شىلدە. قايدا شومىلامىز؟

0 222

شىلدەنىڭ شىلىڭگىر ىستىعى مەن تامىزدىڭ تامىلجىعان كۇندەرىندە تۇرعىندار وزەن مەن كولدەردى جاعالايتىنى بەلگىلى. شومىلۋ ماۋسىمىندا ەلوردالىقتار مەن قالا قوناقتارى قاي جەرلەرگە سۋعا ءتۇسىپ، دەمالادى؟ استانا ماڭىنداعى قاي وزەن-كولدەر قاۋىپسىز؟ قانداي جاعاجايلار جايلى؟ ­وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ كورەلىك.

رۇقسات ەتىلگەن ءۇش جاعاجاي بار

ەلوردادا سۋعا تۇسۋگە رۇقسات ەتىلگەن ءۇش جاعاجاي عانا بار. ۇشەۋى دە اقىلى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – استانا ساياباعىنداعى جاعاجاي. ول ەسىل اۋدانى، تۇران كوشەسىندە ورنالاسقان. بۇل قالالىق جاعاجاي ساعات 10.00-20.30 ارالىعىندا قىزمەت كورسەتەدى. 16 جاسقا تولماعان جەتكىنشەكتەرگە ەرەسەكتەرمەن عانا كىرۋگە رۇقسات. قايىققا مىنگەن 5 قۇتقارۋشى جاعاجايداعى قاۋىپسىزدىككە جاۋاپتى. كىرۋ قۇنى ەرەسەكتەر ءۇشىن – 500 تەڭگە، 16 جاسقا دەيىنگى بالالارعا – 200 تەڭگە. زەينەتكەرلەرگە، مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بۇلدىرشىندەرگە، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا كىرۋ تەگىن. سۋعا ءتۇسىپ شىققاننان كەيىن دەمالۋشىلار التى كابينالى سەبەزگى (دۋش) تۇرعان جەرگە بارىپ، شايىنا الادى. ەر ادامدار مەن ايەلدەرگە بولەك. اشىق اسپان استىندا اياق-قول جۋعا ارنالعان ورىن دا بار. كولەڭكە بولسىن دەپ جاعادا 40-قا جۋىق كۇنشاتىر قويىلىپتى. كيىم اۋىستىراتىن بولمە دە قاراستىرىلىپتى. فۋتبول، ۆولەيبول وينايتىن سپورتتىق الاڭ دا دەمالۋشىلار قۇزىرىندا.
ەكىنشى رۇقسات ەتىلگەن جاعاجاي ەسىل وزەنى بويىنداعى «تري پەسكاريا» قوناق ءۇي كەشەنىنىڭ اۋماعىنان ورىن تەپكەن. مەكەنجايى: سارىارقا اۋدانىنداعى كوكتال تۇرعىن الابى، ەڭلىك-كەبەك كوشەسى، 11. ال ءۇشىنشىسى – ەسىل وزەنى بو­يىنداعى «ستوليچنىي دۆور» دەمالىس ورنى اۋماعىنداعى جاعاجاي. مەكەنجايى: الماتى اۋدانى، كۇيگەنجار تۇرعىن الابى، اتاقونىس كوشەسى، 20ب.
استانا قالاسىنىڭ تجد ليكۆيداتسيا ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەلدور رايىمبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، جاقىندا قالا اۋماعىنان ءتورتىنشى جاعاجاي اشىلماق. بىراق بۇل جاعاجايلار ميلليون تۇرعىنى بار مەگاپوليس ءۇشىن تىم جەتكىلىكسىز. سوندىقتان جاعدايى بارلار شەتەلگە بارىپ دەمالۋعا اۋەس.

