شايمەردەن قوسشىعۇلۇلى كوشەسى

ەلوردادا - ەسىمى

0 32

شايمەردەن قوسشىعۇلۇلى ءى جانە ءىى مەملەكەتتىك دۋماعا اقمولا وبلىسىنان سايلانعان. اۋىل مولداسىنان ءبىلىم العان. دۋما مۇشەلەرىنىڭ تىزىمىندە اۋقاتتى، باي ادام دەپ كورسەتىلگەن. مۇسىلمان فراكتسياسىندا بولعان. ەل ىشىندە بەدەلدى كىسى بولىپ، ءوز قاراجاتىنا مەكتەپ اشقان. حالىقتى قاناۋشىلىقتان، ەزگىدەن قۇتقارۋدىڭ جولىن ىزدەپ، ءتۇرلى شارالارعا بارعان. ەلوردادا كوشە اتاۋى بەرىلگەن.بۇل كوشە سارىارقا اۋدانىندا ورنالاسقان. كوشەنىڭ بۇرىنعى اتاۋى – 188-كوشە. قازىرگى تاڭدا جامبىل، ءبىرىنشى جانە ەكىنشى الماتى كوشەلەرىمەن قيىلىسادى. ۇزىندىعى – 1608 م.
كورنەكتى الاش قايراتكەرى، ءدىندار شايمەردەن قوسشىعۇلۇلى 1874 جىلى اقمولا وبلىسى كوكشەتاۋ ۋەزى قوتىركول بولىسىندا تۋعان. جاستايىنان اۋىل مولداسىنان حات تانىپ، ناۋان حازىرەت مەدرەسەسى مەن بۇقارادا وقىعان. كەيىن ەسەيە كەلە ناۋرىزباي تالاسۇلى مەشىتىنىڭ جانىنداعى ينتەرناتتا مۇعالىم بولعان. ءدال وسى كەز ونىڭ ءوز ۇستازىمەن بىرىگىپ، رەسەيدىڭ شوقىندىرۋ ساياساتىنا اشىق قارسى تۇرعان تۇسى ەدى. زامانىندا ۇلتىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتى ابايعا دا حات جازىپ، قازاق نامىسىن تاپتاتپاۋ جولىندا ورتاق كۇرەس­كە ۇندەگەن اعارتۋشى كەيىن اباقتىعا جابىلعان. العاشىندا ورىس ءتىلىن بىلمەيتىندىگىنەن دەپۋتاتتىققا تىركەلمەي، ەكىنشى رەتتە مەملەكەتتىك دۋماعا حالىق قولداۋىمەن دەپۋتات بولىپ سايلانادى. باتىس سىبىرگە ايداۋعا جىبەرىلىپ، ياكۋتيادا جاپا شەكتى. ارتىنشا الاشورداشىلار اراعا ءتۇسىپ، ونى بوساتىپ الادى. پەتەربور مەن نيجني نوۆگورودتا بولىپ، جالپىرەسەيلىك مۇسىلماندار سەزىنە قاتىسادى. تۇركياعا بارىپ، سول ەلدىڭ تانىمال گازەتى ارقىلى ءىى نيكولايعا مالىمدەمە جاسايدى. ءبارىمىز بىلەتىن سانكت-
پەتەربۋرگ قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «سەركە»
گازەتىنە دە قارجىلىق قولداۋ كورسەتكەن. 1917-1919 جىلدارى الاش ۇكىمەتىنىڭ قۇرامىندا بولىپ، ءوزىنىڭ كوزقاراسىن اشىق جەتكىزە بىلگەن. بەرتىندە جالامەن پەتروپاۆل تۇرمەسىنە قامالىپ، 1942 جىلى دۇنيەدەن ءوتتى.
قايراتكەر تۋرالى ازىرشە تولىمدى ەڭبەك ساناتىندا ءبىر-اق دۇنيە بار ەكەن. ول – تاريح عىلىمىنىڭ دوكتورى ومىرزاق وزعانباەۆتىڭ «رۋح كۇرەس­كەرى» ەڭبەگى. قازىرگى كەزدە ەلورداداعى كوشەمەن قاتار، اقمولا وبلىسىندا كورنەكتى الاش قايراتكەرىنىڭ ەسكەرتكىش ءمۇسىنى ورناتىلعان، كوكشەتاۋ قالاسىندا ونىڭ اتىنداعى كوشە مەن مەكتەپ بار.

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

five × five =