Qanday käsiptiñ näsibi basım?

0 25

COVID-19 pandemïyası eñbek narığına özgeris äkeletini anıq. Biraq qalay bolatını äzirge beymälim. Endi bäri burınğıday bolmaydı degen sözdiñ janı bar.Aldımen bir jıl burın qanday mamandıqtarğa suranıs bolıp edi. Eske tüsireyik. Tañdawdı qalay jasaw kerek? Elimizde qanday mamandar tapşı? Osı sawaldar twındağanda, sarapşılar bolaşağı bayandı degen birneşe mamandıqtar tizimin usındı. Sonıñ köşbasında önerkäsip öndirisimen baylanıstı ïnjenerlik mamandıqtar aldıñğı orınğa şıqtı. Käsibï ïnjenerlerdiñ, tehnïkalıq mamandardıñ jäne öndiristegi orta bwın basqarwşılarına tapşılıq twındadı degen boljam boldı. Ïnjener-marketologtardıñ jäne menedjerlerdiñ qajettiligi önerkäsiptiñ barlıq salalarında sezilip jatır. Odan soñ logïstïka mamandarı. Eñ bas­tısı, bul maman ïesine tabıstı mansapqa jetw üşin saraptamalıq aqıl jäne jüyeli oylaw, ïntwïcïya, qïın jağdaylardan tez şığa bilw, adamdarmen qarım-qatınas ädetteri qajet eken. Tağı bir mamandıq – ol IT (aqparattıq tehnologïyalar) salasınıñ mamandarı. Bul mamandıqtar bügin de mänin joyğan joq, kerisinşe, qajettiligi arta tüsti.

Endi bügin…

Bïıl ğana emes, aldağı 30 jılda aqparattıq tehnologïyalar salası mamandarınıñ eñbek narığında bäsi bïiktey bermek. Öytkeni koronavïrwstıñ pandemïyası twındağanda qaşıqtan jumıs jasawğa jappay köşw IT salasınıñ özin irgeli özgeristerge alıp keldi jäne pandemïya bağdarlamaşılardıñ qaşıqtan jumıs jasay alatının körsetti. Sarapşılardıñ aytwınşa, bolaşaqta bul mamandıqtıñ märtebesi öse beredi. Eñ keleşegi zor mamandıqtardıñ biri retinde adamzattı alğa jıljıtadı dep sendiredi.
HeadHunter portalında da karantïnde qaşıqtan jumıs istey alatın HR-mamandarğa degen suranıs artqanın jazadı. Osı portalda qaşıqtan qızmet körsetw mamandıqtarınıñ da tizimi jarïyalanğan. Solardıñ qatarında ïnternet-dükenderiniñ satwşı-menedjerleri, SMM mamandarı, tehnïkalıq qoldaw, marketolog jäne jıljımaytın mülik agenttiginiñ qızmetkerleri tur. Sonımen birge jeke köligi, samokat nemese velosïpedi bar kwr'er izdewşiler sanı da erekşe ösken. Olardıñ tabısı bir ay işinde 20 payızğa artqan.

Qanday mamandıqtardıñ bağı tayadı?

Koronavïrws pandemïyası ayaqtalğannan keyin keybir mamandıqqa degen suranıs azayadı. Qawipti aymaqqa eñ aldımen twr­agentter men ekskwrsïya jetekşileri tüsedi. Pandemïyadan eñ köp zardap şekkenderdiñ biri – sayahat salası. Bul twralı elde tötenşe jağday jarïyalanğalı jïi aytılıp jür. Öytkeni karantïn rejïmine baylanıstı köptegen kompanïyalar öz jumısın toqtattı. Halıqaralıq jäne işki reysterdiñ toqtatılwı birqatar äwe kompanïyalarınıñ da qaltasın qağıp otır. Ïnstïtwt sarapşılarınıñ oyınşa, özin-özi oqşawlaw rejïminen keyin köptegen fïtnes-ortalıqtardıñ klïentteri burınğıday köp bolmaydı, al täjirïbesi bar ïnstrwktorlar basqa jumıs izdewge mäjbür bolsa, jas mamandar bäsekege jaramay qaladı deydi. Koronavïrwstan keyin bïlik pandemïyağa deyin bastalğan keybir qızmet salalarında avtomattandırw jäne cïfrlandırw procesin jıldamdatpaq.
Buğan deyin IT alpawıttardıñ köşine ilespek tügil, kädimgi tehnologïyanı ïgerw qïın bolıp turğan elimiz üşin endi pandemïya kezinde jäne odan keyin bul saladağı kürdeli mäseleni jedeldete şeşwge mäjbür. Sonda elimizde şınımen «komp'yuterdiñ qulağında oynaytın» mamandar asa qajet boları belgili. Ayta keteyik, endi jumıs berwşiler karantïnnen keyingi jaña jağdaylarğa beyimdelwge jäne joğarı aqı tölenetin bos jumıs orındarın usınwğa da­yın. Maqalanı dayındaw barısında mınaday qızıqtı äri qajet mälimetti keziktirdik. Fwtwrologtar (boljawşılar) koronavïrws pandemïyası ayaqtalğannan keyin qalalardıñ öndirissizdenwi bastaladı dep boljap otır. Adamdar awılğa qayta bastaydı. Ol üşin awıldarda ïnternet bolwğa tïis. Bilimdi halıq üyinde otırıp jumıs istey aladı, ol üşin eñ aldımen sapalı ïnternet qajet. Ïnternet bolsa, olar qalada turwğa mindetti emes. Mäselen, bïıldıñ özinde Qazaqstannıñ mıñdağan awılına ïnternet qosıladı. Demek, bul – dïzayner, programmïster men swretşilerge jäne köptegen joğarı deñgeydegi mamandarğa awılğa köşwge mümkindik beredi degen söz.

Tülekterdiñ tañdawı qanday?

Bul orayda osı qajettiliktiñ ornın toltıratın – mektep tülekteri, talapkerler. Bolaşaq mamandar waqıttıñ qazirgi suranısın eskerip jatır ma degen kökeydegi sawaldı jasırmadıq. Elordadağı bir ğana mekteptiñ bïılğı tülekterine sawalnama jürgizgen edik. №76 mektep-lïceyinen bïıl 126 oqwşı bitirse, sonıñ 14-i – IT salasın, bağdarlamaşı mamandığın – 14 oqwşı, 6-awı – ïnjenerlikti, 17 tülek medïcïna salasın tañdap otır eken.

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

one × two =