымен физикалық дамудың артта қалуы мүмкін.
Тексеру қашан жүргізіледі?
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2022 жылғы 16 мамырдағы № ҚР ДСМ-44 бұйрығына сәйкес мектепке дейінгі ұйымдарға баратын балаларды тексеру жүргізіледі:
— түсу кезінде;
— басқа топқа ауысқан кезде;
— 10 күнтізбелік күннен артық болмаған соң;
— әрі қарай-жылына 1 рет.
Диагностика үшін тағайындалады:
— нәжісті талдау;
— энтеробиозға қыру.
Баланы қалай қорғауға болады?
Алдын алудың негізі гигиена ережелерін сақтау болып қала береді:
— көшеден кейін және тамақтанар алдында қолыңызды жуыңыз;
— балалардың тырнақтарын қысқа кесіңіз;
— көкөністерді, жемістер мен жидектерді мұқият жуыңыз;
— төсек-орындарды үнемі ауыстырып отыру;
— үйді дымқыл тазалаңыз;
— үй жануарларының денсаулығын бақылау және оларды дер кезінде дегельминтизациялау.
Есте сақтау маңызды
Гельминтоздар «өткен ауру» емес. Бүгінгі күні де паразиттік инфекциялар балалар арасында өзекті мәселе болып қала береді.
Көптеген жағдайлардың алдын-алу шаралары, ата-аналардың мұқият қарым-қатынасы және тұрақты медициналық тексерулер арқылы алдын алуға болады.
Салауатты әдеттер, гигиенаны сақтау және дәрігерге уақтылы бару — баланы паразиттік инфекциялардан қорғаудың негізгі әдістері. автор —
