ينتەرنەت پەن جاپپاي نارازىلىقتاردىڭ بايلانىسى بار ما؟

0 59

 13 قىركۇيەك كۇنى مەن قاشقىن بانكير مۇحتار ءابىلازوۆ­پەن اشىق پىكىرسايىسقا شىقتىم. بۇل – ءوزىمنىڭ يدەيام، بيلىكتىڭ ەشقانداي قاتىسى بولعان جوق. نە سەبەپتەن وسىنداي شەشىم قابىلدادىم؟ نەلىكتەن «پوليتون» كلۋبىن تاڭدادىم؟ وسى شەشىمىمنىڭ لوگيكاسىن ءتۇسىندىرىپ بەرەيىن. ەڭ الدىمەن، قوعامدىق رەزونانس تۋعىزاتىن وقيعا بولعانىن قالادىم. سول وقيعا ارقىلى بيلىك پەن بۇقارانىڭ قازىرگى زامانعى اسا ماڭىزدى ماسەلەگە نازارىن اۋدارعىم كەلدى. ول – ينتەرنەت پەن جاپپاي نارازىلىقتاردىڭ سەبەپ-سالدارلىق بايلانىسى. باس­تىسى، «حايپ» مەن ويلاعانداي بولدى.

ەرمۇحامەت ەرتىسباەۆ، ساياساتكەر:

