Eñbek etkenge baqıt basın ïedi

0 65

Memleket jäne qoğam qayratkeri, QR Parlamenti Mäjilisiniñ Halıqaralıq ister, qorğanıs jäne qawipsizdik komïtetiniñ müşesi Qabïbolla Jaqıpovpen Prezïdent joldawındağı özekti mäseleler töñireginde äñgimelestik.

– Qabïbolla Qabenulı, Qazaqstan Prezïdenti Qasım-Jomart Toqaev halıqqa Joldawında elimizdegi öñirlerdi damıtwğa erekşe män berdi. Äsirese, jergilikti bïlik organdarı jumısınıñ tïimdiligin arttırw qajettigine toqtaldı. «Jergilikti bïlik turğındar üşin ärdayım aşıq bolwı tïis. Bul aksïoma äli de bügingi künniñ şındığına aynalmay otır» dedi Memleket basşısı. Siz elge de, erge de sınalar şaq bolğan jıldarı Batıs Qazaqstan öñirine basşılıq ettiñiz. Sol kezdegi ahwal men bügingi ahwaldı salıstırwğa kelmeytini anıq. El basqarw isinde eñ aldımen qanday ustanımdarıñız boldı?

– Ïä, men täwelsizdiktiñ tañında el basqarwğa aralastım. Elbasınıñ senimine ïe boldım. Biraq ol zor jawapkerşilik edi. Mäselen, 1994 jıldıñ köktem mezgili äli esimde. Men basşılıq etetin Batıs Qazaqstan oblısınıñ Qaztalov, Qaratöbe, Sırım, Jalpaqtal awdandarın sw basıp, 300-den astam üyler quladı. Aytıp kelmegen tabïğï apat eñsesi tüsken eldi odan sayın küyzeltti. Öñirdegi öndiris te turalap, jurttıñ sabır, tözimi tawsılwğa şaq qalğan kez edi. Dağdırğan el bïlikke ümit arttı. Halıqtıñ jüregine barlıq qïınşılıqtardan aman-esen ötemiz degen tözimdilik, sabırlılıq uyalatw qajettigin tüsindik. Ärïne, ol üşin ülken tözim kerek bolatın. Sonda ğana äri-säri küy keşken eldi soñınan erte alasıñ.
Ol kezde bügingidey Ükimetten, özge öñirlerden kömek alw mümkin emes-tin. Qïın künderde attan tüspedik. Tün uyqımızdı tört bölip, oblıstağı käsiporın, uyımdardıñ kömegimen 300-den asa üylerdi qayta turğızdıq. Eldiñ ümiti aqtaldı. Joqtıq-tarlıqtan eseñgiregen eldiñ erteñgi künge degen senimi oyandı. Elbasınıñ senimine adal bolğanımnan şığar, 8 jıl boyı oblıstıñ tizginin ustadım.

– Küyzelgen şaqta el-jurttıñ eñsesin köterw üşin, tek ekonomïka men sayasattı ğana birinşi orınğa qoymağan şığarsız. Öytkeni Batıs Qazaqstannıñ özge öñirlerge qarağanda, özgeşeligi köp. Reseymen şekaralas öñir, kazaktardıñ oqtın-oqtın bas köteretin jeri, özge ult ökilderiniñ köptigi jäne t.b. mäseleler ünemi aldıñızdan şığıp otırdı emes pe?

– Batıs Qazaqstan – tabïğatı, tarïhı jağınan da özgeşe oblıs. Reseymen şekaralas jatqan öñirdiñ özine tän kürdeli jaqtarı bar. Mäselen, özge ult ökilderi köbirek şoğırlanğan jer. Soğan qaramastan sol jıldarı ultımızdıñ mädenïetin, rwhanïyatın, salt-dästürin qasterlewdi keyinge ısırıp qoyğan joqpın. Osığan oray, bir oqïğa esime tüsip otır. 1997 jılı Bökey ordasınıñ soñğı hanı – Jäñgirdiñ kesenesin turğızdıq. Tarïhï oqïğağa Elbası Nursultan Nazarbaevtıñ özi qatıstı. Ol Elbasınıñ ökilettigin uzartw jönindegi mäsele talqığa tüsip jatqan waqıt edi. Saltanattı räsimge jïılğan jurt kütpegen oqïğağa kwä boldı. Muratsay awılınan kelgen soğıs ardageri Fayzrahman Ğaytbaev attı aqsaqal toptan swırılıp şığıp Elbasına burılıp bılay dedi: «Qurmetti Prezïdent! Bökey ordasına kelgeniñizge alğısımız şeksiz! Halıqpen jüzdesip, sawaptı istiñ basınan tabıldıñız. Qoğamda Prezïdenttiñ ökilettigin uzartw twralı äñgime aytılwda. Biz – qazaq jäy el emes, han kötergen elmiz. Onday tulğanı halqımızdıñ taqqa bir müşel merzimge saylawında män bar. Osı dästürimizdi umıtpawımız kerek!». Sol bir zamandağı dästürimizdi eske salğan aqsaqaldıñ sözine Elbası da rïzaşılığın bildirgen edi. Bul oqïğanı Bökey ordasınıñ Elbasına aq batasın berwi desek te boladı.

