SÄYGÜLİKTİ TİZGİNDEGEN SAQŞILAR

0 151

erm_3978

Qadirli oqırman, aralarıñızda awılda twıp, at jalın tartıp minetin jasqa jetkende qısta – jabağı, jazda tay minip ösken, jalpı jılqı malına beyjay qaramaytın adamdar az emes dep topşılaymız. Olay bolsa, Astanadağı Nurğïsa Tilen­dïev dañğılınıñ boyı­men jürgende, bala kezinen özderiñizge tanıs tätti ïis murınıñızğa kelgen bolar. Eger onı sezseñizder, qatelesken joqsızdar.

700-DEN ASTAM QUQIQ BUZWŞILIQTI ÄŞKERELEDİ
Temir «tulpardı» tizgindegen tärtip saqşıların künde köşeden körip jürmiz. Al kädimgi awızımen qus tistegen säygülikterdi mingen polïcïya qızmetkerleri kezdese bermeydi. Baqsaq, Astana qalasınıñ İşki ister depar­tamentiniñ jol-patrwl'dik polïcïya polkiniñ quramındağı kavalerïyalıq vzvod 1992 jıldan beri qızmet etip keledi. Joğarıda körsetilgen meken­jayğa barıp, vzvod basşılığımen, twra mağınasında aytqanda, at üstinde qoğamdıq tınıştıqtı saqtawğa atsalısatın jigitterdiñ özimen tildestik.

– Astanada bastapqıda attı polïcïya rotası jumısın bastadı. Keyinnen vzvodqa aynaldı. Qazir kavalerïyalıq vzvod ştatına 50 qızmetker kiredi. 80 jılqımız bar. Är qızmetkerge eki attan keledi. Attardı bizge äkelgende, olardı özimiz üyretip, qızmetke dayın­daymız. Jılqılarımız 3-4 jasar, yağnï qunan, dönen kezinen äkelinedi. Är jılqını 15-20 jıl köleminde ustaymız. Osı merzim ötkende, adamdı zeynetke jibergendey, bosatamız. Jigitterimiz atpen qalanıñ şetinde, sayajaylar men sayabaqtardıñ mañında qızmet atqaradı. Attı polïcïya vzvodınıñ negizgi maqsatı – kölik öte almaytın jerlerde qoğamdıq tärtipti saqtaw. Sonday-aq, Elbası korteji küre jol boyına şıqqanda, onıñ quramında bolw da bizdiñ mindetimizge jatadı, – deydi kavalerïyalıq vzvod komandïri, polïcïya kapïtanı Erğalï Qayırjanov.

Onıñ aytwınşa, attı polïcïya kö­binese sayajaylar mañındağı urlıqtı, äkimşilik quqıq buzwşılıq faktilerin aşadı. Solardıñ işinde ruqsat etil­megen jerlerde işimdik işw men qoqıs tastaw sïyaqtı usaq qılmıstar köp kezdesip jatadı. Jıl basınan beri de kavalerïya 700-den astam quqıq buzw­şılıqtı äşkereledi.

erm_4171

QULAGER QOĞAMDIQ TINIŞTIQ KÜZETİNDE
Attı polïcïya vzvodı tek jıldıñ jılı mezgilderinde ğana, mamır men qazan aylarınıñ aralığında, qızmet atqaratının ayta keteyik. Al qıs tüs­kende, jılqı arnayı qıstawda bağıladı. Qazir atqorada ahaltekeden bas­tap bwdennıy, ağılşın, orlov jorğası, qazaqtıñ jabı tuqımdas jılqıları, qazaq pen ağılşın jıl­qılarınıñ bwdanı sïyaqtı attar­dıñ tür-türi bar.

«Qobılandı batır», «Alpamıs batır», «Qambar batır», «Er Tarğın» sındı batırlıq epos­tardan barşamızğa Taybwrıl, Bay­şubar, Qaraqasqa, Tarlan sïyaqtı batır­lardıñ qanatı bolğan attar tanıs. «Attı polïcïya vzvodında osınday at qoyılğan jılqılar bar ma?» degen surağımızğa Erğalï Qayırjanov «Attar bizge pasportpen äkelinedi. Ol qujatta attarı körsetiledi. Sondıqtan biz özgerte almaymız. Alayda Qulager deytin atımız bar» dep jawap berdi.

Attı polïcïyada qızmet etetin jigitterdiñ jumıs kestesine kelsek, olar tañğı 8.00-den keşki 17.00-ge deyin qoğamdıq tärtipti saqtaydı. Kündelikti «jorıqqa» 12 qızmetker şığadı. Belgilengen bağdarda eki-ekiden jüredi.

JILQINI JANINDAY JAQSI KÖRETİN JİGİT
Ärïne, qalada ösken jigitterge qa­rağanda awılda öskenderdiñ attı po­lïcïya vzvodına jumısqa qabıl­danwı jeñilirek. Sebebi, munda bas­tı talap – atqa mine bilw. Beynelep ayt­qanda, är jigit attıñ qulağında oynay bilwi kerek. Biraq qalada ösken­derde nïet bolsa, jetkilikti. Şeber jılqı mamanı vzvod awmağında arnayı sabaqtardı ötkizip, oğan üyretedi. Al vzvod komandïriniñ aytwınşa, osı qızmetke Astananıñ özinen, basqa qalalardan da kelip jat­qandar az emes. Jalaqı da basqa polï­cïya qızmetkerlerine qarağanda joğa­rıraq. Onıñ sebebi, är jigitke özine bekitilgen jılqığa qarağanı üşin belgili bir payızdar qosıladı.

Osı qızmetke kelgen jigitterdiñ biri, Astanamen irgeles Qarağandı oblısınıñ Nura awdanınıñ twması Maqsat Mıñjasarovtıñ attı polïcïya vzvodında jumıs istegenine 8 jıldıñ jüzi bolıptı.
– Şahter awılında twıp-östim. Bala kezde awılda jabağı, tay minip, şañdatıp jürdik qoy. Äskerde de janwarlarmen jumıs istedim. Şekarada qızmet atqarıp, bekitilgen awmaqtı atqa minip aralap şığatınbız. Jılqı malı janıma jaqın. Astanağa kelgende de attı polïcïya vzvodında jumıs istegendi qaladım. Sodan 2008 jıldıñ kökteminde osı qızmetke ornalastım. Mağan Pamïr attı ahalteke tuqımına jatatın at berildi. Segiz jıl köleminde osı atpen jumıs istep kelemin. Bul jılqı qazir mağan dos, senimdi serigim bolıp aldı. Minezin de äbden zerttep aldım. Tağı Banket deytin atım da bar. Osı ekewimen belgilengen bağdarğa şığıp turamın, – deydi Maqsat.

erm_4041

Onıñ aytwınşa, keybirewler oy­la­ğanday, bul – oñay jumıs emes. «Qılmıskerlerdi qwıp, kedir-budır jerlerde atımız şalınıp ketkende üstinen qulap, qol-ayağımız sınğan kezder de boldı» deydi ol.

Bolaşaqta Astanadağı attı polïcïya vzvodınıñ tehnïkalıq bazasın nığaytw josparlanwda. Qazirgi tañda jılqını asıraw üşin de barlıq jağdaylar jasalğan. Bir mezgilde 7 jılqı sıyatın attardı tasımalday­tın arnayı kölik bar. Jılqınıñ densawlığın baqılaytın mal därigeri de jumıs isteydi. Jem-şöp te jet­kilikti.

Amanğalï QALJANOV

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

4 × two =