جاڭا زامانعا – وزىق تەحنولوگيا

0 236

استاناداعى مۇناي، تاماق جانە جەڭىل ونەركاسىبى تەحنولوگيالارى بويىنشا ماماندار دايارلايتىن بىردەن-ءبىر جوعارى وقۋ ورنى – قازاق تەحنولوگيا جانە بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتى كەلەشەكتە اتقارىلار ءبىلىم بەرۋ، قولدانبالى جانە عىلىمي-زەرتتەۋشىلىك جۇمىستار اۋقىمىنا «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن باستى باعدار، نەگىزگى ولشەم ەتىپ الدى. جولداۋدان تۋىندايتىن ماسەلەلەر ۋنيۆەرسيتەت كەڭەسىندە تالقىلانىپ،  ىس-شارالار باعدارى بەلگىلەندى. 

2011 جىلى قابىلدانعان جاڭا «عىلىم تۋرالى» زاڭدا عىلىمدى باس­­قارۋدىڭ بەس باسىم باعىتى انىقتالعان. وسىنى جۇزەگە اسىرۋعا باي­­لانىستى مەملەكەت كوماقتى قار­­جى ءبولىپ كەلەدى. مىسالى، وسى سا­لاعا 2010 جىلى 20 ميلليارد تەڭ­گە بولىنسە، 2012 جىلى ول 48 ميل­ليارد­قا جەتىپ، وتاندىق عىلىمدى دامىتۋ تەتىگى جۇيەلەندى. ولار: الەمدىك عىلىمي-تەحنيكالىق اقپا­رات­قا قول جەتكىزۋ، قازاقستانعا شەتەلدىك اسا تانىمال عالىمداردى شاقىرۋ، عىلىمي ۇتقىرلىقتى دامىتۋ، جوعارى رەيتينگتى جۋرنالداردا ماقالالارى جاريالاعان عالىمداردى ىنتالاندىرۋ، جاستاردى تارتا وتىرىپ ەلىمىزدىڭ عىلىمىن وركەندەتۋ.

ءبىزدىڭ قازتبۋ – ۇلتتىڭ ورىن­دال­عان ارماندارىنىڭ ءبىرى. ول —­ الماتى تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ فيليالى نەگىزىندە 1998 جىلى اشىلعان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەت، سولتۇستىك ايماققا 18 ماماندىق بويىنشا باكالاۆرلار، 5 ماماندىق بويىنشا 200-دەي ماگيسترلار دايارلاۋدا. كوللەدجىمىزدى 10 ماماندىق بويىنشا جاس كادرلار ءبىتىرىپ شىعۋدا.

ەل دامۋىنا قاتىستى پرەزيدەن­تى­مىز قانشالىقتى بيىك ماقساتتاردى، اسقاق ارمانداردى العا شىعارسا، ۋني­ۆەرسيتەتىمىز ماماندار دايارلاۋ، سونىمەن بىرگە عالىمداردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگى­زۋ­گە دە تالاپتى كۇشەيتتى. وننان استام ۇلت وكىلى توپتاسقان ءبىلىم بە­رۋ مەن­ عىلىم وردامىزدا سول تالاپ­قا ساي بولۋ باستى پارىز سانالادى. ءمى­نە­كي، وسىلايشا ءبىر ماقساتقا جۇمىلعان ۇيىم بولون كەلىسىمى – Magna Charta Universitaum سياقتى بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمدارىنىڭ قاعيدالارىن ورىنداۋدا. ىرگەلى ءبىلىم مەن جوعارى كاسىبي بىلىكتى بولاشاق ماماندار دايارلاۋ جولىنداعى پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرا­­مىن­­دا قىزمەت كورسەتۋشىلەردىڭ 56,8 پا­­يىزىنىڭ عىلىمي دارەجەسى نەمەسە اتاعى بار.
قازتبۋ باسەكەگە قابىلەتتى بولاشاق ماماندار دايارلاۋ بارىسىندا ىرگەلى وتاندىق جانە شەتەلدىك ونەركاسىپتىك كا­سىپورىندارمەن، مەملەكەتتىك ۇيىم­دارمەن بەرىك بايلانىس ور­نات­قان. قازتبۋ ستۋدەنتتەرىنىڭ تەو­ريا جۇزىندە العان بىلىمدەرىن ءتا­­جىريبە تۇرعىسىندا شىڭداۋىنا زور مۇمكىندىك جاسالعان. ولاردىڭ كاسiبي تاجiريبەسi ۋنيۆەرسيتەتتىڭ كەلiسiمشارتى بويىنشا قالانىڭ 107 كاسiپورىندارىمەن، ولاردىڭ iشiنەن 3 جىلعا ۇزاق مەرزiمدى 98 كەلiسiمشارت جاسالعان. ەلىمىزدىڭ بiلiم بەرۋ مەكەمەلەرiمەن ءبiزدىڭ ماماندىقتار بويىنشا 15 مەموراندۋم جاسالعان. ستۋدەنتتەر وتاندىق جۇزدەن اسا كاسىپورىنداردا جانە وزگە دە مەكەمەلەردە وندىرىستىك ءىس-تاجىريبەدەن وتە الادى.