جەكەمەنشىك باسسەيندەر جەتىپ ارتىلادى

سونىمەن قاتار قالا ىشىندە Lily سپا-ورتالىعى، Sky Beach Club, Rixos Wellness & Spa جانە «وازيس» جاعاجاي كلۋبى سياقتى جەكەمەنشىك يەلىكتەگى دەمالىس ورىندارى، باسسەين، جاعاجايلار جەتىپ ارتىلادى. مىسالى، ورتالىق ساياباقتاعى «وازيس» جاعاجاي كلۋبى – اشىق اسپان استىندا، تازا اۋادا شومىلۋعا ارنالعان استاناداعى بىردەن-ءبىر باسسەين. ورنالاسقان جەرى ءتيىمدى بولعاندىقتان، مۇندا كەلۋشىلەر قاتارى قالىڭ. اتالمىش كەشەندە ءۇش باسسەين قاراستىرىلىپتى. ونىڭ ءبىرىنشىسى كىشكەنتاي بۇلدىرشىندەرگە ارنالعان، تەرەڭدىگى – 20 سم. ال ۇلكەن بالالارعا ارنالعان ەكىنشى باسسەيننىڭ تەرەڭدىگى 1,5 مەتر بولسا، ەرەسەكتەرگە ارنالعان باسسەين تەرەڭدىگى – 2,5 مەتر. ءبىر ۋاقىتتا بۇل جەرگە 200 ادامعا دەيىن سىيادى ەكەن. سەيسەنبى-جەكسەنبى كۇندەرى ساعات 12:00-20:00 ارالىعىندا، ال دۇيسەنبى كۇنى ساعات 10:00-نان 20:00-گە دەيىن قىزمەت كورسەتىلەدى. كىرۋ بيلەتىنىڭ قۇنى ەرەسەكتەر ءۇشىن 5000-7000 تگ بولسا، 3-تەن 12 جاسقا دەيىنگى بالالارعا – 3000-4000 تەڭگە. ال 3 جاسقا دەيىنگى بۇلدىرشىندەرگە كىرۋ تەگىن. كەلۋشىلەرگە شەزلونگتار، ماتراستار، سۇلگىلەر جانە ۇرلەمەلى دوڭگەلەكتەر تەگىن ۇسىنىلادى (مەكەنجايى: «استانا» ساياباعى، تۇران داڭعىلى، 8/1ا). ال سىعاناق كوشەسى، 27 مەكەنجايىندا ورنالاسقان Lily سپا-ورتالىعىنىڭ ەسىگى كەلۋشىلەر ءۇشىن اپتانىڭ جەتى كۇنىندە دە ساعات 07:00-دەن 23:00-گە دەيىن اشىق. مۇندا 2 بالالار باسسەينى قاراستىرىلعان. كىرۋ بيلەتىنىڭ قۇنى ەرەسەكتەر ءۇشىن 4000-6000 تەڭگە، ال بالالارعا 2000-3000 تەڭگە (4-تەن 13 جاسقا دەيىن، 3 جاسقا دەيىنگى بالالارعا كىرۋ تەگىن) تۇرادى. حالات، سۇلگىلەر جيىنتىعى سياقتى شومىلۋعا ارنالعان زاتتار جانە شەزلونگ تەگىن بەرىلەدى. دۇيسەنبى-جەكسەنبى كۇندەرى ساعات 10:00- 21:00 ارالىعىندا جۇمىس ىستەيتىن تۇران داڭعىلى، 37 مەكەنجايىنداعى Sky Beach Club-قا كىرۋ باعاسى ەرەسەكتەرگە 10-12 مىڭ تەڭگە بولسا، بالالارعا – 6 مىڭ تەڭگە. ال 5 جاسقا دەيىنگى بالالارعا كىرۋ تەگىن. اتالمىش ويىن-ساۋىق كەشەنى كەلۋشىلەردى، اسىرەسە، مالديۆ ارالدارىنىڭ ەكزوتيكالىق جىلى قۇمىمەن قىزىقتىرادى دەسەدى. مۇندا كلۋبتىق كارتالار جۇيەسى دە جۇمىس ىستەيدى. (3 ايعا – 120000 تەڭگە; 6 ايعا – 180000 تەڭگە; 1 جىلعا – 300000 تەڭگە). سول جاعالاۋداعى د.قوناەۆ كوشەسى، 7 مەكەنجايىنان ورىن تەپكەن Rixos Wellness & Spa كەلۋشىلەردى اپتانىڭ بارلىق كۇندەرى تاڭعى 07:00 مەن تۇنگى 23:00-دەيىن قابىلدايدى. كىرۋ باعاسى ەرەسەكتەرگە – 15000, بالالارعا – 7000 تەڭگە. 4 جاسقا دەيىنگى بالالارعا كىرۋ تەگىن.
سونىمەن قاتار، قالا ىرگەسىندەگى «چيستىە پرۋدى»، «التىن قىر­عاۋىل» («زولوتوي فازان»), «بەيبارىس»، «بالقاراعاي» سياقتى جانە باسقا دا شيپاجايلارعا، دەمالىس ورىندارىنا باراتىندار قاتارى از ەمەس. البەتتە، بۇل ورىنداردىڭ بارلىعىندا دا جانعا جايلى جاعداي جاسالعان. بىراق ونىڭ ءبارى اقىلى بولعاندىقتان، ونى بىرەۋدىڭ قالتاسى كوتەرەر، ال ايلىعى شايلىعىنا جەتپەي جۇرگەن ورتانقول ازاماتتاردىڭ شاماسى كەلە بەرمەيدى. سوندىقتان ولار شومىلۋعا ارنالعان تەگىن جەرلەردى قاراستىرادى.

