Qalanıñ damwına tikeley qatısamız

0 90

Nur-Sultan qalası mäslïhatında tört turaqtı komïssïya belsendi jumıs istep jatır. Bul komïssïyalardıñ ärqaysısınıñ öz bağıtı bar. Depwtattar da mamandıqtarı men qızmetterine qaray bölingen. Biz osı jolı zañdılıq, quqıqtıq tärtip jäne qoğammen jumıs mäseleleri jönindegi turaqtı komïssïya törağası, zañ ğılımdarınıñ kandïdatı Qayırlı TAWKENDİ äñgimege tarttıq. Ol atalmış komïssïyanıñ bir jıl işinde atqarğan isteri jayında aytıp berdi.– Qayırlı Ke­ñes­­bek­ulı, öziñiz basqaratın komïssïya quramımen tanıstırsañız…
– Zañdılıq, quqıqtıq tärtip jäne qoğammen jumıs mäseleleri jönindegi turaqtı komïssïya quramına depwtattar Erlan Sıdıqov, Muhtar Tölewtaev, Zäwre Jüsipova jäne Gülnar Danbaeva kiredi. Turaqtı komïssïya müşeleri qalada ötetin barlıq is-şaralarğa belsendi qatısadı. Üylestirw keñesteriniñ, qala äkimdigi janındağı vedomstvoaralıq komïssïyalardıñ müşeleri bola otırıp, qalanıñ damwına tikeley atsalısadı. Elordanıñ älewmettik-ekonomïkalıq ömirine, qala turğındarınıñ ömir sürw deñgeyin jaqsartwğa ülken üles qosadı.
– Älemdi jaylağan indet bïılğı köktemde elimizge de jetti. Mine, jartı jıldan astı, karantïn jağdayında ömir sürip jatırmız. Pandemïya jumıstarıñızğa kedergi keltirgen joq pa? Jalpı, küz – qorıtındı jasawdıñ kezeñi ğoy. Ayaqtalwğa jaqın qalğan jılda atqarğan isteriñizdi bir qorıtındılap ötseñiz…
– Ras, osı jıl bärimiz üşin awır boldı. Biraq qısıltayañ şaqqa qaramastan, jumısımız qalıptı jağdayda jürgizildi. Bıltırğı qırküyekten osı qırküyekke deyin özim jetekşilik etetin komïssïya 14 otırıs ötkizip ülgerdi. Sonıñ işinde Qazaqstan Respwblïkasınıñ Qarwlı Küşterine jastardı şaqırw qalay uyımdastırılıp jatqanın, «2023 jılğa deyin Nur-Sultan qalasında awla klwbtarın damıtw» tujırımdamasınıñ jobasın qaradıq. Kämeletke tolmağandar arasındağı quqıq buzwşılıqtardıñ profïlaktïkası men balalardıñ qadağalawsız jäne panasız qalwınıñ aldın alw, elorda awmağında köşi-qon procesterin rettew mäseleleri nazarımızda boldı.
– Osı jumıstarda qanday mäselelerge köñil böldiñizder?
– Depwtattar äskerge şaqırılwşılardı üş mezgil tamaqpen qamtamasız etwge bastama köterip, keybir awla klwbtarınıñ turğın üylerdiñ jertölelerinde jäne astıñğı qabattarında ornalaswı saldarınan sanïtarlıq-epïdemïologïyalıq talaptarğa qayşı keletindigine nazar awdardı. Awla klwbtarınıñ kadrlıq quramındağı dağdarısqa da toqtalıp, senbi men jeksenbi künderi orta mektepterde klwbtardıñ jumısın uyımdastırw­dı usındı.
– Elorda halqınıñ sanı jıldan-jılğa artıp keledi. Bas qalağa köşip jatqan adamdardıñ sanı öte köp. Köşi-qon mäselesin qarağandarıñız bar eken. Qanday qorıtındığa keldiñizder?
