داعدارىس باسپاناسى قورلىقتان قۇتقارا ما؟

0 95

«استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ زورلىق-زومبىلىقتىڭ نەمەسە زورلىق-زومبىلىق قاۋپى سالدارىنان قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ادامدارعا ارنال­عان داعدارىس ورتالىعى-باس­پاناسى» ءوز ۇيىندە قور­لىق كورەتىن ايەلدەر مەن بالا­لاردىڭ ۋاقىتشا بولسا دا جان جۇباتار جەرى بولىپ وتىر. ورتا­لىقتىڭ اشىلعانىنا ءۇش جىلعا جۋىق ءوتتى. استانا اكىمدىگىنىڭ قاۋلىسىمەن 2013 جىلى مامىردا اشىلىپ، وسى جىلدىڭ سوڭى­نان جۇمى­سىن باستاعان ەدى.

بۇل بولەك سالىنعان عيمارات، بىرنەشە جاتىن بولمەلەرى، الەۋ­مەتتىك، مە­ديتسينالىق، پسيحو­لوگيا­لىق قىزمەت كور­سەتىلەتىن ارنايى ورىندارى تاعى بار. مۇندا اشىلعالى بەرى جۇزگە تارتا ايەلگە، ەكى جۇزگە تامان بالاعا قىزمەت كورسەتىلگەن. جىل باسىنان بەرى 41 بالالى ايەل ۋاقىتشا تۇرىپ جاتىر.
ايەل قۇقىقتارىن قورعاۋ، الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايلارىن جاقسارتۋ، قيىن جاعدايعا تاپ بول­عان نازىك جاندىلاردى تى­عىرىقتان الىپ شىعىپ، دەر كەزىندە كەشەندى كومەك قولىن بەرەتىن مەملەكەتتىك مەكەمە – ورتالىق قىزمەتىن ريزاشىلىقپەن ايتۋعا تۇ­رار­لىق. جاعداياتتىڭ ەكىن­شى جاعىنا كەلگەندە، ەكى ادام­نىڭ اراسىنداعى، ءارى كەتسە اۋلەتتىڭ ورتاسىندا شەشى­لەتىن ءتۇيىننىڭ مەملەكەت ارالاساتىن كەسەلگە اينالعانى دا ويلاندىرادى.
استانالىق زورلىق-زوم­­بى­لىق قۇرباندارىنا ارنالعان ورتالىقتىڭ اشى­لۋىنىڭ ماڭىزى زور. ەلوردا بوي كو­تەرگەلى ىشكى ميگراتسياعا جان ءبىتىپ، جاستاردىڭ دەنى استاناعا بەت الۋدا. ال كوپ­تەگەن وتبا­سىلاردىڭ اۋىل­داعىسى – قا­لاعا، قا­لا­داعىسى – ەلورداعا كو­شىن تۇزەپ، جاڭا جەردە جاقسى ءومىردى كوزدەگەندەرى قانشاما. الايدا، مۇندا كەلگەندەردىڭ ءبارى بىردەي باس­پانالى بولىپ، ءا دەگەننەن جاعدايى تۇزەلىپ كەتە قويعان جوق. پاتەردەن-پاتەرگە كوشىپ، كۇندەلىكتى تۇرمىس تاۋقىمەتى ازداي، ءالى ورنىقپاعان شيەتتەي جاس بالالارىنىڭ جايى قوسىلسا، جىعىلعانعا جۇ­دىرىق بولاتىنى ءسوزسىز. قاي ۇرىستىڭ دا ارتى جاق­سىلىققا اپارمايدى. قارا كۇشىنە سەنگەن ەركەكتىڭ مىسىن باسار اعايىنى الىستا، ايەلدىڭ اقىل قوسار ابىسىنى جانىندا جوق. كۇردەلى جاع­دايدا جالعىز قالىپ جان­ۇشىرعان جاننىڭ بارار جەرى وسى ورتالىق بولىپ وتىرعانى ايتىلعان دەرەكتەر سوزىمىزگە دالەل بولادى.
«كۇن سايىن سەنىم تەلە­فونىنا كەم دەگەندە ەكى-ءۇش ايەل حابارلاسىپ جاتادى. بىزگە حابار­لاس­قان­داردىڭ كوبىسى زاڭ­گەردىڭ، پسيحولوگتىڭ كە­ڭە­سىن الادى. بەلگىلەنگەن ءتار­­تىپ بويىنشا ورتالىققا كەل­گەن ايەل ءبىر تاۋلىكتەن باستاپ سوت ارقىلى بارلىق ماسەلەلەرىن تولىق شەشكەنگە دەيىن بولا الادى. مەرزىمنەن شەكتەۋدىڭ قاجەتتىگى بار. سەبەبى، ولاردى الەۋمەتتىك قورعاۋ ورىندارىنا ارتىق سالماق سالعىزباي، از ۋاقىتتىڭ ىشىندە ماسەلەلەرىن شەشىپ الۋىنا مۇددەلىمىز. مۇندا كەلگەندەرگە ءبىر ساتكە بولسا دا كەڭ تىنىستاپ، جاقسى مەن جاماندى كوڭىل تارازىسىنان وتكىزۋگە مول مۇمكىندىك بەرەمىز. ءبىز، ەڭ الدىمەن ايەلدىڭ وزىنە سەنىمى ارتىپ، ومىردەن ءوز ورنىن تاۋىپ، باتىل قادام جاساۋىنا بار كۇشىمىزدى سالامىز» دەيدى ورتالىقتىڭ الەۋمەتتىك قىزمەتكەرى گۇلنار الىباەۆا.
