استانا ءتۋريزمى ءالى دە اقساپ تۇر

0 207

ءتۋريزمنىڭ كورىگىن قىز­دىرۋعا بولادى ەكەن، تاجىريبە جوق ەمەس، بار. ەكسپو-2017 حالىق­ارالىق كورمەسى كەزىندە، قازاقستاندىقتاردىڭ تايلى-تاياعى قالماي استانانى ءبىر كورۋگە اسىققان ەدى عوي. اۋەجايدان دا، تەمىرجول ۆوكزالدارىنان دا اعىلىپ كەلىپ جاتقان جۇرتقا قاراپ، وسىنداي دەڭگەيدە ءتۋريزمدى دامىتۋعا بولادى ەكەن-اۋ دەپ تاڭ قالدىق.

بىلتىرعى جازدىڭ اپتابى ارتتا قالدى، قالا كوشەلەرى بىلتىر­عىداي ەمەس بوساپ قالعانداي. شەت تىلدە سويلەگەندەردى سيرەك كەزدەس­تىرەمىز. بايتەرەكتىڭ اينالاسى كەيدە ادامعا تولىپ قالادى. جايلى اۆتوبۋستاردان ءتۇسىپ جاتقاندارعا قاراپ بۋرابايدان كەلگەن تۇرلەرىن بايقايمىز. «استاناعا اعىلعان جۇرتتىڭ اياعى نەگە سايابىرسىپ قالدى؟» دەگەن سۇراقتى استانالىق تۋريزم قاۋىمداس­تىعىنىڭ پرەزيدەنتى ايگەرىم مۇحامەدجانوۆاعا قويعان ەدىك.
– بىلتىرعىداي ەمەس ارينە، دەگەنمەن ەلورداعا تۋريستەر كەلىپ جاتىر. ساياحاتشىلاردى قارسى الىپ، شىعارىپ سالۋعا بار كۇ­شىمىزدى سالىپ ءجۇرمىز. بىراق تا، استانا ءتۋريزمىنىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن ماسەلەلەر جوق ەمەس. سونىڭ باستىسى، گيدتىڭ، قالانى ارالاتىپ كورىكتى جەرىن كورسەتىپ، وتكەنى مەن كەتكەنىن اسەرلى جەتكىزەتىن مامانداردىڭ مارتەبەسى انىقتالماعان. ولاردىڭ ءتۋريزمنىڭ باستى بەلگىسى ءارى بەدەلى ەكەنىن ەشكىم ەسكەرمەيدى. شىن مانىندە شەتەلدىك تۋريست ءۇشىن گيد – بارعان ەلىندەگى ەڭ جا­قىن تۋىسى، اقىلشى جول باس­­تاۋشىسى. ونى قۇرمەتتەپ، قىزمەتىن جوعارى باعالايدى. ال بىزدە شە؟! گيد-مامانداردىڭ جىلاپ كەلگەنىنە تالاي كۋا بولدىق. ونىڭ ءبىر مىسالىن ايتايىن. قالاداعى مۇراجايعا تۋريست ەرتىپ بارىپ، ەلىمىزدىڭ باستى ءرامىزى تۋىمىز تۋرالى سۇراعانعا ءتۇسىندىرىپ جاتقاندا، ەسىكتىڭ جانىندا وتىر­عان كۇزەتشى گيدتىڭ جاعاسىنان الىپ، بوتەن جۇرتتىڭ كوزىنشە سوگىپ، ىڭعايسىز جاعدايعا قالدىر­عانى بار. نەگە دەگەندە ءوز قىز­مەتكەرلەرىنەن باسقا ەشكىمنىڭ تۇسىندىرۋگە قۇقىسى جوق ەكەن. ال ماماندارىڭ قايدا دەگەندە شەت ءتىلىن بىلەتىن ەشكىم بولماپتى.
استانا – مەيرامحانادان كەندە ەمەس. دەسە دە تۋريستەردىڭ اسىعىس تۇستەنىپ، كەشكى اسىن جىلدام ىشۋگە لايىقتالعان ورىندار جوق­تىڭ قاسى. ەۋروپالىقتاردىڭ كوبى ۆەگەتارياندىقتار، كەيبىرى حالال سۇرايدى، ولاردىڭ قالا­ۋىنشا اسقا تاپسىرىس بەرۋ جاعىنان دا وسال تۇستارىمىز بار. ايتا كەتەلىك، 40 ادامدى ەر­تىپ العان گيد مەيرامحاناعا ءتۇس­تەنۋگە اپارسىن دەلىك. ولار مەي­­رام­حانانىڭ ءتارتىبى بويىنشا ءۇل­كەن پورتسيا­لى تاماق الىپ ىشۋگە ءماجبۇر. ول استىڭ جارتىسى جەلىنبەي قالادى. سوعان قاراماستان اقشاسىن تولەپ، ەكى ساعات ۋاقىتى تۇستەنۋ­گە كەتەدى. شەتەلدەردە تۋريس­تەرگە ارنالعان اسىعىس اس ءىشىپ، جەڭىل تۇستەنەتىن مەيرامحانالار جەتكىلىكتى.
تاعى دا ايتاتىن جايت، تۋريس­تەر كەشكىلىك اسىقپاي وتىرىپ، كەيدە سىراسى نە شارابىن سىزىلتىپ ءىشىپ شارشاعانىن باسىپ (مادەنيەتى عوي), ەلدىڭ ەتنيكالىق مادەني مۇراسىمەن تانىسىپ، ەرەكشەلىكتەرىن بىلگىسى كەلەدى. تۋريستەر باراتىن جەرلەردە بۇل ەسكەرىلمەگەن. وزگە جۇرتقا بەلگىلى قىزمەت بولعان سوڭ، بىزدەردە شەتەلدىك قوناقتارىمىزدىڭ ءوتىنىشىن ورىنداعىمىز كەلەدى. ونداي جاعدايدا مەيرامحانانىڭ ءبىر زالىن جالعا الىپ، ءارتىس­تەردى شاقىرىپ الەك بولامىز. مەيرامحانا بولعان سوڭ اس مازىرىنە تاپسىرىس بەرۋ كەرەك، ونەرىن كورسەتكەندەرگە تاعى اقىسىن تولەيمىز، سونىمەن ءوزىمىزدى، ونەرىمىزدى تانىتۋ قىمباتقا، ءارتىس ىزدەپ ابىگەرشىلىككە ءتۇسىپ جاتادى. ءتۋريزمى دامىعان ەلدە قالاي؟ ولار جاي عانا سۋسىنىن ءىشىپ، ازداپ تىسكە باساتىنىن الىپ جايلى ورىنعا جايعاسىپ، بارعان ەلىنىڭ مادەنيەتىن تاماشالاپ، اسەرىن الىپ قايتادى. قانشا تىرىسساق تا، اسا قاجەت ءتۋريزمنىڭ وسى قىز­مەتىن جانداندىرا الماي ءجۇر­مىز. ۇلكەن كونتسەرت زالدارىنا اپارۋعا بولادى، بىراق بۇل باسقا جاعداي.
ەلىمىزگە كەلگەن قوناقتى اۆتوبۋسپەن الىپ جۇرەمىز. تۋريس­تىك اۆتوبۋستارعا ارنالعان تۇ­راق­تىڭ ستاندارتى بەكىتىلدى. بىراق كولىكتىڭ ءتۇرى، كولەمىنىڭ مولشەرى انىقتالىپ، بەكىتىلمەگەن. سول سەبەپتى قالانىڭ كورىكتى جەرلە­رىنىڭ تۇراعىنا توقتاعانىمىزدا كولىكتى قايدا قويارىمىز­دى، قانداي باعا تولەيتىنىمىزدى بىلمەي قينالمىز. وسىلايشا جارتىلاي بىتكەن شارۋا دا دىڭكەلەتىپ تۇر.
استانا ءتۋريزمىنىڭ ءبىر تىنىسى قورعالجىن تابيعي پاركىنىڭ داڭقىن اسىرەسە ەۋروپالىقتار جاقسى بىلەدى جانە وعان بارعىسى كەلەدى. بۋراباي دا كورىكتى تابيعاتىمەن قوناقتارىمىزدى قىزىقتىرادى. الايدا ول جەر­لەردى ءالى دە بولسا تۋريزمگە تارتىمدى ەتۋگە بولار ەدى. استانانىڭ توڭىرەگىندە بوزوق بار دەپ جاتامىز. وكىنىشكە قاراي، ونى تۋريستىك باعىتقا اينالدىرىپ، تارتىمدى ەتۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس­تار جاساۋ كەرەك. قازىلعان توپىراقتىڭ ۇيىندىسىمەن ەشكىمدى تاڭ قالدىرا المايمىز.
استانانىڭ ون شاقتى قوناق­ۇيىنىڭ بوساعاسىنداعى ارناۋ­لى جەردە جارنامالىق دۇنيەلە­رى­مىزدى اپارىپ قويدىق. ءناتي­جە­سىز ەمەس، سول ارقىلى قالا قو­ناق­تارى ۋاقىتىن ءبولىپ، اقىرى جول تۇسكەن سوڭ، ەلوردانىڭ كو­رىكتى جەرلەرىن ءبىر كورىپ كەتۋگە ىنتالى بولادى. بۇل – ءبىزدىڭ قاۋىمداس­تىقتىڭ عانا جۇمىسى. ال ەگەر مەم­لەكەتتىك دەڭگەيدە ەلىمىزدەگى بار جاۋھارلاردى جارنامالاي الساق، وندا تۋريزم سالاسىنىڭ كەم-كەتىگىن تولتىرىپ، ونىڭ دامۋىنا داڭعىل جول سالار ەدىك.

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

19 − 6 =