Kameradan qanday payda bar?

Päter urlığın ­azaytwğa onıñ septigi tïe me?

0 21

Nur-Sultandağı qoğamdıq kölikterde «qalta urılarına abay bolıñızdar» degen eskertpe berilgende barıp köp adamnıñ sömkesiniñ awzın jawıp, qaltasın qarmanıp telefonın tügendep jatqanın bayqaysıñ, bizdiñ adamdar äli de beyqam körinedi. Qalta urılarınıñ adımın şektew maqsatında olardıñ swretteri sol qoğamdıq kölikterdiñ kireberisine de ilingen edi, biraq olardıñ köbiniñ beti sızılğan ne oyılıp qalğan, soğan qarağanda urılar äli de avtobwsqa bizben birge minip-tüsip jürgen bolwı kerek.Päter urlığınıñ ülesi – 22 payız

Elordanıñ şetki awıldarında jeke üylerde turatındar özderi üyde joqta teledïdar, altın bu­yımdarınıñ jïi qoldı bolatını twralı jïi şağımdanadı. Tipti birinde üy ïesi äyel bir bölmesinde tamaq äzirlep jatqanda, ardan bezgen urılar aşıq turğan terezeden enip, kelesi bölmedegi teledïdardı köterip ketipti. Qarapayım adamdar sol teledïdar, telefondı nesïege alıp, sonı tölew üşin qanşa ter tögip jatqanın oylasañ, obal-ay deysiñ.
Biz urlıqtı alğaş jasağan adamnıñ tört sawsağın, ekinşi qaytalasa sol ayağınıñ tabanınıñ jartısın şawıp, tipti qoymasa el aldında darğa asıp jazalaytın Ïran emespiz, keyde urını halıq aldına şığarıp atıp tastaytın Soltüstik Koreya zañı da biz üşin tım qatal, urlıq jasağan adamnıñ qolın kesetin Nïgerïyanıñ täsili de tım jabayılıq köriner edi. Biraq damıp ketken Japonïya da bir kezde urılardıñ qolın kesken, sonıñ nätïjesi me, büginde bul el üylerin, kölikterin kilttemey jüre beretin elge aynalğan. Bizdiñ elde urlıq köp, onıñ işinde päter urlığınıñ ülesi 22,5 payızdı quraydı. Urlıqtıñ kesirinen azamattar qawipsizdik pen jaylı ömirdi sezine almaydı.
İİM Krïmïnaldıq polïcïya departamenti basqarmasınıñ bastığı, polïcïya polkovnïgi N.Rahmetwllaevtıñ aytwınşa, krïmïnogendik jağdayğa jasalğan taldaw körsetkendey, soñğı 4 jılda respwblïka boyınşa päter urlığı üşten bir bölikke tömendegen. Aytalıq, soñğı 11 aydıñ qorıtındısı boyınşa 30 mıñğa jwıq päter urlığı tirkelgen bolsa, bul bıltırğı jıldıñ osınday kezeñimen salıstırğanda 7,5 pa­yızğa tömen, mundağı qılmıstıñ jartısı aşılmay qalğan, 6733 qılmısker ustalğan. Onıñ işinde jalpı sanı 150 adamnan turatın 43 qılmıstıq top ustalğan.

Urılar şetki aymaqqa üyirsek

– Nur-Sultan qalasına är ay­maq­­tan kelgen «urı-gastrolerden» turatın, buğan deyin 50 päter urlığın jasağan 9 qılmıs­tıq toptıñ qılmıstıq äreketi toqtatıldı. Mısalı, Nur-Sultan qalasında, arasında boyjetken qız da bar, 4 adamnan turatın top ustalğan. Olar birıñğay «şet jatqan» awdandarda qïmıldağan. Mañdayşası bar üylerdi tañdap, soğan şığıp, aşıq turğan jelközder arqılı nemese plastïk terezelerdi ığıstırwmen päterge engen. Osı orayda qız ben jigit ğaşıq juptıñ rölin oynağan jäne saqtıq üşin kireberis­te turğan. Olardıñ 12 päter urlığın jasağanı däleldengen. Olar elewsiz bolw maqsatında Ïl'ïnka sïyaqtı qalanıñ şet jağındağı kentterge barıp jäne päter ïeleriniñ üyden şığıp ketken waqıtın añdığan. Olar qılmıs jasaytın orınğa deyin qalalıq avtobwspen jetip otırğan. Kottedjder men jeke üylerde 10 urlıq jasalğanı däleldengen. Ustalğandardıñ jalpı sanınan bölek 12 qılmısker TMD elderiniñ azamattarı bolıp şıqtı, – deydi İİM Krïmïnaldıq polïcïya departamenti basqarmasınıñ bastığı, polïcïya polkovnïgi N.Rahmetwllaev.
Keybir TMD elderi zañdı küşeytw arqılı urlıqtı azayttı. Bizde de zañdı küşeytwge bolmay ma degen suraq kökeyde tur. Mısalı, Özbekstanda urlıq awır qılmıs sanalatındıqtan, qaytalama urlıqqa 8 jıldan 15 jılğa deyin bas bostandığınan ayırw közdelgen. Bizde de İİM birneşe märte urlıq jasawdı awır qılmıstar sanatına jatqızwdı közdeytin (QK bir babımen közdelgen eki nemese odan astam äreketti jasaw) zañğa tïisti tüzetwler engizwge bastamaşılıq etti. YAğnï 6733 qılmıskerdiñ 4120-sı qaytalama urlıq jasağanı üşin qoğamnan alşaqtatılğan, endi olardıñ jäbirlenwşi tarappen mämilege kelw jäne ädil jazadan qutılwğa mümkindigi joq.

