ЭТНИКАЛЫҚ БАСЫЛЫМДАРДЫҢ ЕРЕКШЕЛІГІ

0 181

газета

Қазақстан халқы Ассамблеясы – еліміздің мәдени, әлеуметтік, қоғамдық-саяси өміріндегі белсенді инсти­туттардың бірі ретінде мемлекеттің ұлтаралық саясатын мейлінше кең насихаттау міндетін де атқарады. Ел ынтымағын дәріптеуде респуб­ли­калық этникалық ақпарат құралдарының да маңызы зор. Бүгінгі күнде 37 этникалық бұқаралық ақпарат құралдары жұмыс істейді.

Этникалық бұқаралық ақпарат құралдары этносішілік басылым ғана емес, ақпараттық кеңістіктің толыққанды мүшесі. Олар қазіргі заманғы медиа-нарықтың  барлық талаптарына  сай, бәсекеге қабілетті және сұранысқа ие. Ұлттық басылымдар өз этносының руханияты мен салт-дәстүрлерінің, мәдени  құндылықтарының басты ошағы болып табылады. Этникалық ақпарат құралдарының алдында маңызды  міндет тұр.

Республикалық этно басылымдар көшін бастаушы ретінде  корейлердің «Коре Ильбо» газетін айтуға болады. 90 жылдан бері шығып келе жатқан газеттің тарихы да айтарлықтай қызық. Өткен ғасырдың басында Қиыр Шығысты жайлаған корей халқы мекендерінен күштеп жер аударылған кезде газеттің құрыш қаріптерін өздерімен бірге ала келеді. Қазақ жеріне орнығып тұрмысы түзелгеннен кейін олардың корей тіліндегі үнжариялары жарық көре бастайды. Жарты ғасырлық тарихы бар немістердің «Дойче Альгемайне Цайтунг», ұйғырлардың «Уйгур Авази», украиндардың «Украинськи новины», ахыска түріктерінің «Ahıska-Ахыска», татардың «Тан», азербайжандық «Ватан», армяндардың «ВАН» секілді  газеттері тағы бар.

«Украинськи новины» республикалық газетінің Бас редакторы Андрей Чернега: «Украин тіліндегі газеттің Қазақстанда шығып тұруының өзін айрықша құбылыс ретінде бағалауға болады. Ел экономикасының күрделі тұсында да ұлттық басылымдардың тұрақты шығып тұруын қамтамасыз ету үшін  қаржылай қолдау көр­сетілді. Бұл тұрақтылық пен ынты­мақты көксеген елдің мұраты. Үнжа­рия­­мыздың  айырықша болатын тағы бір себебі – бұл ТМД елде­рінде украин тілінде шығатын жалғыз басылым. «Украинськи новины» шығармашылық тобы Астана қаласында орналасқан.  «Менің Қазақстаным», «Украина жаңалықтары» атты  айдарлары арқылы елдегі және Украинадағы жаңалықтарды жұртшылыққа жеткізуге тырысамыз. Этникалық басылымдардың елдің ақпараттық кеңістігінде еркін дамуында Қазақ­стан халқы Ассамблеясының орны ерекше. Бейбітшілік пен ын­ты­мақтастық, тату көршілік, ха­лықтар арасындағы достықты кең насихаттау «Украинськи новины» басылымының  басты бағдары болып табылады».

Ахысқа түрік мәдени ор­та­лы­ғының жетекшісі Аскер Пириев: «Халықаралық «Ahıska-Ахыска» газеті түрік, қазақ, орыс тілдерінде шығып тұрады. Басылым тек қана Қазақстанда емес, ТМД елдерінде және Түркияда,  Америка Құрама Штаттарында да тарайды. Халықтар арасын жалғап, салт-дәстүрімен таныстырып, жақындастыратын этникалық басылымдарды халық жақсы қабылдайды. Еліміздегі кез келген ұлт өкілдері өздерінің үнжариясымен мақтана алады. Еліміздегі бейбітшілік пен келісім, ұлтаралық достық және қоғамдағы азаматтық ауызбіршілік – барлық этникалық басылымдарының басты тақырыбы. Байланыс құрал­дарының қазіргі күндегі мүмкіндігі мен ықпалы  өте зор. Елдің ынтымағын бұзып,  ұлттар арасына сына қағуда  бұқаралық құралдардың әсері болатыны белгілі. Журналистердің кәсіби шеберлігінен бөлек,  жоғары мәдениеті, таным-түсінігіне талаптың зор екенін осыдан байқалса керек. Ұлттар мен ұлыстардың  ерекшелігі мен болмысын ескеріп, менталитетіндегі аттап өтуге болмайтын нәзік тұстарын түсіне білген жөн.

Жасыратыны жоқ, Қазақстан халқы ассамблеясы құрылғалы бері ұлт пен ұлысты біріктірудің өзіндік жолына өтті. Ұлттық басы­лым­дардың әлеуетін біріктіре отырып көп нәтижеге қол жеткізді. Кейде тұрмыстық түйткілдерді ұлтаралық қатынастардың шеңберінде  қарауға дағдыланамыз. Тілшілер қолында толық мәліметтердің болмауынан  орын алған оқиғалардың нақты көрі­нісін жеткізе алмай жатады. Ал, әріп­тестер қаламының мүлт кетуі кейде жанжалдың туындап кетуіне себеп болуы да  мүмкін.

Мемлекет тұрақ­ты­лы­ғының, экономика дамуы­ның негізі елдің бірлігінде, ынтымақ­тығының бе­рік­тігінде деп бекер айтылмайды. Қазақстандықтардың бойында толеранттық, құрмет пен сыйласу мәдениеттің кең ұғы­мына саяды. 

Нөпірдей тасыған әлемдік ақпараттың асылын таңдап алудың өзі талғамға байланысты.
Оны
қалыптастыруда ұлт­тық басылымдар өзіндік ерек­шеліктерімен алға шығады».

 

Пікір жазу

Почтаңыз жарияланбайды

seventeen − ten =