G-GLOBAL — يننوۆاتسيالىق باستاما

0 158

ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن بيىلعى جىلدىڭ ىقپالدى وقيعا­لارىنىڭ ءبىرى – G-GLOBAL يدەياسى. جاڭا اقىلداستىق الاڭىندا پرەزيدەنت نۇر­سۇل­تان نازارباەۆ قازاق­ستان­دى جاھاندىق ساياساتتىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسى رەتىن­دە تانىتتى.

قازاقستاننىڭ ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا تابىستى توراعالىق ەتۋى جانە  G-global الەمىنىڭ تۇجى­رىمداماسىن ۇسىنۋى اي­ماقتىق ماسەلەلەرگە عانا ەمەس، ادام­زاتتىق تۇيتكىلدەردىڭ ءتۇيى­نىن تارقاتۋعا قاۋقارىمىز جەتە­تىندىگىن دالەلدەدى. قازاقستان با­تىس پەن شىعىس ەلدەرىنىڭ سترا­تەگيالىق ارىپتەسى رەتىندە وركەنيەتتى قاۋىمداستىقتىڭ ماڭىزدى نىسانىنا اينالدى. بۇل جولدا بيىك ماقساتتار قويعان ەلىمىزدە ەكونوميكالىق جانە ساياسي تابىستار ەسەلەندى دەسەك ارتىق ايتقانىمىز ەمەس. مۇنىڭ ءبارى –كوپۆەكتورلى ساياسات ۇستانىپ كەلە جاتقان ەلباسىنىڭ تىكەلەي ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى.

تۇراقتىلىق تاڭداۋى

قازاقستان ەنەرگەتيكالىق تاسىمال ءدالىزىنىڭ بويىندا ورنالاسقان.  قويناۋىمىز مۇناي مەن گازعا اسا باي. بۇل تۋرالى الەمگە تانىمال ساراپشىلاردىڭ ءبىرى، بەي­بىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىنىڭ يەگەرى گەنري كيسسيندجەر «قازاقستان ۇلكەن وركەنيەتتەردىڭ تۇيىسكەن جەرىندە ورنالاسقان، ءارى الەمدىك نارىققا كومىرسۋتەگى ونىمدەرىن بەرەتىن اسا ءىرى مەملەكەت» دەپ ايتقان بولاتىن.  الايدا، قازاقستان  الەم ەلدەرىنە تەك ءوندىرىپ وتىرعان ۋرانى مەن مۇنايى ارقىلى ماڭىزدى دەيتىن پىكىردى ۇستاناتىندار  قاتەلەسەدى.  ويتكەنى، قازاقستاندا  ەڭ الدىمەن تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىق سالتانات قۇرعان. ياعني، ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان ساياسي جۇيەسى دەموكراتيالىق قۇندىلىقتارمەن، ساياسي-قۇقىقتىق تەتىكتەرىمەن ەرەكشەلەنەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە الەم قاۋىمداستىعىنىڭ الدىندا قۇرمەت پەن سەنىمدى ارتتىرا بەرمەك.

پرەزيدەنت باستاماسىمەن قولعا الىنعان، جاھاندىق ماسەلە­لەرگە دەگەن كوزقاراستار مەن ولار­دى شەشۋدىڭ سان جولدارىن قاراس­تىراتىن G-global جوباسى ايقىن ماقساتقا نەگىزدەلگەنى دە وسىدان. كۇللى الەم ەلدەرىمەن كەلىسىلگەن، جاھاندىق دەڭگەيدە جاڭعىرتۋ ءۇردىسىن قولعا الۋ كەرەك­تىگىن ۇلت كوشباسشىسى دالەلدەدى.