Endi lombard tonaw oñay emes

Köbine urılardıñ köz qurtı bolatın dünïeler zergerlik bu­yımdar, teri buyımdarı, türli apparatwra, yağnï özimen birge alıp şığwğa jäne ötkizwge bolatın zattar eken. İİM Krïmïnaldıq polïcïya departamenti basqarmasınıñ bastığı, polïcïya polkovnïgi Nurjan Rahmetwllaev osı sebepti İşki ister mïnïstrligi Ulttıq bankpen birlesip lombardtardıñ qızmetin uyımdastırw qağïdaların äzirlep, bekitkenin aytadı. Munda lombardta zattardı saqtaw, qawipsizdikti qamtamasız etw boyınşa talaptardı anıqtaw jäne lombard jay­ların tehnïkalıq bekemdew mäse­leleri, lombardtarda zañsız tabılğan zattardı anıqtawğa qarsı is-qïmıl boyınşa şaralar körsetilgen. Engizilgen özgeristerge säykes, 2020 jılğı 1 qañtardan bastap lombardtıq uyımdar mïkro­nesïelew uyımdarına jatatın boldı. Osı qağïdalarğa say lombardtar nesïe byurosına barlıq kepildik mülik twralı mälimet berwge mindetti, al polïcïya bölimşeleriniñ jımqırılğan mülikpen qoyılğan kepil nısanın tekserw üşin osı byuroğa qoljetimdiligi boladı. Polïcïyanıñ aymaqtıq departamentteri jergilikti atqarw organdarımen beynebaqılaw jü­yelerin keñeytw boyınşa birlesken jumıs jürgizwde.

Beynebaqılaw jeterlik, biraq urılar qalğımaydı

Ötken jıldıñ ayağında bïznes klastı turğın üy keşeninen ört qawipsizdigi şlangaları urlanğan, keyin BI Group kompanïyası ol urını taptı, al qarapayım üylerde urı tabılmay da ketwi mümkin edi, öytkeni qanşa jerden beynebaqılaw qoysañ da, oğan urılar ayılın jïya bermeydi, osı orayda bizdegi ayaq bassañ aldıñnan şığatın beynebaqılawlardıñ kömegi qanşalıqtı degen suraq twadı. İİM Krïmïnaldıq polïcïya departamenti basqarmasınıñ mälimetinşe, qazirgi kezde elimizde 60 mıñnan astam beynebaqılaw kameraları, onıñ işinde 6 mıñ JBO beynebaqılaw jüyeleri, «Qawipsiz awla» bağdarlamasınıñ ayasında ornatılğan 55 mıñ jäne turğındardıñ bastamasımen ornatılğan 15 mıñ beynebaqılaw kameraları bar. Beynekameralarmen 13 mıñnan astam awla, 17 mıñnan astam tur­ğın üy qamtılğan. Degenmen, urılar «urlıq jasaw qïındap ketti» dep käsipterin tastap ketip jatpağanday, olar da zamanına qaray damïdı, öz dağdıların, täsilderin ünemi jetildirip otıradı. Zama­nawï tehnïkanı, uyalı baylanıstı paydalanatın, esikter men qulıptardı aşwğa arnayı beyimdelgen quraldar jasaytın urılardan qwlıq artılar emes.

Basqa päle älewmettik jeliden

İİM Krïmïnaldıq polïcïya departamenti basqarmasınıñ bas­tığı, polïcïya polkovnïgi Nurjan Rahmetwllaevtıñ aytwınşa, zama­nawï urılar älewmettik jelilerdi de belsendi paydalanadı eken. «Köbine köp üyine urı tüswine azamattardıñ özderiniñ de kinäsi bar, aytalıq, kez kelgen adamnıñ älewmettik jelilerde şın mäninde bilmeytin «dostarı» köp, adamdar ol jerge köp aqparat saladı, mısalı «jeltoqsannıñ 15-inen 17-sine de­yin otbasımmen Bwrabayğa ketemin», «31 tamızda äyelimmen Türkïyağa uşıp bara jatırmın», «Teñizge de jettim ğoy!» nemese şet elde ne qalanıñ sırtında jürgeni twralı onlayn beynejazba nemese swret­terdi şığaradı. Osı derekter qaskünemderge belgili bir waqıtqa turğın üydiñ qarawsız qalatını twralı aqparat beredi» deydi ol.
Osıdan 5-6 jıl burın Sawran köşesindegi turğın üyde bolğan jağdaydı estigenimiz bar, qatar turğan üş päterdiñ birinde kündizgi waqıtta jük mäşïnesi kelip, zattar tïele bastaydı. Körşisin jığa tanımaytındar «mına körşi köşip jatır eken ğoy» dep oylaydı da, män bermeydi. Eki künnen soñ özderiniñ esigin polïcïya qağıp, jawap alğanda barıp körşiniñ üyin üptep ketkenin biledi. Sondıqtan körşilerdi tanıp, aralasqan durıs.

 

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

9 + 5 =