Сауал – сізден, жауап – бізден

Оқырмандар сауалдарына «Elorda Aqparat» ЖШС заңгері Әсет Қайырхан жауап береді.

0 38

Байқамай қол қойып жіберіппін

– Жағдай келесідей. Пәтерімді сатуға хабарландыру бердім. Нұр-Сұлтан қаласының ескі бөлігіндегі бір бөлмелі пәтердің бағасы 11 миллион теңге деп қойдым. Риелтор қоңырау шалып, пәтерді көрсетуді сұрады, мен келістім. Сатып алушыға ұнады, дереу сатып алатынын айтты. Риелтормен арада ешқандай келісіміміз болған емес, өйткені басынан-ақ мен комиссия төлемеймін деп бірден ескерткен едім. Сатып алушы да бұл туралы естіді. Бұдан әрі риелтор пәтерді заңдық жағынан тазалығы және сату, сатып алу келісімшартына дайындауға тексеру үшін келісімге қол қоюымды сұрады. Сорақысы, осы құжаттар арасында риелторлық қызмет көрсетуге арналған келісімшарт болыпты, мен оған мән бермес­тен қол қойып жіберіппін, екіжақты мәміле сәтті өтті, пәтер сатылды, риелтор осы уақыт ішінде бізбен бірге болды. Бір ай өткенде Жылжымайтын мүлік агенттігінен риелтордың заңгері қоңырау шалып, менен комиссия төлеуді талап етіп тұр. Егер шартты орындамасам, яғни комиссияны төлемесем, олар мені сотқа бермекші.

Айдос Сапаров,
елорда тұрғыны

– Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 389-­бабының 1-тармағына және Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 389-бабының 2-тармағына сәйкес «Егер бір тараптың келісімшарты осындай келісімшарттар бойынша берілген құқықтардан айыратын болса, екінші тараптың жауапкершілігін жоққа шығаратын немесе шектейтін болса, шартты бұзуды талап етуге құқылы. Міндеттемелерді бұзу немесе серіктестік үшін анық ауыртпалық тудыратын басқа жағдайлар болса, өзінің ақылға қонымды мүдделеріне сүйене отырып, егер шарттың талаптарын анықтауға қатысуға мүмкіндігі болса, ол қабылданбайды». Егер сізде осы белгілер болса, сіз осы келісімшарттың сот арқылы тоқтатылуын талап етуге құқығыңыз бар. Сонымен қатар, сіз көрсеткен жағдай бұл мәмілені алаяқтық пен қателіктің әсерінен жасасу нәтижесінде жарамсыз деп санауға негіз болуы мүмкін (Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 159-бабының 8, 9-тармақтары).

Тексеріп алу керек еді…– Мен 2014 жылы пәтерімді сатып едім, бүгін менің атыма сол сатылған пәтердегі кабельді теледидар үшін қарыз бар екенін білдім. Пәтердің жаңа иелері тв ­кабельді өз аттарына аудармағаны, бірақ қызметтерді пайдаланғаны және ол үшін ақы төлемегені белгілі болды. Ал сатып алу туралы келісімшартта кабельдің жаңа иесінің атына ауысатыны туралы жазылған. Сонда қарызды кім төлейді?

Мұрат БЕКЕТОВ,
елорда тұрғыны

– Пәтерді сатқаннан кейін сіз келісімшартты бұзу үшін кабельді теледидар қызметтерін жеткізушімен байланысуыңыз керек еді. Бұл жағдайда жеткізуші сізге талаптарды берген кезде, сіз жаңа иесін осы іске қатысуға тартып, содан кейін келтірілген залалдың орнын толтыра аласыз.

Зейнеткерге сағат жоқ па?

– Өмірімнің 38 жылын білім саласына арнадым. Жуыр­да зейнетке шықтым, бірақ оқу жылы аяқталғанша деп қызметімді жалғастырып жатырмын. Сұрайын дегенім – мектеп директоры менің сағатымды басқаларға беріп, мені бірнеше сағатпен ғана қалдырды, осы дұрыс па?

– Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 10-бабы 3-тармағына сәйкес, еңбек шартының шарттары біржақты өзгертілмейді. Еңбек шартына өзгертулерді тараптар қосымша келісім түрінде жазбаша түрде енгізеді (Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 33-бабының 2-тармағы). Бұл ретте тараптардың біреуі еңбек шарты талаптарының өзгергені туралы хабарлама жіберуі керек, оны екінші тарап ұсынған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қарайды.Кімдікі дұрыс?

– Біз жабдықты жеткізуге арналған «Баға ұсыныс­тарын сұрату» тендерінде жеңіп алған едік. Тапсырыс беруші бізден: «Жеткізуші келісімшартқа қол қойғаннан кейін 10 күнтізбелік күннен кешіктірмей Қазақстан Республикасында жеткізілетін жабдықты өндірушінің ресми өкілінен тапсырыс орналастырылғандығы туралы ресми растауды ұсынуы керек» деп талап етеді. Біз бұл өнімді басқа елден сатып алған едік. Тапсырыс беруші бұл растауды бізден, сонымен қатар Қазақстандағы ресми өкілден талап етуге құқылы ма? Менің түсінуімше, бұл тауарды жеткізушілердің құқығын шектейді және жеткізушінің жабдықты қайдан сатып алғандығын көрсетіп береді.

Айбек Сақып,
ЖШС маманы

Үлес қалай бөлінеді?

– Біздің жекешелендірілген екі пәтеріміз бар, біреуінде әкем өзінің басқа отбасымен тұрады, екінші пәтерде анам, мен және анамның кейінгі қосылған күйеуі тұрып жатыр едік. Осыдан үш ай бұрын анам қайтыс болды. Мені мазалайтын сұрақ: екі пәтер де анамның атында еді, енді пәтерлердегі үлесті қалай бөлісеміз?

Анар Азаматова,
елорда тұрғыны

 – Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (Ерекше бөлім) 1999 жылғы 1 шілдедегі № 409-I (бұдан әрі – Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі) 1041-бабына сәйкес, ортақ бірлескен меншікке қатысушының қайтыс болуы оның меншіктегі үлесін және ортақ мүлікті бөлуге немесе одан бөлінуге негіз болып табылады. Мұрагерлер заң бойынша мұрагерлікке Қазақстан Рес­публикасының Азаматтық кодексінің 1061, 1062, 1063, 1064-баптарында көзделген кезектілік бойынша мұрағатқа шақырылады. Заң бойынша мұрагерлердің әрбір кейінгі мұрагері бұрынғы тәртіп бойынша мұрагерлер болмаған кезде мұрагерлік құқықты алады. Бірінші сатыдағы мұрагерлер – мұрагер қайтыс болғаннан кейін туған балалар, жұбайы, ата-анасы, немерелері, шөберелері өкілдік құқығымен мұра алады; Екінші сатыдағы мұрагерлерге толық және жартылай әпкелер мен ағалар, ата-ана мен әжелер, сондай-ақ өкілдік құқығымен мұрагер болатын ағайынды/қарындастардың балалары (толық және жартылай) кіреді.

Қарыз алам деп пәлеге жолықтым– Мен бір жыл бұрын интернеттегі онлайн-несие арқылы 1 айға 50 000 теңге алдым. Енді маған қарызды өтеу бойынша 350 000 теңге пеня қайтару туралы хабарлама келіп тұр. Бұл заңды ма?

Бауыржан Серіков,
елорда тұрғыны

– Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 725-1-бабының 6) және 7) тармақтарына сәйкес, қарыз алушының жеке тұлғамен жасалған несие шарты бо­йынша «жеке тұлғаға» қарыз сомасын қайтару бойынша міндеттемелерді бұзғаны үшін тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) мөлшері және (немесе) қарыз шарты бойынша пеня төлеу әрбір кешіктірілген күн үшін орындалмаған міндеттеме сомасының 0,5 пайызынан аспауы керек. Бұл жерде қарыз алушының несие шарты бойынша барлық төлемдері, оның ішінде пайыздар, өсімпұлдар, комиссиялар және несие шартында қарастырылған басқа төлемдер несие шартының барлық кезеңіне берілген қарыз, яғни белгіленген лимиттен асып кеткен. Сотта сіз ережелерде көрсетілген шектер бойынша шағымдана аласыз.

 

 

Пікір жазу

Почтаңыз жарияланбайды

two × 3 =