БАЛА АСЫРАП АЛУҒА НИЕТТІ ШЕТЕЛДІКТЕРГЕ ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАП ҚАНДАЙ БОЛУЫ ШАРТ?

0 239

Еліміз бойынша ата-ана­сы­ның қамқорлығынан айы­­рылған 35 мыңға жуық ба­ла бар. Соңғы он төрт жыл ішін­де олардың 47 мың 421-і өзге отбасының асырауы­на берілген. Нақты айтқанда, 38 мың баланы отандастары­мыз, 547-сін – шетелдік туыстары, 8 мың 806 баланы шетелдіктер асырап алыпты.
Ба­ла асырап алуға ниетті 1871 жан кезекте тұрған кө­рі­­неді.

Гүлнәр ҚҰЛЫШЕВА,
Астана қаласының мамандандырылған сәбилер үйінің
бас дәрігері:

– Ең алдымен, шетелдіктердің қа­­­­­р­­а­­­ма­­ғы­­на­ қандай балалар бе­рі­ле­­­ді­­ деген сауалға жауап берейін. Мә­­се­лен, мен басқаратын ба­ла­лар­ үй­інде дене бітімінде туа­біт­ті кем­ші­лігі бар бірнеше бала тәр­бие­ле­нуде. Бала асырап алуға кел­ген қазақстандықтардың ара­­­сы­нан­ нау­­­қас­­қа­ шал­дық­қан­ осын­­дай­ ба­ла­­лар­­ды­ алуға ниет білдірген бір де бір­еу­ін­ кездестіріп көрген жоқпын. Олар, ең алдымен, баланың аяқ-қолы сау, кел­бе­ті­ сүй­кім­ді­ болуын талап ете­тін.­ Міне, өзге түгілі өзімізге ке­рек­сіз­ болып қалған осындай сәбилерді ға­на­ біз шетелдіктерге көрсетуге құ­қы­мыз­ бар. Міне, сон­дық­тан, «бала сатылып жатыр» де­ген дау­рық­па әңгімені қою керек. Бала са­тылмайды, қамқор болуға ни­етті жан­дардың асырап алуына бе­ріледі.

Қазақстандық сәбилерді асырап алатын жандар бізбен бұған дейін жеке тұлғалар арқылы байланыс ор­нататын. Ондай жандардың жұ­мы­­сын тиісті органдар қадағалап отыр­­ды. Алайда, мұндай жандар ар­на­йы­ тір­кел­ме­ген­дік­тен,­ кейбір ке­лең­сіз­дік­тер­дің­ орын алғаны рас.­ Бұдан былай бұл жұмыспен әр­ қа­ла­да­ғы­ тіркеуден өткен арнаулы­ аг­ент­тік­тер айналыспақшы. Сондай-ақ, бала асы­рап алуға келген жан­дар­дың ба­ла­мен тіл табысып, үй­ре­ні­су­і­не­ бе­рі­летін уақыт та 4 аптаға ұз­ар­тылды.

Менің білуімше, бұдан былай ар­нау­лы комиссия құрылып, оларға ба­ла­ асырап алған от­ба­с­ы­лардың әр­­қай­­сы­сы­на­ ар­на­йы барып, ба­ла­­ның­ жай­-күйін білуге мүмкіндік бе­р­і­­ле­ді.­ Біз, өзін таңдаған жандарға ба­­ру­ға­ қар­сы­лық­ та­ныт­қан­ балаларды­ қи­намаймыз. Егер ата-ананың мі­нез­-құлқы, тұрмыс жағдайы кө­ңі­лі­міз­ден шықпаса, баланы бе­ру­ге­­­­ біз­­ де­­ ке­­л­і­с­­пеу­ге­ құ­қы­лы­мыз.­ Әр­­и­­­не,­ сәбилеріміздің шетел асып жат­­қа­­ны өкінішті-ақ. Бі­рақ, бала­ның­­ амандығы мен болаша­ғы­ның жар­­­қын болуын тілесек, мүм­кін, қам­­­қор­ болар ата-анасын тап­қаны дұ­­­рыс­ та шығар.

Бақыт ӘЛІБАЕВА,
Балалардың құқықтарын қорғау комитеті төрағасының орынбасары:

– Халықаралық бала асырап алу са­ласындағы ынтымақтастық және ба­лаларды қорғау конвенциясы, ҚР­ «Не­ке­ және отбасы туралы» ко­дексі қабылданбай тұрғанда, елі­міз­ден­ бала асырап алу процесі ер­кін жүретін. Яғни, өзге елдің аза­маты интернет арқылы бай­ла­­нысып, не болмаса, басқа да жолдармен келіп, баланы көретін, оның тәрбиеленіп жатқан жерімен та­­нысатын. Егер бәрі көңілінен шы­ғып жатса, баланы өз­дер­імен бірге алып кететін.

ҚР «Неке және отбасы туралы»­ ко­де­к­сі қабылданғаннан соң елі­міз­де­гі барлық нормативтік-құқықтық актілер сәйкестендіріліп, он қаулы қабылданды. Осы қаулы­лар­дың ал­та­уы­ бала асырап алу про­це­сі­­мен тікелей байланысты.

Құжаттағы ең басты жаңалық – Қазақстаннан бала асырап аламын деушілер енді бұдан былай бізде тіркелген шетелдік агенттіктер арқылы өтініш береді. Бұрын ондай агенттіктер жоқ болатын. Шетелдік агенттіктерді тіркеу былтыр басталып, биылғы 18 қаңтарда аяқталды. Ал, мұндай агенттіктер бізге алғашқы үш жылда жыл сайын екі рет, одан кейінгі жылдары бала кәмелеттік жасқа толғанша жылына бір рет есеп беріп отырады. Яғни, баланың қалай өмір сүріп жатқандығын дәлелдейтін бейне, фото деректермен қоса, басқа да біз талап еткен мәліметтерді жі­беру­­ге тиісті.

Шынар ДОСАН

Пікір жазу

Почтаңыз жарияланбайды

6 + one =