قالا ىرگەسىندەگى وزەن-كولدەر

استانانىڭ اينالاسىندا سارىوبا، سىلەتى، تۇز، مىقتىكول سياقتى وزەن-كولدەر بار. بىراق ولاردىڭ اتىن ەستىگەنمەن، جولىن بىلمەيتىندەر كوپ. ءارى كەيبىرىنىڭ جولى ويدىم-ويدىم.
مىسالى، سارىوبا كولى ۇلكەن جانە كىشى بولىپ ەكىگە بولىنەدى ەكەن. دەمالۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى ۇلكەنىنە قاراي اعىلاتىن كورىنەدى. ال ۇلكەن سارىوبا كولىنە قاراعاندى تاس جولى ارقىلى بارۋعا بولادى. قاشىقتىعى – 85 شاقىرىم. «ۇلكەن سارىوبا كولىنىڭ جاعالاۋىندا قامىس وسپەيدى. اينالاسى قۇم. ورتاسىنا قاراي كول تەرەڭدەي بەرەدى. سۋعا تۇسۋشىلەر سونى ەسكەرۋلەرى كەرەك. ۇنەمى اڭىزاق جەل ەسىپ تۇراتىندىقتان، جينالمالى شاتىرلاردى، ۇيشىكتەردى الىپ بارعان دۇرىس. سونداي-اق، وزىڭىزبەن بىرگە ماساعا قارسى جاقپا مايدى الۋدى ۇمىتىپ كەتپەڭىز» دەيدى دەمالۋشىلار.
ال اقمولا وبلىسى، شورتاندى اۋدانىنداعى بەكتاۋ اۋىلدىق وكرۋگىندە ورنالاسقان مىقتىكول اۋىلى 2006 جىلعا دەيىن «بارىشەۆكا» دەپ اتالىپتى. استانا – كوكشەتاۋ تاس جولى ارقىلى 90 شاقىرىمنان اسا جولدى ارتقا تاستاساڭىز، دىتتەگەن جەرىڭىزگە جەتەسىز. جولدىڭ ساپاسى جاقسى بولعاندىقتان، ءبىر ساعاتتا جەتۋگە بولاتىنىن ايتادى دەمالۋشىلار. اپتاپ ىستىقتا دا مۇپ-مۇزداي بولىپ تۇراتىن مىقتىكولدىڭ ۇزىندىعى – 1,5 كم، ەنى – 500 م، كولەمى – 2,04 ملن م3, ورتاشا تەرەڭدىگى – 12 م.
سىلەتى – سارىارقانىڭ ەرتىس الابىنداعى وزەن. ال بۇل وزەنگە استانادان ەرەيمەنتاۋ جولى ارقىلى بارۋعا بولادى. سول سياقتى استانادان 40-45 شاقىرىم عانا قاشىقتىقتا ورنالاسقان سارىكول اۋىلىنداعى تۇز كولىنىڭ ەمدىك قاسيەتى بار كورىنەدى. بىراق بۇل كولدىڭ سۋىنىڭ قۇرامىن ماماندار ءالى انىقتاماپتى.
تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، استانا ىرگەسىندەگى اۋىلدارداعى ءتۋريزمدى دامىتۋ ماقساتىندا ءبىراز جوبانىڭ جوسپارى جاسالعان ەكەن. مىسالى، تالاپكەر، قوياندى، نوۆويشيموۆكا، شالقار، قوسشى، سوفيەۆكا جانە قوياندى اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە دەمالىس ورىندارى، جاعاجايلار سالىنباق. سونىڭ ىشىندە الداعى جىلدارى سالىناتىن كەڭبيدايىق سۋ قويماسى تاعى بار. ەستەرىڭىزگە سالساق، مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتكەن جىلى 28 ماۋسىمدا اۋىلشارۋاشىلىعى مينيسترلىگى سۋ رەسۋرستار كوميتەتىنىڭ توراعاسى يسلام ابىشەۆتى قابىلداعاندا وعان استانا ماڭىنداعى سۋ قويمالارى مەن كولدەردىڭ تۋريستىك الەۋەتىن ارتتىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن. «كەڭبيدايىق سۋ قويماسى قالاعا جاقىن ورنالاسقان. بۇل جەر ەلوردا تۇرعىندارى دەمالاتىن ورىنداردىڭ بىرىنە اينالۋعا ءتيىس. وندا جاعاجاي جاساپ، دەمالىس ورىندارىن سالۋ كەرەك» دەگەن بولاتىن مەملەكەت باسشىسى. بۇل تۇرعىدا اۋىلشارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ءباسپاسوز قىزمەتى ماماندارىنىڭ مالىمەتىنشە، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن اتالمىش سۋ قويماسىنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەلەرىن ازىرلەۋگە 40 ملن تەڭگە ءبولىنىپتى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسى راسىمدەرىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەڭىمپاز اتانعان «يۋپيتەر» جشس بۇل جۇمىستى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىر ەكەن. ال كەلەر جىلى كەڭبيدايىق سۋ قويماسىن سالۋعا ارنالعان جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنبەك. قازىرگى كەزدە 7 مىڭ گەكتاردى قۇرايتىن الاڭدا شالقار كولتابان سۋارۋ جۇيەسى ورنالاسقان. ول وسى ۋاقىتقا دەيىن اقمولا وبلىسى تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ 4 ەلدى مەكەنى تۇرعىندارىنىڭ جەكە مەنشىك مالدارىنا ازىق دايىندايتىن شابىندىق رەتىندە پايدالانىلىپ كەلىپتى. ال جوسپار بويىنشا 2020-2021 جىلدارى مۇندا قۇرىلىس جۇمىستارى تولىقتاي اياقتالىپ، بۇل جەر زاماناۋي دەمالىس ورنىنا اينالماق.