سوڭعى جىلدارى «تۆيتتەر-توڭكەرىس» دەگەن تۇسىنىك پايدا بولدى. بۇل – كەز كەلگەن زاماناۋي نارازىلىقتاردىڭ اسا ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى. الۋان ءتۇرلى نارازىلىقتاردىڭ تولقىنى دۇنيە جۇزىنە كەڭ تارالۋدا. سونىڭ ىشىندە، اقش (Occupy Wall Stret), ۇلىبريتانيا (Blackberry Riot, لوندوننىڭ شەتكى ايماقتارىنداعى بۇلىكتەر), فرانتسيا (سارى جيلەتتەر) سياقتى الىپ مەملەكەتتەردى دە اينالىپ وتپەدى. مۇنداي قوزعالىستاردىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى جوق، ولار جەلىلىك سيپاتتا پايدا بولادى.
ءبىز قازىر جاڭا داۋىرگە اياق باستىق. بۇل كەزەڭدە يدەولوگيا، پارتيالار، قوعامدىق قوزعالىستار، باعدارلامالار مەن ماقساتتار ەكىنشى كەزەككە ىسىرىلدى. ياعني، كوپتەگەن نارازىلىقتاردى كوشباسشىلار مەن پارتيالار، يدەولوگيا مەن باعدارلامالار تۋعىزبايدى. ينتەرنەت نارازىلىققا شىققان بۇقارانىڭ جاعىمسىز ءىس-ارەكەتىن جاريالاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ، سول بۇلىكتەردىڭ ورشۋىنە جاعداي جاساۋدا. قازاقستانداعى مۇنداي ۇدەرىس ەكى جىل بۇرىن، م.ءابىلازوۆ فرانتسۋز تۇرمەسىنەن شىققان كەزدە باستالدى. قاشقىن بانكير حودوركوۆسكي، بەرەزوۆسكيلەردىڭ بەينەسىندە قازاقستاندىق الەۋمەتتىك جەلىلەرگە باسىپ كىردى.
ينتەرنەتتە ەلدىڭ الدىنا شىعاتىن ادامنىڭ ءسوزىنىڭ مازمۇنى ەمەس، قالاي سويلەگەنى ماڭىزدى. مىسالى، م. ­­ابىلازوۆتىڭ 2017 جىلى 2 قاراشادا «كەشكى بىشكەك» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىنان ءۇزىندى كەلتىرەيىن: «قىرعىزستاننىڭ قازاقستانعا ىقپال ەتەتىن ءوز تەتىكتەرى بار. ساۋىردە قازاقستان ەلدىڭ وڭتۇستىگىنە سۋ جىبەرۋدى سۇرايدى. اتامباەۆقا ناقتى ارەكەت ەتەتىن كەز – وسى. قىرعىزستاننان سۋ بارماي قالسا، قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىندە ەگىن شىقپايدى. ول ايماقتا 500 مىڭنان اسا حالىق تۇرادى. الەۋمەتتىك جارىلىس نازارباەۆ ءۇشىن وكىنىشتى جاعدايلارعا اكەلەدى، ونىڭ رەجيمى قۇلايدى». بۇل سوزىندە ءابىلازوۆ ءوزىنىڭ حالقىنا جامانشىلىق تىلەپ وتىر. ول بيلىككە نارازى ادامداردىڭ قاتارىن كوبەيتۋدى كوزدەيدى. وكىنىشتىسى سول، لاس تاكتيكا جاھانتور زامانىندا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەۋدە. ارام نيەتتىلەر، ارزان بەدەلگە قۇمار جانە كوپىرمە سوزبەن كوپشىلىكتى الدايتىن جاندار ءۇشىن الەۋمەتتىك جەلىلەر ءوز يدەياسىن تاراتۋدىڭ التىن «تامىرىنا» اينالدى.
ءابىلازوۆ بيلىككە نارازى ەلەكتوراتتىڭ الدىندا ءوزىن بولاشاق «توڭكەرىس ۇكىمەتىنىڭ» جەتەكشىسى رەتىندە كورسەتىپ، مەملەكەتتىك توڭكەرىس «جاسايدى» دەگەن ساۋالدىڭ وزىنە ويلانىپ كورەيىكشى. ماسەلەن، فرانتسۋز توڭكەرىسىنىڭ قوزعاۋشى كۇشى شارۋالار، ساۋداگەرلەر، قولونەر شەبەرلەرى كورولدىڭ بيلىگىن توڭكەردى. 1917 جىلعى ورىس توڭكەرىسىنىڭ ساياسي كۇشى دە جۇمىسشىلار مەن شارۋالار بولعان. ال ءابىلازوۆتىڭ قدت-سىنىڭ قوزعاۋشى كۇشى قانداي الەۋمەتتىك توپتار؟ زاۋىت جۇمىسشىلارى، وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر، مۇعالىمدەر مەن دارىگەرلەر مە؟ كاسىپكەرلەر مەن اۋىلداعى شارۋالار نەمەسە «بولاشاقتىڭ» تۇلەكتەرى مە؟ ويتكەنى م. ءابىلازوۆ ۇنەمى حالىق تۋرالى ايتادى، بىراق حالىق – بۇل ابستراكتىلى ۇعىم ەمەس. حالىقتى الەۋمەتتىك توپتار، ءتىرى ادامدار قۇرايدى. ەگەر 2 ملن حالقى بار الماتىدا 2 مىڭ ادام كوشەگە شىقسا، ول – حالىقتىڭ 0,1 پايىزى. دەموكراتيا – ازشىلىقتىڭ قۇقىعىن سىيلايتىن كوپشىلىكتىڭ بيلىگى. بىراق ازشىلىق حالىقتىڭ 99, 99 پايىزىنىڭ تىنىش ءومىر سۇرۋگە دەگەن قۇقىعىن سىيلاۋى ءتيىس.
قوعامنىڭ جاڭارۋىنىڭ ەكى جولى بار: «تومەننەن توڭكەرىس» جانە «جوعارىدان توڭكەرىس» جاساۋ. العاشقىسى مەملەكەتتى بەيبەرەكەتتىلىككە، ازاماتتىق جانجالدارعا اپارىپ تىرەيدى. ءابىلازوۆ ۇنەمى ۋكراينا مەن گرۋزيانى مىسالعا كەلتىرەدى. مەن گرۋزياداعى ءجۇز مىڭداعان بوسقىنداردى كوردىم. نەمەسە ءابىلازوۆ قىرعىزستانداعى وپپوزيتسيانى قارجىلاندىرعانىن ماقتانىشپەن ايتادى. ناتيجەسى قانداي: ەكى پرەزيدەنتى ەلدەن قاشسا، ءبىر پرەزيدەنتى تۇرمەدە وتىر. 1,5 ملن قىرعىز كۇنكورىسى ناشارلاپ، رەسەيگە كوشتى. ءبىز كورشىلەس، باۋىرلاس قىرعىز حالقىن سىيلايمىز، بىراق ءوز دامۋ جولىمىز بار. ق.توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتىگى ارقىلى ەل ەكونوميكاسىن رەفورمالاۋ، الەۋمەتتىك مەملەكەت قۇرۋدىڭ بالاماسى جوق. قازاقستاننىڭ كوپۇلتتى حالقىنىڭ باسىم بولىگى ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ستراتەگياىق باعدارىن، ونىڭ مۇراگەرى – ق.توقاەۆتىڭ ساياساتىن قولدايدى. دەموكراتيا دەگەن كوپشىلىكتىڭ بيلىگى ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. 21 قىر­كۇيەكتە رۇقسات ەتىلمەگەن شەرۋگە شىعامىز دەگەن مىڭداعان ابىلازوۆشىلدەر زاڭسىز ارەكەت ەتىپ، تاۋەلسىزدىگىمىزگە قاۋىپ توندىرۋگە ۇمتىلاتىنىن ۇمىتپاسىن! جاھانتورداعى ءحارىپتى باسىپ وتىرعان «شايتاندار» تۇرعىندار جاپپاي نارازىلىققا شىعاتىن بولسا، حالىققا جانە مەملەكەتكە قارسى ۇندەۋلەرى ءۇشىن جاۋاپقا جانە قاتاڭ جازاعا تارتىلاتىنىن ءبىلۋى ءتيىس.

(liter.kz سايتىنان ىقشامدالىپ اۋدارىلدى)

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

20 − twelve =