– Köşi-qon qızmeti 73266 adamdı ulttıq pasport jäne jeke kwäliktermen qujattandırğan. 686 azamatqa Qazaqstan ­Respwblïkasınan tıs jerlerge turaqtı turwğa ruqsat bergen. 948 adam Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamattığın alıp, 904 şeteldik elimizde turaqtı turwğa qaldırılğan. Olardıñ 643-i – qandastarımız.
Qalanıñ qızmet körsetw ortalıqtarında Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamatı retinde 68598 tirkeldi. ­Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamattığınan 14622 adam şığarıldı. 18838 azamat turğılıqtı jeri boyınşa waqıtşa tirkewge alındı. 2020 jıldıñ 6 ayında şeteldikterdiñ Qazaqstanğa kirwi boyınşa 1947 şaqırw qağazı resimdeldi. Sonıñ işinde 1 809 – zañdı tulğa, 138 – jeke tulğa. Ärtürli sanattağı 2838 vïza resimdelip, berildi.
Köşi-qon qızmetiniñ äkimşilik jäne materïaldıq-tehnïkalıq bazası qazirgi zamanğı standarttar men talaptarğa säykes emestigin, jumıs bölmeleriniñ joqtığın jäne elordanıñ Köşi-qon qızmeti ortalığı ğïmaratında negizgi sanïtarlıq-gïgïenalıq normalardıñ buzılğandığın anıqtadıq.
– Kämeletke tolmağandar arasındağı quqıq buzwşılıqtardıñ aldın alw mäselesin qaradıq dep ayttıñız. Bul tarapta qanday tüytkilder bar?
– Birinşiden, mektep ïnspektorlarınıñ jetispeytindiginen «qïın» jasöspirimderge baqılaw älsiregenin bayqadıq. Bügingi küni elordada 182 mıñnan asa oqwşı bar. Olar jalpı bilim beretin 117 mektepte oqıtılwda. Sonıñ işinde 17 orta bilim berw orınında mektep ïnspektorı mülde joq.
Ekinşiden, profïlaktïka mäseleleri boyınşa vedomstvoaralıq ıntımaqtastıq äli tïisti deñgeyde jolğa qoyılmağanın aytw kerek.
Üşinşiden, urlıqtıñ aldın alw jäne boldırtpaw maqsatında barlıq bilim berw oşaqtarında beynebaqılaw jüyesi men twrnïketter ornatılmağan.
Turaqtı komïssïyanıñ bastamasımen qalalıq mäslïhattıñ sessïyasında Nur-Sultan qalasında memlekettik jastar sayasatın iske asırw mäselesi qaraldı. Onıñ aldında osı mäsele boyınşa «Depwtat küni» uyımdastırıldı. Sessïya­ğa dayındıq kezeñinde elordadağı «Jasqanat», «Şağala» jäne «Bäyterek» sekildi birqatar awla klwbtarın, «IHUB», «IQ» jäne «ASTANAHUB» kovorkïng ortalıqtarın araladıq.
– Awla klwbtarınıñ tüytkilderin ayttıñız. Kovorkïng ortalıqtarınıñ jağdayı qalay eken?
– Kovorkïng ortalıqtarına barğan kezde jaña qurılımdıq alañdardıñ menşik formasımen jäne qarjılandırwımen, osı qurılımdardıñ jastarğa beretin mümkindikterimen tanıstıq. Ğïmarattardıñ jaylılığı men ämbebaptığına, qızmet körsetwdiñ joğarı deñgeyine közimiz jetti. Biraq jastardıñ köpşiligine kovorkïng ortalıqtarınıñ qızmetteri qoljetimdi emes eken.
– Jastar sayasatın iske asırw bağıtında qanday jetistikter bar? Olqılıqtar şe?
– Qazaqstan Prezïdentiniñ Jarlığın iske asırw ayasında elordada «Nur-Sultan jastarı – 2019» öñirlik jol kartası äzirlendi. Oğan 11 negizgi bağıt boyınşa 136 joba engizilgen.
