Aqjoltay qawlı qabıldandı

0 182

Sonımen, köpşilik köpten kütken tağı bir mäsele şeşildi. Ol – Tuñğış Prezïdentimiz Nursultan Nazarbaevtıñ «Basqa respwblïkalardan jäne şetelderden selolıq jerlerde jumıs istewge tilek bildirwşi bayırğı ult adamdarın Qazaq KSR-inde qonıstandırw tärtibi men şarttarı twralı» №711 Qawlı qabıldağan 18 qaraşanıñ käsibï merekeler men atalıp ötiletin künderdiñ tizbesine enwi.

1509077120_27ukaz1

Basınan bas­tayıq. 1991 jılı 18 qaraşada Tuñğış Prezïdentimiz Nursultan ­Nazarbaev atalğan qawlını qabıldatadı. Bir ayğa jwıq waqıt ötkende, 16 jeltoqsanda Qazaqstan Respwblïkasınıñ Täwelsizdigin jarïyalaydı. Tağı jartı ay ötkende, 31 jeltoqsanda Nursultan Äbişulı Qazaq radïosınıñ efïrinde şettegi qandastarın Jaña jıl merekesimen quttıqtaydı. Ertesi Jaña jıldıñ birinşi küni Tuñğış Prezïdenttiñ bul sözi «Alısta jürgen ağayındarğa aq tilek» degen atpen «Egemendi Qazaqstan» gazetiniñ birinşi betine basılıp şığadı.

Biz Nursultan Äbişulınıñ aqïıqtay sañqıldağan bul sözin Qıtaydıñ Küytin qalasında oqıp jürgende estidik. Endi Nursultan Äbişulınıñ sol sözinen üzindiler:

«Qazaq eli – ejelden erkindikti añsağan el».

«Öz aldına derbes memleket qurw qazaq halqınıñ ğasırlar boyğı armanı edi. Qudayğa şükir, öz bïligimiz öz qolımızğa tïdi».

«Qazaqstan Respwblïkası budan bılay täwelsiz, demokratïyalıq memleketterdiñ qatarına jatadı».

«Öz terrïtorïyamızda ökimet bïligin tolıq öz qolımızğa aldıq».

«İşki, sırtqı sayasatımızdı derbes jürgizemiz, äri qaray qalay ömir sürw kerek ekenin eşkimniñ nusqawın kütpey-aq özimiz şeşetin bolamız…».

Qanday ıqılas-peyil! Qanday ıstıq sağınış! Qanday aqjarma tilek!

Täwelsizdiktiñ qwanı­şımen qızwımız köterilip jürgende, Elbasınıñ Otanğa şaqırğan qoñır dawısın estip, ağıl-tegil jıladıq deysiñ bir. Stwdent kezimiz. Qazaq radïosınıñ tosılmay, Qıtayğa kedergisiz jetip turğan şağı. Sawımız da mas. Masımız da mas… Birimizdi-birimiz qayta-qayta quşaqtaymız. «A, Quday!» dep ayğaylaymız…

Bwdaq-bwdağımen aytılğan Nursultan Äbişulınıñ osınaw sözderi bizdiñ delebemizdi odan äri qozdırıp, eki ïığımızğa eki alıp qanat baylap jibergendey boldı!

– Qımbattı otandastar! Ejelgi atamekeninen jıraqtap qalğan sizderdi keşegi künge deyin ata-baba jerine qaytıp kele alamız ba degen suraqtıñ alañdatıp kelgenin men jaqsı bilemin. «Twğan jerdiñ tütini de ıstıq» deydi halqımız. Qandas bawırlarımızdı bayırğı ata qonısına tartw maqsatında adam pravosı twralı elaralıq erejelerdi basşılıqqa ala otırıp, Qazaqstan Ükimeti «Basqa respwblïkalardan jäne şetelderden selolıq jerlerde jumıs istewge tilek bildirwşi bayırğı ult adamdarın Qazaqstanda qonıstandırw tärtibi men şarttarı twralı» arnayı qawlı qabıldadı. Sondıqtan atamekenge kelemin dewşi ağayındarğa jol aşıq. Ata-baba ärwağı aldarıñızdan jarılqasın! – dep bir tınıstap alğan Nurekeñ äri qaray tağı ağınan jarılıp, bizdi Jaña jıl merekesimen quttıqtap, aq tilegin aytıp, sözin tämamdadı.

