«MURAJAY PEDAGOGÏKASI» – jasöspirimderdiñ tärbïesin jan-jaqtı şıñdaytın ğılım

0 451

Qazirgi kezeñde bilim berwdiñ quramdas böligi – tärbïedegi kemşilikterdi azaytw, oqwşılardıñ rwhanï damw mäselelerin oñtaylandırıp, mektepterdiñ täjirïbelik-bağdarlı quramın jetildirw maqsatında jasöspirimderdi murajay pedagogïkası­ ädi­simen oqıtw isine de qajettilik twındap otır. Ol degenimiz – ärbir sanalı oqwşınıñ öz erkimen izdenip, jan-jaqtı zerttewmen aynalı­sw mümkindigin arttırwğa sep.

Sol üşin «Atameken» Qazaqstan karta­sı»­ etno-memorïaldıq keşe­ni­niñ jï­na­­lıs zalında Astana qalalıq bilim, mädenïet basqarmaları jäne atalğan mekemeniñ uy­ım­das­tı­rwımen «Oqw-tärbïe üderisine murajay pedagogïkasın engizwdiñ tïimdi joldarı men jağ­dayı» attı ğılımï-ädistemelik konferencïya ötti. Mektep dïrektorlarınıñ orınbasarlarına arnalğan bul şaranı keşen dïrektorı, pedagogïka ğılımdarınıñ doktorı, professor Ümithan Muñalbaeva aşıp, aldımen döñgelek üstel mäjilisine qatıswşılardı qay­ır­lı qadamdarımen quttıqtadı. Öz keze­gin­de QR Mädenïet qayratkeri jäne twrïzm salasınıñ qurmetti qızmetkeri Baqıthan Ora­zım­­be­tova da äriptesterine jılı lebizin bil­dirip, arnayı äzirlegen bayandamasın oqıdı. Odan keyin jasalğan bayandamalarında professorlar Jumağalï Nawrızbay, Zamïra Bawbekova, ağa oqıtwşı Mïra Düysebaeva, Tuñğış Prezïdent murajayınıñ ğılımï qızmetkeri Äsïya Ospanova, Pavlodar qalasındağı №51 mektepke deyingi uyımnıñ ädiskeri Janmaral Mahmetova mektepke deyingi mekemede balanıñ aqıl-oyın damıtw jäne tärbïelewdegi murajay pedagogïkası, onıñ oqwşılarğa etnomädenï bilim berwdegi röli, jastardıñ boyındağı lïderlik qasïetti jetildirw jağdayları, t.b. jaw­ap­tı jumıstarğa qatıstı mağlumattardı qamtıdı.

Plenarlıq jäne sekcïyalıq otırıs forma­tın­­da ötken konferencïya jumısına qatısw üşin elimizdegi biraz joğarı oqw orındarınıñ ğalımdarı, murajay qızmetkerleri, jalpı jäne qosımşa bilim berw pedagogtarı men bilim berw uyımdarınıñ basşıları da ar­nayı­ şa­qır­tıl­ğan eken. Tört közderi tü­gel­ ot­ırdı. Özara pikir almasıp, oqw men tär­bïe­ jüy­e­sine kiriktiretin murajaylıq bi­lim­ berwdiñ mazmunın jetildirwge küş salw ke­rek­ti­gin pı­sıq­tadı. Odan özge pikirler reti tömendegidey…

Jumağalï NAWRIZBAY,
I.Altınsarïn atındağı Ulttıq bilim akademïyası Tärbïe jäne etnomädenï böliminiñ meñgerwşisi, professor:

– Büginde bizdiñ urpaq tärbïesinde qa­lıp­­tasqan oqw-bilim jüyesine tärbïe meke­me­le­riniñ de qosar ülesi orasan. Mısalı, ul­t­tıq­ qun­dı­lıqtardıñ wızına qanıp ösken, mem­lekettik ïgilikterge swsındağan urpaq tärbïeleymiz desek, onda «murajay pedago­gï­kası» degen ğılımnıñ atqarar rölin es­ke­rwi­miz kerek. Jalpı, «murajay pedagogïka­sı»­ – bizdiñ oqwşılardıñ ulttıq-mädenï säy­kes­ti­likke qol jetkizwine, osılayşa jan-jaq­tı mädenïetti tulğa tärbïelewge eñbek etetin ğılım salası. Bul rette bügin jasalğan bayan­da­malar men şığıp söylewşilerdiñ pi­kir­le­ri osı jumıstıñ bizdiñ elimizde keñinen qa­nat jayıp kele jatqanın körsetti. Qazir As­tana mektepteriniñ ärqaysısında bir-bir murajay jumıs isteydi. Sonday-aq, Astana mektepteriniñ işinde bügin awqımdı semïnar­ öt­­ki­zip otırğan «Atameken» Qazaqstan kar­ta­sı» etno-memorïaldıq keşenindegi jä­di­ger­ler­di qızıqtaytın oqwşılar da az emes. Olar keşenge kelip, tïimdi tälim-tärbïe alıp turadı. Demek, mekteptermen tığız bay­la­nıs­tıñ­ qalıptaswı nätïjesinde, bul mekeme öz ke­ze­ginde uyımdastırw-ädistemelik ortalıq mïs­sïya­sın atqarıp otır.