– Estwimşe, Siz sonaw 1998 jılı Oralda doptı hokkeyden älem birinşiligin ötkizwge murındıq bolıpsız. «Baytal tügil bas qayğı» degendey, ekonomïka turalap, älewmettik mäseleler şeşilmey jatqanda sporttıq şarağa el jïnaldı ma?

– Ol kezeñde el birligin küşeytw, qoğamdağı tutastıqtı saqtawğa erekşe nazar awdardıq. Oralda doptı hokkeyden älem çempïonatın ötkizw – sonıñ ayğağı. Ekonomïkalıq dağdarıs jaylağan jıldarı jastar arasında älemdik deñgeyde jarıs ötkizw degendi kim qoştasın? Sonaw ït arqası qïyandağı Şvecïya, Norvegïya, Fïnlyandïya sïyaqtı elderden sportşılar şaqırıp, jarıstıñ jalawın jelbirettik. Ondağı maqsat – halıqtıñ eñsesin tiktew, birligi men ıntımağın nığaytw. Qazaqstan komandası sol jarısta 3-şi orındı ïelendi. Jeñiske qwanğan eldiñ eñsesi köterildi. Sol jarıstıñ jaqsılığı şığar, elimiz boyınşa doptı hokkeydiñ mıqtı bazası büginge deyin Oralda qalasında saqtalıp qaldı.

– Prezïdent halıqqa Joldawında mädenïet qızmetkerlerin qoldawğa erekşe nazar awdardı. Onıñ işinde teatr, kitaphana, mwzey qızmetkerlerine qatıstı da mäsele bar. Aytayın degenim, qazir jurt kitap oqımaydı, kitapqa qaytarw kerek degen äñgimeler aytılwda. Rwhanï toqırawğa uşıramawımız üşin qanday äreket jasawımız kerek?

– Prezïdent bul joldawda mädenïet salasın qoldawğa öte durıs köñil bölip otır. Meniñ oyımşa, är adamnıñ mädenïetin köterwge umtılatın waqıt keldi. Ol üşin mädenï, rwhanï ordalardıñ atqaratın röli zor. Jurt kitap oqımaydı dep eldiñ bärine küye jağwğa bolmaydı. Kitap eşqaşan öziniñ qunın joğaltpaydı. Osığan oray, säl şeginis jasap, bir oqïğanı ayta keteyin. Sol jıldarda elimizde jekeşelendirw nawqanı qızw jürgizildi. Batıs Qazaqstan oblısında 150 sovhoz, 30 kolhoz bolğan. Memlekettik dotacïya bolmay, şarwaşılıqtardıñ barlığı jekemenşikke berile bastadı. Sol sätte halıqtıñ hal-küyin körip, bäri birdey jekemenşikke ala almaytının bildik. Sovhoz-kolhozdardıñ köpşiligin saqtap qaldıq. 157 kitaphananı, 21 käsiptik-tehnïkalıq wçïlïşe, 32 balalar sport mektebin saqtap qalw üşin täwekelge de, halıqqa tïimdi täsilge (1 ştattı 4-ke bölgen) de bardıq. Ondağı oyımız, birinşiden, eşkim jumıssız qalmasın, ekinşiden, memlekettiñ mülkine el qarawıl bolsın, qoldı bolıp ketpesin degenimiz edi. Sonıñ nätïjesinde tirlikten jadap-jüdegen jurt rwhanï toqırawdan aman qaldı.

– Qabïbolla Qabenulı, Siz ömirdiñ nağız şıñdalw mektebinen ötip, qarapayım qurılısşı-ïnjenerden Mäjilis törağası lawazımına deyin köterilipsiz. Bul jetistikke qalay jettiñiz? Adamdıq kredoñızdı bilwge bola ma?

– Jer jännatı – Jetiswda ğumır keşken Naqısbek bïdiñ mınaday naqıl sözi bar:
«Äweli Quday jerge beredi,
Jerdegini elge beredi,
Eldegini erge beredi,
Erge bergende tökken terge beredi».
Qazaq halqı «Köp eñbek etken adamğa baqıt basın ïedi» degen danalıq sözdi beker aytpağan. Ömirimniñ mağınası men maqsatın, baqıtı men şattığın adal eñbekten tapqan jannıñ birimin. Eñ äweli eñbek jolımdı Qaztalov awdanında baylanıs torabınıñ qarapayım jumısşısı bolıp bastadım. Är jıldarı türli sala, partïya qurılımdarında qızmet ettim. Elbasınıñ, eldiñ senimin abıroymen aqtap, QR Parlamenti Mäjilisiniñ törağasına deyin köterildim. Qazir de jasım 70-ke kelse de, Mäjiliste jumıs istep jürmin. Munıñ bärin taban aqı, mañday terimniñ arqası dep bilemin. Tipti, bir kezderi özim tärbïelegen, menimen qızmetti birge atqarğan azamattar Parlamentte depwtat bolıp jür. Osınıñ bärine şükirşilik etemin. Eldiñ damwı ärbir azamattıñ adal eñbek etwine, otanşıldığına baylanıstı bolmaq. Qayda jürsek te «Eñbek etseñ erinbey, toyadı qarnıñ tilenbey» degen asıl qağïdanı umıtpawımız qajet. Jastarğa aytar aqılım osı.

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı