كوشەدەگى ءۇيسىزدىڭ كۇيى

0 115

كۇن سۋىتقالى قوڭىر كۇرتەشەدەگى اعايدى ىزدەيمىن… وسىدان ءبىر اي بۇرىن قوقىس جاشىگىنىڭ بۇيىرىنە الدەكىمنىڭ ادەمىلەپ ءىلىپ كەتكەن كۇرتەشەسىن كوزىم شالدى. بىلعارىدان تىگىلگەن، ەش جەرى بۇلىنبەگەن سىرت كيىمدى كورشىمىز كوشە كەزگەن قاڭعىباسقا ادەيى قالدىرعانداي. ارادا ەكى كۇن وتكەندە سول ماڭنان تاپا-تال تۇستە سىرت كوزدەن قىسىلماي، قوقىس اقتارعان قوڭىر كۇرتەشەلى كەزبەنى بايقادىم. قايىرىمدىنىڭ قالدىرعانى دەنەسىنە قونا قالىپتى. وزىنە جاقىنداپ، جاعدايىن سۇراعىم كەلىپ ەدى، باتا المادىم. بالا كەزدەن «بومج» كورسەڭ، بىردەن قاش!» دەگەن اكەمنىڭ سوزدەرى ساناما ءسىڭىپ قالسا كەرەك. الىستان باقىلاپ باقتىم، تاماق قالدىقتارىنىڭ اراسىنداعى ءبىر شەتى ازداپ كوگەرگەن ناندى الىپ، كىر قولدارىمەن ءۇزىپ، اۋزىنا سالىپ جىبەردى. شاي قالدىقتارى جابىسقان ەتى بار سۇيەكتى سىلكىپ تاستاپ، تىستەلەي كەتتى.

سول ساتتە ۇنەمى تۇرىپ قالعان، قاتقان ناندى جەمەي، جاڭا پىسكەنىن ساتىپ الاتىنىم ەسىمە ءتۇسىپ، كەڭىردەگىمە كەسەك قادالعانداي بولدى. كوزىم جاسقا تولىپ، ارتىما قاراماي ۇيگە قاراي جۇگىرە جونەلدىم. ونى اياعاننان ەمەس. ىشەر-جەمىن تاۋىپ، قارنىن تويدىرعان قاڭعىباستان ءوز كۇيىمنىڭ ايانىشتى ەكەنى شىداتپادى.
بۇل كورگەنىمدى قانشا ۇمىتقىم كەلسە دە، سانامنان سىزىپ تاستاي المادىم. قاتقان نان مەن قارا سۋعا قۋانۋدى ۇيرەتتى دە، قوڭىر كۇرتەشەلى كىسى ءىزىم-عايىم جوق بولدى. ول كەزدە كۇن جىلى ەدى، قالا ارالاپ، جاتار جەرىن تابادى. تىم قۇرىعاندا ءبىر تەرەكتىڭ تۇبىندە باس ساۋعالار. ال قازىر قار قىلاۋلاپ، ءتۇن ىزعارلى شاقتا قاتقىل استانانىڭ قاي جەرىندە ءجۇر ەكەن دەپ ويلايمىن. كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ جەرتولەسى مەن جەدەلساتىسى بار جەردىڭ ەشكىم جۇرمەيتىن باسپالداعىن باسپانا ەتەدى، ۆوكزال ماڭى مەن كەزەكتى قوقىس الاڭىندا كۇنەلتەدى. دەسە دە قالالىق بەلگىلى تۇراعى جوق ادامدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ ورتالىعىندا بولسا ەكەن دەيدى مەندەگى ءۇمىت. اقىرى ءۇيسىزدىڭ كۇيى ءومىرى بارامىن دەپ ويلاماعان كەزبەلەر ۇيىنەن ءبىر-اق شىعاردى.
ەلورداداعى «ومىرلىك قيىن جاعدايدا قالعان ادامداردى الەۋمەتكە قوسۋ ورتالىعى» كمم چەحوەۆ كوشەسى، 14ا مەكەنجايىندا ورنالاسقان. مۇندا تۇسكەندەرگە اۋەلى كيىم-كەشەك بەرىلىپ، ەگەر اۋىر حالدە جاتسا، مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى. ەندى ءبىرىنىڭ قۇرت اۋرۋى نەمەسە پسيحيكالىق اۋىتقۋى بايقالسا، ءتيىستى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە جىبەرىلەدى. جالپى، كامەلەت جاسقا تولعان، اقىل-ەسى دۇرىس ازاماتتاردى قابىلدايدى. سونداي-اق ورتالىققا تۇسكەن قاڭعىباستاردىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتارى قايتا راسىمدەلەدى. دەنساۋلىقتارىنىڭ وڭالماۋىنا بايلانىستى كەيبىرىنىڭ وبلىستىق ساراپتاما كوميسسياسىنىڭ كومەگىمەن مۇگەدەكتىك ماسەلەسى شەشىلەدى، زەينەت جاسىنا جەتكەندەرگە ارنايى زەينەتاقى تاعايىندالادى. جاتىن ورىن جانە ءۇش مەزگىل تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ورتالىق قالا ىشىندەگى تىرەك پۋنكتتەرى مەن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىمەن تىعىز بايلانىستا ءارى كەز كەلگەن ادام 53-16-48 نەمەسە 53-16-11 نومىرلەرىنە حابارلاسىپ، بايلانىسقا شىعا الادى.


