ءوندىرىس – تىرشىلىك وزەگى

0 132

ەلباسىنىڭ «جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار باسشىلارىنىڭ تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ وتكىزۋ تۋرالى» جارلىعىنا سايكەس، الماتى اۋدانى اكىمىنىڭ كەزەكتى كەزدەسۋى «استانا-كوگالداندىرۋ قۇرىلىسى» اق ءوتتى. 

اتالمىش مەكەمەنىڭ قىستا اتقا­راتىن جۇمىسىنىڭ اۋقىمى كەڭ. قازىرگى كۇندە 1300 جۇمىسشى ەكى اۋىسىممەن ەڭبەك ەتىپ، كوشەلەردى قالىڭ تۇسكەن قاردان تازالاۋدا. قول ەڭبەگىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن تەحنيكا كۇشى پايدالانىلۋدا. بىلتىر شىعارىلعان قاردىڭ كولەمى – 150 مىڭ تەكشە مەتر بولسا، بيىلعى جەلتوقسان مەن قاڭتار ارالىعىندا 700 مىڭنان اسىپ، بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا، 4,5 ەسە ارتىق قار شىعارىلعان. وسى كاسىپورىننىڭ ديرەكتورى جارقىن جۇماعۇلوۆ، قار ەرىپ كوكتەم كەلگەندە جۇمىستارى جاڭا قارقىنمەن جاڭعىراتىنىن ايتتى. اۋدان اكىمى ساپار احمەتوۆ اۋداندى اباتتاندىرۋ، كوگالداندىرۋ جۇمىسىندا جانە اۋداننىڭ سانيتار­لىق جاعدايىن جاقسارتۋداعى ۇجىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن اتاپ ءوتتى. «اۋدانىمىزدا 432 اۋلا بار، قازىرگى تاڭدا ولاردىڭ 75 پايىزى اباتتاندىرىلعان. تۇرعىنداردىڭ يگىلىگىنە باعىتتالعان ىستەر جالعاسىن تابۋدا، ەسەپتى جىلدا بالالار ويىن كەشەنى، كىشى ساۋلەت فورمالارى ورنالاستىرىلىپ، 12 مىڭ شارشى مەتر اۋماعىندا كىرەبەرىس جولدار مەن اۆتوكولىك ورىندارىنا اسفالت توسەلدى» دەدى ول.

اكىم اۋدان ەكونوميكاسىنا قا­تىستى مالىمەتتەرگە توقتالدى. ەسەپتى مەرزىم ارالىعىندا اۋدان كاسىپ­ورىندارى كۇشىمەن 112 ملرد 993 ملن تەڭگەگە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ءونىم وندىرىلگەن. بۇل قالا وندىرىستىك ءونىمىنىڭ جالپى كولەمىنىڭ 57,5 پايىزىن قۇرايدى.وتكەن جىلى اشىلعان جاڭا ءوندىرىس ورىندارى مەن جۇمىس جاساپ جاتقان كاسىپورىنداردىڭ مودەرنيزاتسياسى مەن قۋاتىنىڭ ۇلعايعاندىعى وسى كورسەتكىشتىڭ نەگىزىن قالاپ وتىر. اتاپ ايتقاندا، اۋداندا 139 ءىرى جانە ورتا وندىرىستىك كاسىپورىن بار. ونىڭ 23-ءى ماشينا جاساۋ، اعاش وڭدەۋ جانە باسقا دا مەتالل كونس-ترۋكتسيالارىن، قۇرى­لىس ماتەريالدارىن، اباتتاندىرۋ بولشەكتەرىن جاساۋمەن اينالىسادى. «ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشى – كاسىپكەرلىكتى قولداۋ، شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا كورسەتىلگەن ماسەلەلەر. وسىلاردىڭ بارلىعىن جىل كولەمىندە اۋداندىق سالىق باسقارماسىمەن بىرلەسە جۇزەگە اسىردىق»، – دەدى ساپار قايراتۇلى. اۋداندا 31 321 شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىسى بار. سالىق اكىمشىلىكتەندىرىلۋىن ىمىرالاۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ، قولايلى سالىق تارتىپتەرى ەنگىزىلىپ، كاسىپكەرلەر اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جولعا قويىلعان.

مۇنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەلى ەكەنى دالەلدەندى. 2012 جىلى مەملە­كەتتىك بيۋدجەتكە جوسپارلانعان 70,2 ملرد تەڭگەنىڭ ورنىنا 84,8 ملرد تەڭگە ءتۇسىپ، جىلدىق جوسپار 120,8 پايىزعا ورىندالعان. سالىمداردىڭ باسىم بولىگىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس تابىستارى قۇراپ وتىر.

بىرقاتار قالالىق كوممۋنالدىق كاسىپورىندار وسى اۋدان اۋماعىندا ورنالاسقان. التى بىردەي مەكەمە سۋ، ەلەكتر قۋاتى، جىلۋ مەن گازبەن قامتاماسىز ەتۋمەن اينالىسادى. ولار­­دىڭ قالىپتى جۇمىسىنىڭ قالا حالقى ءۇشىن ماڭىزى زور ەكە­نى تۇسىنىكتى. سول سەبەپتى، كاسىپ­ورىن­داردىڭ كۇردەلى جانە اعىمداعى ءجون­دەۋ جۇمىستارى جوسپارلى ءتۇر­دە جۇرگىزىلگەن. اتقارىلعان جۇ­مىستاردىڭ ناتيجەسىندە ءتىر­شى­لىكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا تۇرعىنداردان تۇسكەن ارىزداردىڭ سانى 2011 جىلمەن سالىستىرعاندا شامامەن 1,5 ەسەگە تومەندەگەن. بۇل – كاسىپورىنداردىڭ قىزمەت ساپاسى ارتقانىنىڭ بەلگىسى.

اۋدان اكىمىنىڭ ەسەبىندە الەۋ­مەتتىك سالاداعى ماڭىزدى ماسەلەلەر دە قامتىلدى.

كەزدەسۋ سوڭىندا ساپار احمەتوۆ بىرقاتار سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.

ايگۇل ۋايسوۆا

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

five × 2 =