قازاق ءتىلىنىڭ بىرىكتىرۋشى فاكتور بولاتىن الەۋەتى بار

0 80

كەشە تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىعىمەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى (قحا) كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى.

جيىن باسىندا ەلباسى قحا-نىڭ قۇرىلۋ تاريحى مەن قالىپتاسۋ پروتسەسىنە توقتالدى. «شيرەك عاسىردا اسسامبلەيا كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگاننان پارلامەنتتە وكىلدىگى بار جالپىۇلتتىق ينستيتۋتقا اينالدى. ول ازاماتتىق قوعامعا ءتان امبەباپ قۇرىلىمنىڭ وزىق ۇلگىسىن كورسەتە ءبىلدى. دوستىق، بەيبىتشىلىك، تىنىشتىق پەن سەنىم قوعام ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالۋىنا ماڭىزدى ۇلەس قوستى» دەدى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى.
ەلباسى قازاقستاندا ءتيىستى زاڭدار قابىلدانعانىن، سوعان سايكەس ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمگە نۇقسان كەلتىرەتىن كەز كەلگەن ارەكەت كونستيتۋتسياعا قايشى كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. «قازاقستاننىڭ بۇل سالاداعى ساياساتى حالىقارالىق تالاپتارعا تولىق جاۋاپ بەرەدى. بۇۇ، ەقىۇ سياقتى ىرگەلى ۇيىمدار ەلىمىزدىڭ ۇلتارالىق قاتىناستار مودەلىنە جانە ۇلت بىرلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كۇش-جىگەرىنە ۇنەمى جوعارى باعا بەرىپ كەلەدى» دەدى ن.نازارباەۆ.
سونداي-اق نۇرسۇلتان نازارباەۆ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەرگە توقتالدى. ەلباسى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ بىرىكتىرۋشى ءرولى قازاقستانداعى بارلىق ەتنوس تاراپىنان قولداۋ تاپقانىن اتاپ ءوتتى. قازاق ءتىلىنىڭ وقىتۋ اۋقىمىن كەڭەيتىپ، قولدانىلۋ تيىمدىلىگىن كوتەرەتىن ۋاقىت كەلدى دەپ ەسەپتەيدى. «قازاق ءتىلىنىڭ بىرىكتىرۋشى فاكتور بولا الاتىن الەۋەتى بار. ەلىمىزدەگى بارلىق ۇلتتىڭ بىرلىگىن نىعايتا الادى. ءتىلىمىز ۇلتارالىق قارىم-قاتىناس ءتىلى بولۋى ءۇشىن ونىڭ قولدانىلۋ اۋقىمىن بىرتىندەپ كەڭەيتىپ، ءتىل ۇيرەنۋشىلەر سانىن ارتتىرۋ كەرەك» دەي كەلە، قازاق ءتىلىن تەگىن ۇيرەتەتىن 90 ورتالىق بارىن ايتتى. الايدا ولاردىڭ تيىمدىلىگى كوڭىل كونشىتپەيتىنىنە دە توقتالدى. «ءبىز ءاربىر بالا مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرىپ، وقيتىن، جازاتىن جانە سويلەيتىن دەڭگەيگە جەتۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋىمىز كەرەك» دەدى ن.نازارباەۆ.
كەڭەس بارىسىندا قحا توراعاسى قوعام كەلىسىمى مەن ەل بىرلىگىن نىعايتۋ جولىنداعى نەگىزگى مىندەتتەرگە ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى. ەلباسى ۇكىمەت تاراپىنان ەلدىڭ تۇراقتى ەكونوميكالىق دامۋىنا، ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدا­يىن جانە جالپى ەلدىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان داعدارىسقا قارسى شارالار قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى. «كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جانە ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ەلىمىزدە قابىلدانعان مەملەكەتتىك باعدارلامالارى بىزگە ميلليونداعان قازاقستاندىقتاردى تۇراقتى تابىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇگىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» جولداۋىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل جولداۋ ەل ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىنداعى رەفورمالاردىڭ اۋقىمدى باعدارلاماسى ىسپەتتەس» دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ەتنوسارالىق قاتىناستاردا جاڭا، ينكليۋزيۆتى ساياساتقا دەگەن سۇرانىس بارىن ايتا كەلە، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى قوعامدى بىرىكتىرۋ ۇدەرىستەرىن تەرەڭدەتۋگە باعىتتالعان ءىس-شارالار ازىرلەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. «ءبىز بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ قازاقستاندىق مودەلىنىڭ ينتەگراتسيالىق الەۋەتىن ءتيىمدى ءارى بەلسەندى تۇردە جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك. قازاقستاننىڭ ەتنوستىق جانە مادەني ارالۋاندىعىن باسەكەلىك ارتىقشىلىققا جانە ەلدى دامىتۋدىڭ، تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىنە اينالدىرۋ جۇمىسىن جالعاستىرۋ قاجەت. تاتۋلىق، كەلىسىم مەن بىرلىك مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتى بولىپ قالا بەرەدى. بۇل – ەتنوسارالىق قاتىناس­تار سالاسىنداعى مىزعىماس ۇستانىم جانە ول وزگەرمەيدى» دەدى ەلباسى.
سونداي-اق ەلباسى بارلىق ەتنوس وكىلدەرىن ەل ومىرىنە بەلسەنە اتسالىسۋعا شاقىردى. «حالىقتىڭ ۇشتەن ءبىرى – ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى. قازاقستاننىڭ جەتىستىكتەرىنە قوسقان ولاردىڭ ۇلەسى بارشاعا ايان جانە ءبىز وسى الەۋەتتى ودان ءارى ارتتىرۋعا ءتيىسپىز» دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونىمەن قاتار، قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى اسسامبلەيانىڭ اقپاراتتىق-يدەولوگيالىق جۇمىسىندا جاستار اراسىنداعى تولەرانتتىلىقتى كۇشەيتۋگە جانە كسەنوفوبياعا قارسى كۇرەسكە ەرەكشە ءمان بەرۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. «اسسامبلەيا ەلىمىزدە تۇراتىن بارلىق ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ورتاق تىلەگى مەن ۇمتىلىسىنىڭ ارقاسىندا قۇرىلدى. اسسامبلەيا – بۇكىل حالقىمىز بىرلەسىپ كوتەرگەن ورتاق ءبىر شاڭىراق. ءبارىمىز ونى قاستەرلەۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ ينتەگراتسيالىق مودەلىمىز – ءارى قاراي ءومىر ءسۇرىپ، دامي بەرەتىن الەۋمەتتىك-مادەني، وركەنيەتتى تىرەگىمىز» دەدى.
كەڭەس وتىرىسى بارىسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ جاڭا ورىنباسارلارى تانىستىرىلدى. ولار – الماتى وبلىسى ۇيعىر مادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى زاكيرجان پيرمۋحامەدوۆيچ كۋزيەۆ جانە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى، «Kazakh TV» تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى مايا تولەگەنقىزى بەكباەۆا.

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

three × two =