Biraq jastardıñ ömir sürw sapasın arttırw boyın­şa qabıldanğan şaralarğa qaramastan, olardı jumıspen qamtw boyınşa mäseleler twındadı. Awla klwbtarı bolsa, äli de jetkiliksiz. Qalanıñ şetki aymaqtarında sport alañdarı joqtıñ qası. Buğan qosa memlekettik organdardıñ jastardıñ qoğamdıq birlestikterimen özara üylesimdi äreketteri tïisti deñgeyde emes.
–Turaqtı komïssïya müşeleri qanday bastamalardı köterdi?
– Elordanıñ depwtattıq korpwsı atınan turaqtı komïssïya müşesi Erlan Sıdıqov stwdentterdiñ ömir sürw sapasın jaqsartw boyın­şa ïdeyaların jetkizdi. Atap aytqanda,jolaqısı eki esege azayğan jağdayda stwdentterge jol jürw qujatın berw mümkindigin qarastırwdı usınıp, osı mäsele boyınşa birqatar naqtı usınıstar ayttı.
Jalpı bir sessïyada stwdent jastardıñ turmıstıq jağdayın jaqsartw, stwdentter üyin salw üşin jer telimderin bölw mäselesin şeşwdi jedeldetw, qalada stwdentter emhanaların aşw mäselesin zerdelew, jasöspirimder men jastar arasında salawattı ömir saltın nasïhattaw, sport alañdarın salw boyınşa şaralar qabıldaw, Nur-­Sultan qalasınıñ şekarasında ornalasqan turğın jaylarğa erekşe köñil bölw kerektigi aytıldı.
– Qalanıñ ïnfraqurı­lımına keleyikşi. Bul tarapta qanday mäselelerdi şeşwge atsalıstıñız­dar?
– Eñ özekti jäne älewmettik mañızı bar mäselelerdi talqılaw üşin turaqtı komïssïya öz qızmetinde jumıstıñ tïimdi formaların qoldanadı. Mäselen, jol qawipsizdigi jağdayı men onı qamtamasız etw şaraları mäselesi köpşilik tıñdawlarda qaraldı.
Qalada kölik keptelisin azaytw jäne ötkizw qabiletin arttırw maqsatında jol jelisi boyınşa awqımdı jumıstar jürgizilgenin atap ötken jön. 90 şaqırım jaña joldar salınıp, 183 köşede 99,5 şaqırım qoldanıstağı joldar jöndeldi. 13950 şaqırımdı qamtïtın qalanıñ joldar jelisine 465 zerttew jürgizildi.
Köpşilik tıñdawlarğa qatısqan qala turğındarı depwtattardıñ nazarın qoğamdıq köliktiñ jumısına awdardı. Olar avtobws jürgizwşileri jürw kestesin saqtamaytındığın, avtobwsta aqawlar payda bolsa nemese qoğamdıq kölik aytarlıqtay jöndewdi qajet etse de, jelide jüretindigin jetkizdi. Jolawşılardıñ aytwınşa, salonda avtobws marşrwttarı twralı aqparat, ayaldamalar körsetilgen sızba joq. Qoğamdıq kölikterde ortalıqtandırılğan habarlaw jüyesi jïi jumıs istemey qaladı, ayaldamalar twralı aqparat keşigip nemese tım erte aytıladı. Bul jağday jolawşılarğa belgili bir qolaysızdıqtar twğızadı.
– Aytılğan jumıstar­dan basqa, qanday mä­se­lelerdi şeşwge qa­tıstıñız­dar?
– Turaqtı komïssïya elorda byudjetin bekitwge jäne qala byudjetiniñ atqarılwı twralı esepti qarawğa erekşe köñil böledi. Komïssïyanıñ mañızdı bağıtı – mäslïhattıñ qabıldanğan şeşimderine özgerister men tolıqtırwlardı waqıtında engizw jäne quqıqtıq monïtorïng jürgizw. Elordanı keñeytw jäne jaña awmaqtardı abattandırw men älewmettik nısandar salw üşin jer telimderin satıp alw twralı şart jobaların qaraw da mindetimizge jatadı.

 

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

twelve − 9 =