سوڭعى 3 جىلدا بۇل مەكەمە 4015 ادامعا 7 باعىت بويىنشا: الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق، مەديتسينالىق، پسيحولوگيالىق، مورالدىق، زاڭگەرلىك، ەكونوميكالىق تۇرعىدان قولداۋ كورسەتىپ، جۇمىسقا تۇرۋىنا كومەكتەسكەن. 195 جاننىڭ قۇجاتتارى قالپىنا كەلتىرىلىپ، 200-دەن اسا ازاماتتىڭ قۇقىعى زاڭداستىرىلدى. ورتالىقتىڭ كۇندىزگى بولىمىندەگىلەرگە – 180, ال تۇنگى ءبولىم كەلۋشىلەرىنە 50 توسەك-ورىن قاراستىرىلعان. بيىل قىزمەت كورسەتىلگەن 22 ادام وتباسىنا ورالىپ، قاڭعىباستىق ومىرمەن قوش ايتىستى.
ءومىردىڭ ءتۇرلى سىناعىنا توتەپ بەرمەي، سالى سۋعا كەتكەن جانداردىڭ جۇزىندە شاراسىزدىق پەن تاعدىردىڭ سىناعىنا مويىنسۇنعان امالسىزدىق بار. قايسىبىرىن الىپ قاراساڭ دا، سان قيلى تاعدىر يەلەرى. ال 45 جاستاعى كلارا دوسانوۆانىڭ ادەمى اجارىنىڭ ار جاعىندا اراقتىڭ ءوز دەگەنىن ىستەگەنى كورىنىپ-اق تۇر. مۇڭلى اڭگىمەسىن تىڭداپ، ومىردەن ءۇمىتى بارىن ەستىگەندە ءىشىم جىلىپ سالا بەردى.
«مەنىڭ ءوز وتباسىم بولدى. كۇيەۋىم، بالالارىم بار، تەك ءسوز جۇزىندە. نەگە؟ سەبەبى ۇيدە ۇرىس-كەرىس كوپ بولاتىن. ءبىر قىزىم بولدى. بۇگىندە بەسىنشى، يا جەتىنشى سىنىپتا وقىپ جاتقان شىعار. ناقتىسى ەسىمدە جوق. ءتىپتى ءوزىمنىڭ كىم ەكەنىمدى دە ەسىمە تۇسىرە المايتىنداي ەدىم. قازىر جاقسارىپ كەلەمىن. ورتالىقتىڭ ارقاسىندا ادام قاتارىنا قوسىلىپ وتىرمىن عوي. سودان كۇيەۋىم ماعان بار مىنەزىن كورسەتىپ، سوققىنىڭ استىنا ءجيى الاتىن. اقىر سوڭىندا ۇيدەن قۋىپ جىبەردى. باسىندا تۋىستارىم كومەكتەستى، اركىمنىڭ ءۇيىن پانالاپ ءجۇردىم. ىشىمدىك ءىشتىم، سودان اراق ءوز دەگەنىن ىستەدى. قالايشا «بومجداردىڭ قاتارىنا» قوسىلعانىمدى دا اڭعارماي قالدىم. ءبارى مەنەن سىرت اينالدى، قىزىم دا ەستىگەن شىعار. ولاردان ۇيالامىن. السىزدىك تانىتقانىما وكىنبەيمىن. سەبەبى بۇل ماعان ۇلكەن ساباق بولدى. قىزىم مەنىڭ تۇزەلگەنىمدى بىلمەي-اق قويسىن. امان جۇرسە، سول دا جەتكىلىكتى. بولاشاقتا اياققا تۇرىپ، جۇمىسقا ورنالاسقىم كەلەدى. اراق ەشقاشان ىشپەيمىن. بۇعان دەيىن قانشا تىرىسىپ كورگەنىممەن، سوزىمدە تۇرا المادىم. ال ەندى اششى سۋدى كورگىم دە، اتىن ەستىگىم دە كەلمەيدى» دەيدى كلارا دوسانوۆا.
جىلى ورىنعا قاڭعىباستار وزدەرى كەلسە، ەندى ءبىرىن ءتارتىپ ساقشىلارى الىپ كەلەدى. ال 56 جاستاعى مۇرات اسىلحانوۆتى تۋعان ۇلى تاستاپ كەتىپتى.
