АТТЫҢ ЖЕМІН ЖЕП ЖҮРМІЗ-АУ

0 135

f2a5c6816fd7f97da6a6b56a96dd44f6_big

Ертеңгілік жұмысқа келерде итерісіп, жармасып автобусқа мінеміз. Екі-үш аялдама өткенше жең жыртылып, жаға қисайғанына қарамай, бір ғана мақсатты ойлайсың. Есіктен құлап қалмауың керек. Сол есігі құрғыр жабылғанша, сосын ашылған кезде жазатайым жағдайда ұшырап қалмасам дейсің. Шамасы бесінші аялдамаға жеткенше жаның шыдаса болды. Онда автобустағылардың шамамен жартысы түседі. Анау-мынау емес, «Министрліктер үйі» аталатын жер. Ала таң атқан соң жұмысқа қоғамдық көлікпен жететін жұрттың көпшілігі осы алып аттың тағасы сияқты доғалана салынған әйдік ғимараттың ішіндегі қарапайым қызметкерлер шығар деп топшылайсың. Одан әрі үш аялдамада манағы қисайған жағаны түзеп, шыққан есті қайта кіргізіп, адам санатына енесің. Ертеңгіліктегі қоғамдық көліктің көз үйренген көрінісі – осы.

Кешкілік жұмыстан жай шығамыз. Мұнда басқаша жағдай. Автобуста адам аз болады. Бірақ, одан да таң­ғы автобустағыдай иін тіресіп тұр­ғаны жақсы ма деп ойлаймыз. Таңғы автобусқа кіру қиын болса, мұнда ең қиыны кірген соң. Анау да, мынау да орын береді. Танып жатқандары шамалы. Жасы үлкен деп сыйлағандары шығар. Сонда өзіңнің елуді еңсергеніңді сезесің.

Күнделікті бір бағыттағы авто­бус­тар­ға мінгендіктен шоферлері болмаса да кондукторлары көз таныс. Бәрінің киімдері ұқсас болғанмен, мінездері әрқилы. Әдеттерін де білеміз. Біреуі анда-мында билет бермейді. Автобусқа кіргізгеніне риза болып тұра бересің. Енді біреуі кейде түсер кезде билетіңді қайта алып қалады. Жеткізгендеріне ри­за­сың. Бір әйел кондуктор өте тәртіпті. Аялдаманың атын айқайлап айтып тұра­тын тағы біреуі бар. Негізі аял­да­малардың аты автобус ішінде радио жазба арқылы автоматты түр­де ха­бар­ланады. Әрі қазақша. Айналып тұра­тын радиожазба «Келесі аял­дама Бейбітшілік пен келісім сарайы» десе, мынау қосамжарлана «Пи­ра­мида» деп жар салады. Ресми хабар­лама «Келесі аялдама Ұлттық ака­де­миялық кітапхана» десе, мынау «Керуен» дейді. Жүргіншілерге соңғы, екінші нұсқасы түсінікті. Әлгі көп­ші­лік­тің асфальтталған тротуардан гөрі төте соқпақты ұнататыны сияқты.

Хош, сол баяғы автобустамыз. Алақандағы 60 теңгемізді алған кондуктор билетін берді. Студент кезден және бір әдетіміз: билеттің нөміріне қараймыз. Екі жағындағы сандары тең болса «бақытты билет» саналады. Ол кездегі Алматыдағы билеттер алты санды болатын. Енді Астанада бес санды екен. Ортадағысын бейтарап қалдырамыз да, ана жақтағы екі сан мен мына жақтағы екі санның қосындыларын теңдестіріп көреміз. Бірдей болса, Қайнекең бүгін «бақытты». Бір жағының бір саны артық болса – кездесу. Әй, күні бойы кіммен кездеспейсің. Екі сан артық болса – дастархан. Расында, ондай билет ұстаған күні аяқ астынан қонаққа барып қаламыз.

Сонымен, кезекті билетті алдық. Бұл жолы бақытымызды іздеуге үлгермедік. Жайшылықтағы көк бояулы емес, мынау қызыл түсті билет екен. Бастапқыда наурыздың құрметіне мерекелік билет пе деп едік. Жоқ, сыры басқаша болып шықты. Бұл 20 теңгелік балалар билеті екен. Солай жазылып тұр. «20 теңге» деген құны да көрсетіліп тұр. Осы автобусқа кіргенде бірер жас орын ұсынып, кондуктордың өзі және бір бос орынды көрсетіп жасымыздың үлкен екенін қайта-қайта сездіріп еді. Енді беріп тұрғаны – баланың билеті. Кереғарлықты қараңыз.

Ойымызға ауылда айтылатын сөздің бірі түскені: «Аттың жемін жеп, тайдың ойынын ойнайды». Соған ұқсас жағдай екен. Несі бар, «қарт» деп құрметтегеннен гөрі «бала» деп алдарқатқаны жаны­­мызға жақын сияқты. Аман болың­дар, Астананың кондукторлары!

Қайнар ОЛЖАЙ

 

Пікір жазу

Почтаңыз жарияланбайды

10 − 5 =