توقشىلىق جىلى سانالعان

جابايحان ءابدىلدين، ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى

0 31

ناۋرىز – حالقىمىزدىڭ كونەدەن كەلە جاتقان عاجايىپ مەرەكەسى. ەگەر باتىستى نەمەسە باسقا ەلدەردى الساق، ولار جىل باسىن حريستوستىڭ تۋعان كۇنىمەن نەمەسە باسقا ىرگەلى وقيعالارمەن بايلانىستىرىپ جاتادى. ءبىز ءۇشىن ناۋرىز – جىل باسى. جاڭا جىل كوبىنەسە قىس­تىڭ قاڭتارىنان باستالادى دەپ ويلايمىز. ءبىزدىڭ ناۋرىزىمىز جازعىتۇرىممەن بايلانىس­تى. ەسكى دەرەكتەردە ناۋرىزدىڭ تاريحى پارسى جۇرتىنان تاراتىلادى. قازاقتىڭ دا ناۋرىزعا ءوز كوزقاراسى بار. سەبەبى ءبىز ۇلى دالانى مەكەندەگەن جۇرتپىز. حالقىمىز قىستىگۇندەرى توعايلى جەردەگى سۋدىڭ جيەگىندە، نە بولماسا تاۋدىڭ بوكتەرىن قونىس ەتتى. قازاقتىڭ نەگىزگى مالى – جىلقى مەن قوي. قىس بويى جىلقى تەبىندە جۇرەدى. قاھارلى مەزگىلدەن مالدى امان الىپ شىعۋ دا وڭاي ەمەس. كەيبىر جىلدارى قاتتى جۇت بولىپ، بايلاردىڭ مالى قىرىلىپ قالعان. قازاقتىڭ «بايلىق – ءبىر جۇتتىق» دەيتىنى سودان. سوندىقتان حالقىمىز ناۋرىزدى، اسىرەسە، ءساۋىر كەلگەندە «قىستان امان شىقتىق» دەپ قۋانىپ، مەرەكەنى ايرىقشا تويلاعان. وسى ۋاقىتتا ەل قىس­تاۋدان جايلاۋعا كوشىپ، مال تولدەپ، اققا اۋزى ءتيىپ، مارە-سارە كۇي كەشىپ جاتقان. جايلاۋعا كوشكەندە جاس جىگىتتەر مەن قىزدار اسەم كيىنىپ، ءجۇرىسى جورعا ات ءمىنىپ، كوزگە تۇسەدى. قىس بويى كورمەگەن اعايىن ءبىر-ءبىرىن قوناققا شاقىرىپ، شۇرقىراپ تابىسادى. وسىنىڭ ءبارى زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ­تىڭ «اباي جولى» ەپوپەياسىندا شىنايى، كوركەم سۋرەتتەلگەن. ابايدىڭ ءوزى: «جازعىتۇرى قالمايدى قىستىڭ سىزى، ماساتىداي قۇلپىرار جەردىڭ ءجۇزى» دەپ كەرەمەت ايتادى. راسىندا، كوكتەمدە دالا قىزعالداق، سارعالداقتارمەن قۇلپىرىپ، جايناپ تۇرادى.
انە-مىنە دەگەنشە تىشقان جىلى دا كەلدى. تاريحىمىزدا تىشقان جىلىندا ايتارلىقتاي قيىنشىلىقتار بولماعان. ونى حالقىمىزدىڭ كونە جىرلارى مەن ەپوستارىنان بايقايسىز. قازىر جۇرتشىلىقتى الاڭداتىپ وتىرعان ىندەتتەن امان شىعىپ، ەلىمىز تىنىش، حالقىمىز باقىتتى عۇمىر كەشىپ، جاستارىمىز وسە بەرسىن دەيمىن!

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

nineteen − three =