Jüz jıldıq jılnama

0 112

Ulttıq akademïyalıq kitaphanada respwblïkalıq «Egemen Qazaqstan» gazetiniñ ğasırlıq mereytoyına oray Aqparat jäne qoğamdıq damw mïnïstrliginiñ qoldawımen jarıq körgen «Jüz jıldıq jılnama» attı bes tomdıqtıñ tanıstırılımı boldı.

Bïıl jüz jıldığın atap ötkeli otırğan bas basılımnıñ tarïhı 1919 jılı 17 jeltoqsanda Orınborda alğaş basılğan «Uşqın» gazetinen bastaladı. Odan beri de halqımızdıñ talay ardaqtılarınıñ qoltañbası qalğan basılımnıñ atı birneşe ret özgerdi. Al oqırmanğa jol tartqan jïnaqqa «Uşqınnan» bastap, 1976 jılğı «Socïalïstik Qazaqstan» gazetine deyingi aralıqta jarïyalanğan materïaldar toptastırılğan.
Jïın tizginin ustağan «Egemen Qazaqstan» basşısı Darhan Qıdıräli jılnamağa basılımnıñ eski tigindilerindegi sol däwirdiñ şındığın zerdelegen maqalalar iriktelgenin ayttı. Köpşilikke qoljetimdi bolw üşin jïnaqtıñ elektrondıq nusqası jasalğan. Sonday-aq Aqparat komïtetiniñ törağası Läzzat Süyindik bul jobanıñ jalğasatının jetkizdi.
Osı awqımdı jumıstıñ qalay atqarılğanı twralı belgili ğalım Namazäli Omaşev äñgimeledi.
«Biz sekildi halıqtıñ şınayı tarïhın aytw oñay emes. Sondıqtan bul kitapta eşqanday burmalaw joq, tüpnusqa saqtaldı. Basılım alğaş şıqqanda qaybir mıqtı jwrnalïstïka boldı deysiz. Alayda «Eñbek twı» kezinde onıñ alğa damwı bolğanın bayqaysız. Al Smağul Sädwaqasov basqarğan tusta gazet ulttıq mäseleni ötkir kötergen. Sol jıldarı basılımda istegen azamattar basın bäygege tigip, jer, til problemasın aşıq jazğan. Özim, budan keyin osılay qılıştay tilip aytqan kezeñdi körgen joqpın. 1923 jılı qazaq tili memlekettik til boldı. Bul oñaylıqpen bolğan joq. Osı jılı Säken Seyfwllïn memlekettik til twralı basılımğa 5 maqala jarïyalağan» dedi ğalım.
Sonımen qatar şara barısında elimizge belgili azamattar Mırzatay Joldasbekov, Tölen Äbdik, Ädil Ahmetov jäne basılımdı biraz jıl basqarğan Parlament Mäjilisiniñ depwtatı Sawıtbek Abdrahmanov söyledi.
Tanıstırılımda jılnamanı qurastırwşılardıñ biri, qalamger Janbolat Awpbaev jïnaqqa kirgen keybir qızıq derekterge toqtaldı.
«Aldımen bul kitapqa tanımdıq dünïelerdi berwge män berdik. Aytalıq, 1943 jılı 15 qazanda KSRO joğarı keñes prezïdïwmınıñ jarlığımen tuñğış ret qazaqtan şıqqan äskerï adamğa general şeni berildi. Ol – Şäkir Jeksenbaev degen azamat. 1950 jılı Qazaqstan Kompartïyası Ortalıq komïtetiniñ jïınında Pavlodar oblıstıq partïya komïtetiniñ ügit-nasïhat böliminiñ meñgerwşisi Sorokïn degenniñ: «Bizdiñ öñirde Mäşhür-Jüsip degen kisiniñ zïratı jatır. Soğan eldiñ bäri barıp, täw etedi. Oğan qazaqtıñ jazwşıları da baradı» dep aytqan sözi jarïyalanğan. Osı söz qazaq zïyalılarına «päle» bolıp jabısadı. Osıdan bastan Mäşhür atamızdı sınğa alıp, aqırı ardaqtı tulğanıñ zïratın qïratqan. Mine, osınday mäseleni de berwge twra keldi. Keyde swretterge de üñildik. Qostanay oblısınan Äbilğazïn degen kisiniñ swretteri jarïyalanğan. Bir swrettiñ astında «Ämire Qaşawbaevtıñ qızı Qostanay oblıstıq fïlarmonïyasında änşi bolıp jumıs isteydi dep jazılıptı. Biz osı derekti de swretimen engizdik» dedi ol.

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

3 + twenty =