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى تاعايىنداعان ستيپەنديا يەگەرلەرى گيۋزال بەگدەروۆا مەن داريا كروحولەۆا جاستاردى پاتريوتتىق رۋحتا تاربيەلەۋگە دە اتسالىسۋدا. ستۋدەنتتەرگە رەكتور گرانتتارى، جاتاقحانادا الەۋمەتتىك قورعاۋ جەڭىلدىكتەرى قاراستىرىلعان.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى­ پرەزي­دەن­تىنىڭ سايلاۋىندا بەلسەندىلىك تانىتقاندارى ءۇشىن قازاقستان رەس­­پۋب­ليكاسى پرەزيدەنتى ن.نا­­زار­­باەۆتىڭ العىس حاتىمەن (ستۋ­­دەنت­­­­­­تەرىمىز عالىمجان يسما­عۇ­­لوۆ جانە لاۋرا مەڭدىعاليەۆا) ءجا­­نە ونىڭ ءىس باسقارماسى اتىنان ما­­راپات­­تالعاندار بارشىلىق. ءXىى­­ حالىقارالىق «شابىت» شى­­عار­­ماشىلىق فەستيۆالى قالىپ­­تاس­قان ءداستۇر بويىنشا «ساندىك قولدانبالى ونەر» كورمە-بايقاۋعا 200-دەن استام سۋرەتشىلەردىڭ شى­­عار­­ماشىلىق-تۋىندىلارى 4 كۇن بو­يى شەبەرلىك سىنىبى، دوڭگەلەك ستول، دەرەكتى ديزاين فيلمدەر كو­­رەر­­مەندەر نازارىنا ۇسىنىلدى. ءنا­­­تيجەسىندە ديزاين ماماندىعىنىڭ ستۋدەنتتەرى ر.وماروۆا، س.تولمەتوۆ، ت.شايحين قاتىسىپ سەتيفيكاتتارمەن ماراپاتتالدى.

الماتى قالاسىندا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-فورۋم – «اق باتا»، «كورولەۆا پاۋتينى»، «ۆەسەننيايا كاپەل»، «رەانيماتسيا ۆەسنى» كونكۋرسىنا قاتىسقان ديزاينەرلەرىمىز جۇلدەلەردى يەلەنسە، ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دە قر-نىڭ ساۋلەت، ديزاين جانە بەينەلەۋ ونەرى سالاسىندا وتكەن قالالىق «تاۋەلسىزدىك تىنىسى» شىعارماشىلىق كورمەسىنە قاتىسقان ستۋدەنتىمىز ايگەرىم يساەۆا «التىن ينە» نوميناتسياسىنىڭ يەگەرى اتاندى. استاناداعى «كورمە» ورتالىعىندا «عىلىم جانە ءبىلىم بەرۋ-2012» اتتى كورمە وتكىزۋگە تەحنولوگيا جانە ەكونوميكا فا­­كۋل­تەتىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن ستۋ­­دەنت­­تەرى ءوز قولدارىمەن جاساعان كونديتەرلىك تاعامدار جانە نان ونىمدەرىن سورەگە قويىپ كەلۋشىلەرگە جارناما رەتىندە كورسەتە ءبىلدى.