ورتالىقتىڭ جۇمىسىمەن جاقىن تانىسۋ ءۇشىن ونىڭ تۇرعىندارىمەن سويلەسۋگە تۋرا كەلدى. ارينە، جاقى­نىنان ءزابىر كورگەن جان وزگەگە سەنىم­سىز قاراۋى – زاڭدى. سوندا دا سۋىرتپاقتاپ سىر تارتىپ، ءبىراز نارسەگە كوزىمىز جەتتى. القىمىنداعى قانتالاعان ەكى قولدىڭ ءىزى كەتپەگەن كەلىنشەك ءتورت بالاسىمەن ءتۇسىپتى. كۇيەۋى اراققا سالىنباعان، ءجونسىز ۇرىس-كەرىسكە دە جوق ەكەن، ءبى­راق… قۇمار ويىنعا قۇلقى كەتكەن. بار اقشانى سوعان سالادى. قارسى كەلگەن كەلىنشەگىن بۋىندىرىپ ولتىرە جازداپتى. جاپ-جاس مىنا كەلىنشەك «كۇيەۋىم جاقسى، تەك ەنەم جات اعىمدى دىنگە ەنگىزىپ، جولدان تايدىرىپ ءجۇر» دەپ بەزىلدەيدى. ونىڭ دا ەكى بالاسى ەتەگىنەن تارتقىلاپ، اكەسى جايىندا ايتىلعان ءاڭ­گىمەنى جاقتىرماعانىن ءبىلدىرىپ تۇر. كەلەسى بايعۇستىڭ ۇستىنە «القاش» بايى كەروسين قۇ­يىپ جاتقان ساتىندە قاشىپ قۇتىلىپتى. ونىڭ دا ەرجەتىپ قالعان ەكى بالاسى بار. ءبىر كەلىنشەك وتكەن جىلدىڭ جازىندا ورتالىقتى ءبىر پانالاپ كەتكەن ەكەن، كۇيەۋىنىڭ «جازدىم-جا­ڭىلدىم» دەگەن سوزىنە سەنىپ قايتا قوسىلىپتى. الايدا، اراعا التى اي وتپەي قايتىپ كەلىپتى. ەندى ءبىرجولا ايىرىلىسۋدىڭ امالىن جا­ساماق. ونىڭ دا ارتىندا ءۇش بالا… تاعى ءبىر كەلىنشەكتىڭ وسىندا كەلۋىنىڭ سەبەبى ءبىر باسقا. ءىشىپ كەلسە، بالاسىنىڭ اكەسى جالعىز ۇلىنىڭ مازاسىن الىپ، «ناعىز ەركەك­شە» تاربيەلەيدى ەكەن. قولعا ءتۇس-
­­كەن سىپىرعى ەڭ جۇم­ساعى… اراشا تۇسكەن اناسى­نىڭ كور­مەگەن قورلىعى جوق. مىنە، «بۇ­لانتى» كو­شە­سىندە ورنالاسقان ءۇيدىڭ تۇر­عىن­دا­رىنىڭ جايى وسى، ال كوزدەرى جاۋدىرەگەن سابيلەردىڭ تاعدى­رى قالاي بولارى تاعى بەلگىسىز.
وتباسى مۇشەلەرى سىي­لاستىق پەن سۇيىسپەنشىلىككە بولەنبەسە، ول ءۇيدىڭ بالاسى وتباسى قۇن­دى­­لىقتارىنىڭ نە ەكەنىن ءبىل­مەي وسسە، ونىڭ تاعدىرى نە بولادى؟ باسقا رۋحاني قۇندى­لىق­تاردى قوزعاماي-اق، قارا­پايىم تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ نە ەكەنىن، ونىڭ اقىرى نەگە اپاراتىنىن ەكىنىڭ ءبىرى ءبىلىپ، ەسكەرىپ ءجۇر مە؟
پسيحولوگتىڭ ايتۋىنشا، وتباسىندا الماعان تاربيە مەن مەيىرىمنىڭ كەمشىندىگى كوپتى تىعى­رىق­قا تىرەيدى ەكەن. وقى­عان-
توقىعانى جوق، ەش دايىن­دىقسىز جاڭا ءومىردىڭ جا­ۋاپكەرشىلىگىن سەزىنبەي قادام جاسايتىنداردىڭ الدى وسى ءۇيدى پانالاپ ءجۇر. كەز كەلگەن زورلىق-زومبىلىق جەكە تۇلعانى قۇردىمعا باستايدى. جەكەلەگەن جانداردىڭ قۇقىعىنىڭ تاپتالۋىنا قوعامنىڭ بەيجاي قارمايتىنىن ورتالىق جۇمىسىنان بايقاپ، قورلىق كورگەندەردىڭ جىبەرگەن قاتە­لىكتەرىنىڭ تۇزەۋىنە اتسالىسقان جاندارعا ال­عىسىمىزدى ءبىل­دىردىك.

ايگۇل ۋايسوۆا

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

14 − 1 =