Кәсіп бастау кезеңінде кәсіпкерлер қандай қиындықтарға тап болатынын көп жылдан бері өз тәжірибемнен жақсы білемін. Бұл – тұрақтылықты, ресурстарды және үздіксіз өзгерістер жағдайында жұмыс істей білуді талап ететін күнделікті тынымсыз еңбек.
Үш шақырылымның депутаты ретінде, ал бүгінде энергоүнемділік, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, құрылыс және экология мәселелері жөніндегі комиссияның төрағасы, сондай-ақ Астана қаласының Өңірлік кеңесінің мүшесі бола отырып, мен кәсіпкерлікке тек ішкі тұрғыдан ғана емес, қоғамдық қызмет призмасы арқылы да қараймын. Бүгінде, әсіресе елордада, бизнестің алдында тұрған міндеттердің ауқымы ауқымды. Кәсіпкерлер қаланың экономикалық белсенділігінің елеулі бөлігін қалыптастырып, ел экономикасының дамуына қомақты үлес қосып келеді.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар ортасы да ерекше назар аударуға лайық. Бұл – кәсіпкерлік қауымдастықтың үнемі назарда ұсталуы тиіс бөлігі. Өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарды қолдау – жай ғана әлеуметтік шара емес, бұл – жұмыспен қамтуды арттыруға, экономиканың тұрақтылығына және азаматтардың әл-ауқатына салынған инвестиция.
Белсенді кәсіпкерлердің өңірлер мен елорданың дамуына серпін беріп отырғанын көріп отырмыз. Олар Астананы салу мен абаттандыруға қатысып, жаңа жобаларды іске қосуда, жұмыс орындарын құруда, өндіріс пен қызмет көрсету саласын дамытуда. Осындай әрбір нәтижеде нақты адамдардың еңбегі, ұжым алдындағы жауапкершілік және ел дамуына қосылған нақты үлес бар.
Кәсіпкерлікті қолдау ұлттық деңгейде де, елорда деңгейінде де мемлекеттік саясаттың тұрақты басым бағыты болып қала береді. Бұл реформалар кезеңінде айрықша маңызды: ережелер өзгерген кезде бизнеске болжамдылық, түсінікті құралдар және серіктестікке негізделген диалог қажет.
Кәсіпкерлік қауымдастық үшін Мемлекет басшысы айқындап берген міндеттер маңызды бағдарға айналды. Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында 2025 жылдың әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары шығарылып, алдағы кезеңге арналған негізгі міндеттер белгіленді.
Президент Үкіметке «Атамекен» ҰКП-мен бірлесіп, 1 сәуірге дейін шағын және орта бизнесті қолдау саясатын түбегейлі жаңарту жөнінде ұсыныстар енгізуді тапсырды. Сондай-ақ кәсіпкерлер үшін бірыңғай цифрлық экожүйе құруға – әрбір азамат смартфон арқылы қол жеткізе алатын қолжетімді орта қалыптастыруға ерекше назар аударылды.
Бұл – қағидатты түрде маңызды ұстаным. Бүгінде артық әкімшілік рәсімдер мен реттеушілік кедергілер бизнес үшін әлі де қосымша шығындар тудырып отыр – уақыттық, қаржылық және ұйымдастырушылық. Блокчейн және жасанды интеллект құралдарын пайдалана отырып, реттеудің цифрлық моделіне көшу кәсіпкерлік орта үшін нақты серпіліске айналуы мүмкін.
Жаңа Конституция жобасы да мемлекет пен бизнес арасындағы сенім мен ұзақмерзімді әріптестік ортасын қалыптастыратын маңызды жүйелі қадам болмақ. Кәсіпкерлікті дамыту басым бағыттардың бірі ретінде айқындалып, бизнес экономикалық реформаларды іске асырудағы негізгі серіктес ретінде қарастырылады.
Сондай-ақ кәсіпкерлердің салықтық әкімшілендірудің жаңа шарттарына неғұрлым жайлы бейімделуіне бағытталған шаралар да ерекше мәнге ие. Үкіметтің шешімімен 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін шағын және микробизнес тексерулерден, камералдық бақылаудан және жекелеген жағдайларды қоспағанда, әкімшілік жауапкершіліктен босатылды. Биыл 1 сәуірге дейін берешекті өтеген жағдайда өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару қағидалары қолданылады, сондай-ақ қызметті тарату және тоқтату рәсімдері қайта қаралды. Бұдан бөлек, 2026 жылдың соңына дейін шағын және микробизнес үшін өтпелі кезең көзделген – осы кезеңде жіберілген қателіктер үшін өсімпұлдар мен айыппұлдар салынбайды.
Аталған қадамдардың барлығы жиынтығында неғұрлым болжамды әрі тұрақты кәсіпкерлік ортаны қалыптастырады. Бұл бизнестің бейімделуіне, дамуын жоспарлауына, өндірісті кеңейтуіне және жаңа жұмыс орындарын ашуына мүмкіндік береді. Түптеп келгенде, мұның бәрі еліміздің дамуына және халықтың әл-ауқатының артуына қызмет етеді.
Юсуп Келигов,
Астана қаласы Кәсіпкерлер палатасының Өңірлік кеңесінің мүшесі, энергоүнемділік, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, құрылыс және экология мәселелері жөніндегі комиссияның төрағасы.