جاڭا جىل قارساڭىندا مۇگەدەك بالالار ۇيىندەگى كەمتار بالالارعا مەيىرىمدىلىك، دەمەۋشىلىك جاردەم بەرۋ ماقساتىندا ولارعا ارناپ ەرتەگىلەر كەيىپكەرلەرىنىڭ بەينەسى سومدالعان 25 دانا جاڭا جىلدىق كوستيۋمدەر تىگىلىپ سىيعا تارتىلدى.

ەكى قولعا – ءبىر جۇمىس – وسى كۇنى الەۋمەتتى تولعاندىرعان وزەكتى ماسەلە. بۇل رەتتە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ مەملەكەتتىك ماڭىزدى سايا­­سات­­تىڭ ءبىرى بولۋى – زاڭدى. مەم­لەكەتتىك دەڭ­­گەيدەگى ماسەلە بول­­عاندىقتان، ارنايى «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى قا­­بىل­­داندى. بۇل باع­­دار­­لامانىڭ ءدىت­­تەگەنى – جۇمىسسىز ازاماتتاردى ەڭبەككە بەيىمدەپ، جۇمىسقا ورنالاستىرۋ. سوڭعى جىلدارى «جول كارتاسىنىڭ» شاراپاتىن كورگەن ازاماتتار از ەمەس. وسى ماقساتتا ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى ورتالىقتا اتالعان باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا مىڭنان اسا تىڭداۋشىلارعا ونشاقتى جۇ­مىس­­شى ماماندىقتارى بويىنشا كۋا­­­لىكتەر بەرىلدى. «كادرلاردى قايتا دايارلاۋدىڭ كۋرسىن بىتىرۋشىلەردىڭ توقسان پايىزىنان استامى جۇمىسقا ورنالاسۋ قۋانىشىنا يە بولدى» دەي­­دى اتالعان ورتالىقتىڭ ادمينيس­­ترا­­تورى ماگيسترانت ءسانيا جۇما­دي­لوۆا.

الەمگە ايگىلى ءال-فارابي: «عالىم ادامنىڭ اقىل-ويى – ايقىن، ەرىك-جىگەرى – زور، تىلەك-ماقساتى – اقيقات پەن ادالدىققا قىزمەت ەتۋ» دەگەن ەكەن. تاۋەلسىزدىكتىڭ 21 جىلدىعىندا عالىمدارىمىز وسى ءسوزدىڭ راستىعىن دالەلدەدى. ەكونوميكامىزدىڭ قيىن كەزىندە دە عىلىمنان قول ۇزبەي، ەل بولاشاعىنا قىزمەت ەتتى. ەندى جاڭا تىنىس، جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلدى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا قويىلعان مىندەتتەر يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جاڭا بيىكتەردى باعىندىرۋعا جۇمىلۋدامىز. قازاقستان عىلىمى مەن ءبىلىمى قازىر تاريحي كەزەڭدى باستان وتكەرىپ وتىر. ونىڭ تاريحيلىعىن حالقىمىز بەن ەلباسىمىزدىڭ «ماڭگىلىك ەل» مۇراتىنا قىزمەت ەتۋ انىقتايدى. قازىر ءبىزدىڭ سالامىز تۇبەگەيلى جاڭارۋ، جاڭعىرۋ ۇستىندە، دەمەك، جاڭا بيىكتەرگە جەتە بەرمەك.

پەرنەبەك وشاقباەۆ،
قازاق تەحنولوگيا جانە بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

13 − 2 =