ASTANA RWHI

0 133

 Halqımızdıñ soñğı 10-15 jılda jaratqan dünïelerin jay ğana atap ötw qanşalıqtı oñay bol­sa, qazaq halqınıñ bügingi rwhı jayında qarapayım ğana oy aytw sonşalıqtı kürdeli mäsele eken. Sebebi, dünïelik jetistikterimiz orasan. Baylığımız mol. Qazaq elinde jañadan jasalınğan, maqtanış eterlik öndirister, ğïmarattar, joldar jäne basqalardı mek­tep balası da qïnalmay tizip ayta aladı.

Astana – osı jaratqan dünïelerimizdiñ köşbasşısı. Kümänsiz!

Al, meniñ aytayın degenim – Astana rwhı jayında. Qazaq rwhı jayında.

Bir ğayıp oy. Men jeke özimniñ qazaq ekenimnen asa bir ayrıqşa maqtanış ete alwğa quqığımnıñ joqtığın tüsinemin. Şağın ğana halqı bar kez kelgen ult ökiliniñ de öz ultı üşin maqtanışı şeksiz boladı. Bul – tabïğï närse. Däl sol sekildi, keybir kemşilikterimiz paş etilgende, özimniñ qazaq ekenimnen uyalmawım da kerek ekenin bilemin.

Bizdi zamandasımız, özbek halqınıñ tamaşa qızı Zamïra Şwkwr «Äke men ananı tañdaw adam balasınıñ qalawımen bol­maytını sekildi, ulttı tañdaw da bizdiñ qalawımızdan tıs bolatın oqïğa» degen bolatın. Meniñ qazaq bolıp twılğanım – şeksiz tılsım dünïeniñ enşisinde.

Biz tek qazaq halqı ekendigimizden, qazaq halqı ökili ekendigimizden, ğajayıp qala turğını ekendigimizden maqtanış ete ala­mız. Bul – haq!

Egemendiktiñ alğaşqı jılda­rı, bawırlas Özbek eliniñ aza­matı kezderimde, Qazaq eliniñ qïındıqtı jıldardı bastan ötkizgenin, ğasırlar almaswı jıldarınan keyingi memlekettiñ dürkirep örkendewi sebepterin tal­dap, sabaqtap, özbek halqınıñ zïya­lı ökilderimen äñgime kezinde, bul damwdıñ sebebin ekonomïkalıq, sayasï jäne basqarw joldarı turğısınan tüsindirgenimmen, negizin ayqınday almağan ekenmin.

Oğan sebep te bar eken. Qala rwhı. Men äygili «Nan qalası» atalğan ejelgi qala Taşkenttiñ turğını boldım. Taşkenttik bolw öz aldına erekşe rwhanï küş berwmen qatar, jawapkerşiligi de barşılıq bolatın. Ortalıq Azïya kindiginde ornalasqanı jäne tarï­hï örkenïet oşaqtarı Türkistan, Buhara, Samarqant, Hïwa, Ta­raz, Şımkent qalalarınıñ jaqındığı, Taşkenttiñ örkendewine keñ mümkindikter beretin. Özbekstannıñ jer qoynawı da şïkizatqa bay. Altın, wran, gaz, munay, maqta. Örkendewge barlıq mümkindik bar…

Degenmen, bügingi küni Ortalıq Azïyanıñ ğana emes, Ewrazïya kontïnentiniñ nazarı – Astanada. Älemniñ nazarı – meniñ Astanam­da!

Otanımızdıñ örkendewiniñ nätïjesi, belgisi, köşbasşısı…

Osı nätïjelerge jetw sebepteriniñ negizi nede?..

Qazaqstannıñ damwınıñ negizgi jawabın kezdeysoq waqıtta, oylamağan jerde, kütpegen adam­nan estidim. Ömir ğajayıp!

Bïılğı Astana ekonomïkalıq forwmınıñ ayaqtalar keşi, Astanadağı zäwlim «Qazaqstan» kon­cert zalında forwm qonaqtarına arnalğan ülken koncert berildi. Qurmanğazı atındağı Qazaq ulttıq konservatorïyası ujımı, stwdentteri teñdesi joq tamaşa koncert berdi. Qazaq ekonomïkasınıñ ğana emes, mädenïetiniñ örkendegeniniñ nı­şanı osı koncert desek, ağattıq bolmaydı.

Konservatorïya rektorı, qazaq halqınıñ birtwar qızı Janïya Äwbäkirova qonaqtardı forwm jumısınıñ nätïjeli ayaqtalwımen quttıqtap, öz söziniñ soñında «Qazirgi kezde qazaq halqınıñ jasampazdıq rwhı öte joğarı, sondıqtan biz budan da bïik jetistikterge jete ala­mız» dedi. Halıq ornınan turıp, rïzaşılıqpen öte uzaq qol soqtı!

Ulttıñ rwhın köterw – tek ulı tulğalardıñ enşisinde.

Nemis, japon halıqtarı soğıstan keyingi talqandalğan jağdayınan büginge kelip, eñ qudiretti memleketterge aynaldı. Bunıñ tüpki sebebi tek nemisterdiñ, japondardıñ eñbektengiştikterinde emes dep oylaymın. Eñbektengiştikten köp ulttar bulardan qalıspaydı. Mäsele, nemisterdiñ, japondardıñ ult rwhın kötere alatın basşılarınıñ äreketinde edi. Olar tüzgen memlekettik jüye halıqtıñ müddesine say boldı. Önege körsete aldı.

Bizdiñ Elbasımız qazaq halqın jaña astana qurw maqsatımen jasampazdıqqa jumıldıra bildi.

Qazaq halqınıñ ulttıq rwhınıñ joğarı bolwında Astana önegesi, Astana rwhınıñ ülken mañızı bar. Astanalıq bolw rwhı özgeşe talap qoyadı. Osı talapqa ustaz retinde säykes bolw borışı bar. Astananıñ aldındağı borış. Men munı künde sezinemin.

Ulttı jasampazdıqqa tärbïelew degende, eñ aldımen osı ult ökili retinde «jeke özimdi tärbïelewim kerek» uğımı alğışart bola­dı. Keybirewlerimizge özgelerdi, qoğamdı tärbïelew mümkindigi berilmegen şığar, biraq özin rwhï tärbïelew erkindigi berilgen.

Sonımen birge, ustazdar pa­rızı retinde, bul tärbïe jemis berwi üşin, äli oy-pikiri türli keleñsizdikterge üyrenbegen jas-tarımızdı twra jolğa bastawı­mız, ulttıq rwhtı siñirwimiz kerek dep bilemin.

Astananıñ jasampazdıq rwhı joğarı. Bul rwh – qazaq halqınıñ rwhınıñ joğarı bolwınıñ kepili!

Kele jatqan Astana küni aldında Astanamızdıñ, qazaqtıñ elordasınıñ märtebesi arta tüssin!

«Qazirgi kezde qazaq halqınıñ jasampazdıq rwhı öte joğarı, sondıqtan biz budan da bïik jetistikterge jete alamız».

Saparbay JUBAEV,
L.Gwmïlev atındağı Ewrazïya ulttıq wnïversïtetiniñ docenti

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

7 + 18 =