«شىعىس قازاقستاننىڭ تۋماسىمىن. ۇلىممەن بىرگە ەلورداعا كەلگەنبىز. ايەلىم كەزىندە قايتىس بولعان. باسىندا قالالىق ەمحانالاردا سانتەحنيك قىزمەتىن اتقاردىم. جۇمىسىم ءتاۋىر ەدى. بىراق بىرتە-بىرتە ىشىمدىك ىشپەسەم، شىدامايتىندى شىعاردىم. جۇمىسقا ءىشىپ بارىپ ءجۇردىم. ونداي كەزدە ورتانى دا تاۋىپ الادى ەكەنسىڭ. ايتەۋىر بىرگە ىشەتىندەر كوپ ەدى. سودان ماسكۇنەم بولىپ كەتتىم. جۇمىس جايىنا قالدى. ۇيگە كەلمەي، كوشەدە ۇيىقتاپ قالىپ ءجۇردىم. ۇلىم مەكتەپتە جۇمىس ىستەيتىن. ماعان قاتتى رەنجىدى. سوزگە كەلىپ قالدىق. سودان ۇيدەن شىعىپ، قايتىپ بارمادىم. قايىر تىلەپ، تاپقانىما اراق الىپ ىشەتىنمىن. ويتكەنى ازىن-اۋلاق تيىنعا تويىمدى تاماق كەلمەيدى. ۇيگە بارۋعا بەت جوق. ەكى جىلدا ءوزىمدى-ءوزىم تانىماستاي بولدىم. ءبىر كۇنى ۇلىم ءوزى ىزدەپ كەلدى. ءسويتىپ ءجۇرىپ وسى جەرگە تاپ بولدىم. وعان ەشقانداي وكپەم جوق. ماعان قاراپ اراققا جولامايدى قايتا. مىندەتتى تۇردە كەزدەسىپ، وزىنەن كەشىرىم سۇراعىم كەلەدى» دەپ تارقاتتى ول.
مۇنداعىلاردىڭ وقيعالارىنىڭ سوڭى ءبىر-بىرىنە ۇقساعانمەن، باستالۋى سان ءتۇرلى. سەبەبى ارزان ويدىڭ ءتۇبى ازاپقا سوقتىراتىنى باياعىدان بەلگىلى عوي. 45 جاستاعى نۇرلى ايتپايدىڭ تۋعاندارى ءالى دە باۋىرلارىن ءبىر كۇنى كەلەر دەپ كۇتىپ ءجۇرۋى ابدەن مۇمكىن. ءويت­كەنى ول استاناعا اقشا تابامىن دەپ كەلىپ، ارانداتۋشىلارعا الدانىپ، سان سوعىپ قالعان. قۇجاتىن كىم العانىن، ءوزىنىڭ قايدا جۇرگەنىن بىلمەي، جىلدار بويى الداعانداردىڭ ايتقانىن ىستەۋمەن كۇنىن وتكىزگەن. قۋانىش­قا وراي، ازاپتى ومىردەن قاشىپ شىعىپ، ورتالىققا ءوز اياعىمەن جەتىپتى. بىراق ءوزى بۇل تۋرالى ايتقىسى كەلمەيدى. شەت جاعاسىن سونداعى مامانداردان ەستىپ-ءبىلدىم.
ورتالىقتاعى ازاماتتاردىڭ وقيعالارى وسىلاي ءوربىدى. بار ومىردەن باز كەشىپ، ءوزىن اششى سۋمەن الداعان ازاماتتار، قۇجاتىن جوعالتىپ، قاتاردان قالعان جاندار مەن تۋعانى تەرىس اينالعاندار. ءبارىنىڭ وتكەن ومىرىنە دەگەن وكىنىش تابى بار. ەلوردادا ءدال وسىنداي بارار جەرى، باسار تاۋى جوق ادامداردىڭ قانشا ەكەنى بىلگىسىز. تاعدىر تالكەگىنە شىداماي مورت سىنسا دا، قايتا ورنىنان تۇرعاندارمەن تىلدەسكەننەن كەيىن كوڭىلىم قالپىنا ءتۇستى. قوڭىر كۇرتەشە كيگەن ادام تۇبىندە تۇزەلسىنشى دەپ اماندىعىن تىلەدىم دە، ءوز جونىممەن كەتە باردىم.

نايما نۇرالىقىزى

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

two × 3 =