«شومىلۋعا بولمايدى!» دەگەن بەلگىنى سىندىرماڭىز!

بىراق قالا ىرگەسىندەگى وزەن-كولدەرگە دە بۇكىل قالا جۇرتشىلىعىنىڭ اياعى جەتە بەرمەيدى. سوندىقتان ولار رۇقسات ەتىلمەگەن سۋ ارنالارىنا شومىلۋعا ءماجبۇر. سونىڭ سالدارىنان سۋعا كەتىپ، ءولىم قۇشىپ جاتقاندار دا جوق ەمەس. مىسالى، شومىلۋ ماۋسىمى باستالعالى بەرى استانا بويىنشا 15 ادام سۋعا اعىپ كەتىپ، جان تاپسىرعان. ونىڭ 9-ى پريگورودنىي تۇرعىن الابىنىڭ تۇرعىندارى بولسا، 7-ەۋى – كامەلەت جاسىنا تولماعان بالالار. وسىعان وراي استانا قالاسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى «نۇرا-ەسىل» سۋ ارناسىنا رەيد جاساپ، تۇرعىندارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، تجد قىزمەتكەرلەرى وسى اۋماقتا تۇراتىن مەكتەپ وقۋشىلارى مەن اتا-انالارىنا ءتۇسىندىرۋ جۇمىس­تارىن جۇرگىزگەنىمەن، بالالار رۇقسات ەتىلمەگەن جەرلەردە سۋعا ءتۇسۋىن جالعاستىرۋدا. مۇنداعى بالالار ءولىمىنىڭ 70 پايىزى اتا-انالاردىڭ سالعىرتتىعى سالدارىنان بولىپ وتىرعانىن ايتادى ولار. «شومىلۋعا بولمايدى» دەگەن جازۋى بار ارنايى تاقتايشالاردى تۇرعىندار ۇنەمى سىندىرىپ، سۋعا باتىرىپ جىبەرەتىن كورىنەدى. بۇلىنگەن بەلگىلەردى قالپىنا كەلتىرىپ وتىراتىن قۇتقارۋشىلار تىيىم سالىنعان جەرلەردە ادامداردىڭ شومىلماۋىن قايىقپەن ءجۇرىپ تە قاداعالايدى ەكەن. سول سياقتى سىرتتان باقىلايتىن ەرىكتىلەر دە تارتىلىپتى. دەگەنمەن سوندا دا كىسى ءولىمى تولاستار ەمەس. بۇل تۇرعىدا قۇتقارۋشىلار تۇرعىندارعا ەرەجەنى قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىرىپ، ءار ۇيگە پاراقشالار تاراتىپ، تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. بۇدان بىلاي شومىلۋعا رۇقسات ەتىلمەگەن جابايى جاعاجايلاردى قاتاڭ باقىلاۋعا العان قۇتقارۋشىلار مەن ءتارتىپ ساقشىلارى زاڭ بۇزۋشىلاردى قولعا تۇسىرسە، 2-4 اەك مولشەرىندە ايىپپۇل سالىناتىنىن ايتادى. الايدا تۇرعىنداردىڭ دا بۇعان ءوز ۋاجدەرى بار.
– مۇنداعى ساياجايلاردا بالالاردىڭ ويناۋىنا ەش جاعداي قاراستىرىلماعان. بالالار اۋلاسى جوق. ولاردىڭ اتا-انالارى جۇمىستا بولعاندا، وزدەرى كۇنى بويى نە ىستەرلەرىن بىلمەي، كوشە كەزىپ جۇرەدى. سودان كە­يىن ىستىقتا امالسىزدان سۋعا شومىلۋعا بارادى. بالىق اۋلايدى. ويتكەنى ولاردىڭ باسقا اينالىساتىن ىستەرى جوق، – دەيدى پريگورودنىي تۇرعىن الابىنىڭ تۇرعىنى باقىتگۇل نىسانباەۆا.

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

15 + seventeen =