Älïya NURĞALÏEVA,
«Atameken» Qazaqstan kartası» etno-memorïaldıq keşeni dïrektorınıñ ğılımï ister jönindegi orınbasarı:

– Negizinen, balanıñ rwhanï baylığınsız bilim bolmaydı ğoy. «Tärbïesiz berilgen bilim – jetim» degen ustanımdı negizge ala otırıp, biz bügingi konferencïyanıñ taqırıbın aşw üşin akademïk, professorlardı şaqırdıq. Osı şaranıñ aldında murajay men bilim sa­la­sın kiriktirw maqsatında eki kezeñnen tu­ratın respwblïkalıq murajay salasınıñ ïn­no­va­cïya­lıq nısan festïvalin ötkizgenbiz. Oğan respwblïka mektepteriniñ 60-tan asa us­taz­darı qatısıp, onıñ 25-i öz jobaların qor­­ğa­­dı. Jo­ba­ nä­tï­je­le­rin biz özimizdiñ sayt­qa or­­na­­las­tır­dıq.­ Jaq­sı jüzege asqan ol­ al­­ğaş­­qı şaramızdıñ birinşi kezeñi sırttay ötse, ekinşi kezeñi osı nawrız ayınıñ basında Astana qalasınıñ Gwmanïtarlıq kolledji bazasında jalğasın taptı. Ustazdar murajay pedagogïkasınıñ mekteptegi oqw procesine engizw täjirïbeleri jobasın sol sätte qorğağan bolatın. Al onıñ üşinşi, qorı­tın­dı kezeñi ispetti bügingi döñgelek üstel irgeli JOO oqıtwşılarınıñ qatıswımen ötip jatır. Osındağı bilikti mamandardıñ jılı lebizderine qarağanda, bizdiñ qolğa alğan ïgilikti isimiz öz deñgeyinde ayaqtaldı dep esepteymin.

 

Mağrïfa TASIBAYQIZI,
Ä.Marğulan atındağı №40 mektep murajayınıñ meñgerwşisi:

– Bügingi şarağa, äsirese, I.Altınsarïn atındağı Ulttıq bilim akademïyasınıñ ğalım­da­rı kelip, olardıñ balanı jalañ bilimnen gö­ri­ jan-jaqtı tärbïelew jöninde ülken mä­se­le kötergeni qwantadı. «Jasöspirimderge tär­bïe berw ürdisinde qanday mümkindikter bar?», «Jas erekşelikterin eskerip, tarïhï,­ geo­g­ra­fï­ka­lıq dünïelerdi, älewmettik jetis­tik­ter­di boylarına qalay siñirw kerek?» de­gen­­ suraqtarğa da tolıqqandı jawap tawıp­ otır­­mız. Al ğalamtor arqılı älemniñ barlıq aqparatına qol jetkizip otırğan qazaq bala­sı­nıñ kökeyinde ne jürw kerek, öz eli-jerin tanıtıp, ulttıq patrïotïzmdi boyına qalay siñ­di­re­miz degende, alısqa qol sozbay-aq, olardı öz Astanamız işindegi «Atameken» Qazaqstan kartası» etno-memorïaldıq keşenine aparıp turğan abzal. Bul jerde öte tamaşa dünïeler iske asadı. Sebebi, jıl sayın mamırdıñ 18­-in­de osı jerde ımırttan tañ atqanşa «Mu­ra­jay tüni» degen älem murajaylarımen on­layn­ re­jï­minde söylesw şarası ötkizilip turadı. Bügin de munda tamaşa basqosw boldı. Ğalımdardı tolğantıp jürgen oylardıñ tüyini ustazdarmen birlesken türde şeşildi. Qazaq elin älemge Astanamız tanıtıp jatsa, bul qaladağı är mekteptiñ soğan qosar özindik ülesi bolwı kerek qoy. Mektepke barmaqtay bolıp kelgen jetkinşekterimizdi 11 jıldan keyin ülken azamat etip şığarw üşin «Atameken» Qazaqstan kartası» etno-memorïaldıq keşenine jılına bir äkelip turğan artıqtıq etpeydi. Al arnayı pän arqılı keletin bolsa, 2 jıldıñ işinde 68 ret osında bas suğwğa boladı. Sondıqtan da 68 ayaldama degenimiz – ötkenge üñilw arqılı büginiñdi tanw, bolaşağıñdı oylaw bolıp tabıladı. Onday urpaqtı tärbïelew – bizdiñ mindetimiz! Sondıqtan, men bügingi döñgelek üstelden keremet äser aldım.

Perïzat ŞOYBEKOVA,
Astana qalası №51 mektep-gïmnazïyası dïrektorınıñ tärbïe isi jönindegi orınbasarı:

– Meniñ tärbïe isi salasında jumıs jasap jatqanıma 5 jıldan astam waqıt boldı. Oqw­şı­lardıñ boyındağı rwhanï, adamgerşilik qasïetterdi qalıptastıratın birden-bir bilim ordası – mektep desek, ekinşi jağınan qosımşa bilim mekemeleriniñ oğan demew bolar dünïeleri barşılıq. Astana qalasındağı «Atameken» Qazaqstan kartası» etno-memorïaldıq keşeni, Tuñğış Prezïdent murajayı, Säken Seyfwllïn atındağı murajay, tağı basqalarına oqwşılar asa qızığwışılıq tanıtadı. Sebebi, olar bul jerlerde köptegen ulttıq-tanımdıq jädigerlermen tanısadı. Ekinşiden, osı orın­darda trenïngter, semïnarlar sındı köptegen is-şaralar jïi uyımdastırılıp turadı. Bulardıñ bäri balanıñ boyındağı jan-jaqtılıqtı, patrïottıq sezimdi qalıp­tas­tı­radı. Qazir murajaylar oqwşı sanasınıñ damwına joğarı deñgeyde qızmet atqarıp otırğandıqtan, oqw men tärbïe negizin uştas­tır­ğan osınday qadamdardı quptaymın. Se­mï­nar­da Astanadağı ustazdar qawımına oy­ salarlıq därejede qızıqtı mağlumattar qam­tıl­dı dep oylaymın.

Erkeğalï BEYSENOV

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

nineteen − 16 =