Орта Азиядағы ислам діні ортақ күшпен көркейеді

0 152

Астана қаласында Дін істері агенттігінің ұйымдас­ты­руы­мен «Орталық Азиядағы исламның рөлі» тақыры­бын­да халықаралық конференция өтті. Алқалы жиынға Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Түркия, Египет және Ресей елдерінен келген белгілі сарапшылар, теолог-дін­та­нушылар қатысып, өзара пікір алмасты. Исламның дамуына айтарлықтай үлес қосқан Орталық Азияның рөлін талқылау мақсатындағы шарада қатысушылар өзге де өзекті мәселелерді қаузап, ойларын ортаға салды.

Іргелі басқосуды агенттік төраға­сы Марат Әзілханов жүргізіп отырды. «Орталық Азия – ислам­ дамуының тарихи орталығы. Бұған осы аймақ ғалымдарының бай мұрасы мен асыл діннің дамуына қосқан зор үлесі куә болып отыр. Деген­мен, атқарылатын іс әлі де көп, себебі, ислам дінінің әлеуметтік-мәдени феномені сан қырлы және пәнаралық зерттеуді талап етеді» деді ол сөзінде.

Отырыста Қазақстан мұсыл­ман­дары діни басқармасының төрағасы, бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлы сөз сөйледі. Исламның рөлі және ел руханиятын дамытудағы үлесі мен діни экстремизмге қарсы іс-шаралардың ерекшелігі төңірегінде айтқан ол діннің дамуы мен өмір­шең­дігіне Орталық Азия елдерінің, соның ішінде Қазақстан жерінен шыққан ғұламалардың қосқан үлесі зор екенін айтты. «Ислам дінінің қазақ топырағына жеткеніне 1250 жылдай болды. Байтақ даланы мекендеген бабаларымыз өз салт-дәстүрі мен болмысына барынша жақын дінді сегізінші ғасырда қабылдаған. Ислам – содан бері жұртымыздың жүрер жолы, бағыт-бағдары, қорғаны, тірегі де болып келді. Асыл діннен қуат алған халқымыз қамыққанға қамқор бола алатын, ұлттар мен ұлт өкілдерін ын­тымаққа ұйытқан іргелі елге айналды» деді діни басқарма төрағасы Е.Малғажыұлы. Бас мүфти білім мен мәдениеттің ордасы саналған Отырар, Сайрам, Түркістан, Тараз,­ Баласағұн, Сығанақ сын­ды қала­лар­дан шыққан Әбу Насыр әл Фараби, Мұхаммед Хай­­дар Дулати, Қадырғали Жалаи­ри секіл­ді даланың дана да дара пер­зент­терінің ислам өр­ке­ние­­ті­не қосқан үлесі айрық­ша еке­нін де әңгімеледі. Қазақ­стан мұсыл­ман­да­ры діни бас­қар­ма­сының төраға­сы салт-дәстүр, бітім-бол­мы­­сы­­мызбен біте қайнасқан ислам­ның бейбітшілік, имандылық пен мейі­рімнің­ діні екен­дігіне ерекше тоқталды.

Конференцияның пленарлық мәжі­лі­сінде Қырғыз Республикасы Дін істері мемлекеттік комис­­сия­сы­ның дирек­то­ры О.Мол­да­лиевтің, Тәжік­стан Үкіметі жанын­дағы Дін істері, ұлт­тық салт-дәстүр, салтанаттар мен әдет-ғұрыптарды реттеу коми­те­ті­нің төрағасы А.Хо­ли­ковтің, Ресей ислам универ­си­тетінің ректоры,­ профессор Р.Мухаметшиннің, Мәс­кеу­ қа­ла­лық орталық мешіттің имам-хатибі Марат Аршабаевтың, еліміз­дегі Р.Сүлейменов атындағы Шығыс­тану институтының директоры, про­фес­сор Ә.Дербісәлінің, Каир мемле­кет­тік университетінің профессоры М.Фуадтың және Ан­кара уни­­вер­­си­те­ті­нің профессоры К.Сон­­мез­­дің баян­да­малары тың­дал­ды.

Алқалы жиын соңында қатысу­шы­­лар­дың қолдауымен үндеу қабыл­данды.

Асхат РАЙҚҰЛ

 

Пікір жазу

Почтаңыз жарияланбайды

4 − 3 =