جاھان دامۋىنداعى جاڭا سەرپىن

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءمالىم-دەۋىنشە، G-global يدەياسىنىڭ الەۋەتى الەمدىك قوعامداستىقتىڭ كەڭىنەن قولداۋى ارقاسىندا ارتا ءتۇستى.  G-global سۇحبات الاڭى –الەمدىك قارجى داعدارىسىنان شىعۋ تەتىكتەرىن قۇرۋ جانە تالقىلاۋعا باعىتتالعان حالىقارالىق ۆيرتۋالدى جوبا. بۇل ارقىلى بارلىق مەملەكەتتەردى، الەمدىك ساياساتتىڭ مەملەكەتارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس سۋبەكتىلەرىن، سونداي-اق، جەكەلەگەن ساياساتكەرلەردى، قوعام قايراتكەرلەرىن، ساراپشىلار مەن عالىمداردى ىنتىماقتاسۋعا شاقىرۋ. بۇگىندە سۇحبات الاڭى مامانداردىڭ ايتۋىنشا، 150 ەلدەگى ءجۇز مىڭداعان پايدالانۋشىلاردىڭ باسىن قوسقان. «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق عالىمدار كلۋبى» قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتىنە سەنسەك، اتالمىش سايتتى جىل سايىن  ون مىڭ ادام پايدالانادى ەكەن. وسىلايشا ەكونوميكالىق جانە ساراپتامالىق سايتتار رەي­تينگىسىندە داۆوستىق كەز­دە­سۋلەردىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىنان كەيىنگى ەكىنشى ورىندا تۇر. ال، ىزدەۋ يندەكسى بويىنشا بارلىق ەكونوميكالىق فورۋمداردى باسىپ وزعانى ەلدى قۋانتادى. بيىلعى جىلى استانا قالاسىندا وتكەن فورۋمدا  ەلباسى ادامزات وركەنيەتى دامۋىنىڭ كونسترۋكتيۆيزمى بەس قاعيدا نەگىزىندە قامتاماسىز ەتىلسە، ونى G-Global قاعيدالارى دەپ اتاۋدى ۇسىندى. ونىڭ ايتۋىنشا، ادامزات رەۆوليۋتسيالار مەن الەمدىك سوعىستاردىڭ ءليميتىن وتكەن عاسىردا سارقىدى. «XXI عاسىردا عالامدىق ساۋلەتتى تابىستى جاڭارتۋ تەك قانا ىلگەرى دامۋ – ەۆوليۋتسيالىق جولمەن عانا ىسكە اسىرىلۋى مۇمكىن. اراب كوكتەمى كورسەتكەندەي، رەۆوليۋتسيالار تەك قوعامنىڭ دامۋىن تەجەيدى، ولاردىڭ ەكونوميكاسىن كەرى اپارىپ تاستايدى، كوپتەگەن پروبلەمالار تۋدىرادى» دەگەن  بولاتىن.
G-global –كەز كەلگەن ينتەرنەت پايدالانۋشىنىڭ ءتۇرلى زيات­كەرلىك جۇمىستارعا، اتاپ ايتقاندا ساراپتامالىق شولۋلارعا، پىكىر­تالاستارعا، بيزنەس جوبالار مەن ساۋالنامالارعا قاتىسۋىنا ءمۇم­كىندىك بەرەتىن جاڭا فورمات رەتىندە ايگىلەندى.  ول – ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ دامۋىنا، الەمدىك ەكونوميكانىڭ رەفورمالانۋى-نا، قالا بەردى جاھاندىق دەڭ­گەيدەگى داعدارىسقا قارسى كۇ­رەس تەتىكتەرىنىڭ جاسالۋىنا قىزى­عۋشىلىق بىلدىرەتىن، بارلىق الەۋمەتتىك توپ وكىلدەرىنە ارنالعان امبەباپ جوبا. ال  ءىس جۇزىندە جۇمىس الاڭى رەتىندە استانا ەكونو­ميكالىق فورۋمىندا تانىلدى. سودان بەرى استانا قالاسى بارشا الەم قاۋىمداستىعىنىڭ الدىندا بەدەلدى جاھاندىق اقىلداستىق الاڭىنا اينالىپ كەلەدى.

بەسىنشى استانا ەكونوميكالىق فورۋمىندا پرەزيدەنت نۇرسۇل­تان نازارباەۆ ۇسىنعان G-global-دىڭ بەس قاعيداسى: ەۆوليۋتسيا; ءادىل­دىك، تەڭدىك، مامىلە; جاھاندىق تولەرانتتىق پەن سەنىم; جاھان­دىق ترانسپارەنتتىلىك پەن اشىق­تىق جانە كونسترۋكتيۆتى كوپ­پوليارلىلىق قاعيدالارى الەم وكىلدەرىنىڭ نازارىن وزىنە اۋدارتتى.  جوبانى قولداعاندار قاتارىندا  نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى – روبەرت ماندەلل، دجون نەش، روبەرت كورنبەرگ، ەريك ماسكين، دجون اۋمانن، فينن كيدلاند، دجەيمس ميررليس، حالىقارالىق بيزنەس جانە ءبىلىم، عىلىم ۇيىمدارىنىڭ باسقا دا ءىرى وكىلدەرى بار.

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

fourteen + nine =