Senesiz be, Nursultan Äbişulınıñ «Sondıqtan atamekenge kelemin dewşi ağayındarğa jol aşıq. Ata-baba ärwağı aldarıñızdan jarılqasın!» degen aq batası meniñ qulağımnıñ tübinen äli sañqıldap turğanday küyde jüremin.

Men qandastarıma «Qazaqstanğa oralğan qandastarımızdıñ jağdayı mäñgi jaqsı boladı! Sebebi Nursultan Äbişulı tegin adam emes, jer kölemi jağınan älemdegi toğızınşı orındı ustaytın alıp eldiñ Tuñğış Prezïdenti, bükil türki dünïesiniñ abız aqsaqalı, mine, bizge «Ata-baba ­ärwağı aldarıñızdan jarılqasın!» dep öz awzımen aq batasın bergen. Biz Elbasımızdıñ batasımen oralğan jurtpız, eşqaşan jaman bolmaymız jäne jaman bolwğa haqımız joq!» degen sözimdi jïi-jïi aytıp kelemin.

Söytip, Elbasınıñ alıstağı ağayındı atajurtına oraltw twralı arnayı qawlı qabıldatqanın men sol «Alısta jürgen ağayındarğa aq tilek» attı tarïhï sözinen bildim. Otanğa oralğan soñ, alğaşqı on jılda, şınımdı aytayın, ol qawlını izdegen emespin. Sebebi ol kezde men sayasatqa aralaspay, Tumanbay ağamnıñ qasında jürdim.

2011 jıldan bastap qazaq köşiniñ basına qara bult üyirile bastadı. Şıdap tura almadıq, öz ünimizdi şığara bastadıq. Barğan jerimizde sözimiz däyekti bolw üşin zañdardı aqtarıp, tïisti qujattardı jïnastırwdı qolğa aldıq. Säti tüskende, Ulttıq akademïyalıq kitaphanağa jumısqa tura qalmasım bar ma?

«Egemendi Qazaqstan» gazetiniñ tigindisin aqtarıp jürip, «Alısta jürgen ağayındarğa aq tilekti» tawıp aldım. Al «№711 Qawlı» eş jerde joq!

Jaqsılıqtıñ jolında jürgen adamnıñ jolı bolğış keledi. Bir küni Ulttıq akademïyalıq kitaphanağa bir top qız-jigit saw etip kirip keldi. Kitap mwzeyin tanıstırıp jürip jön surastım, atın umıttım, bir qarındasım Almatıdağı Qazaqstan Respwblïkası Prezïdenti murağatınıñ qızmetkeri bolıp şıqqanı. Derew «№711 Qawlını» surasam, «Ağa, ol qujat bizdiñ murağatta tur. Siz dïrektordıñ atına hat jazsañız, köşirmesin beremiz…» dep, mekenjayın, telefon nömirin berdi. Ertesi-aq Almatığa hat jönelttim. Köp ötken joq, «№711 Qawlınıñ» türli tüsti köşirmesi Qazpoçta arqılı 2016 jılğı tamız ayınıñ ortasında qolıma tïdi.

Mine, kökten izdegenim jerden tabıldı. Şettegi qazaqtıñ tağdırın şeşken aqjoltay qawlını körgende ölgen äkem Muqïbek tirilip kelgendey qwandım. Kewdeme basıp, quşırlana süydim. Ärkimderge körsetip, maqtandım…

Ïä, 2016 jıl – köşi-qon procesterin jetildirwge arnalğan zañ jobası Parlamentte qayta qaralıp, qandastarımızğa tört jılsız azamattıq berilmeytin qatañ zañnıñ qalpına kelip, tolıqtırılıp, tüzetilip, qoldanısqa qayta engen kezi.

Endi «№711 Qawlını» betke tartıp, bir şara ötkizw kerek. Maqsat – qayta qalpına kelgen zañnıñ qwanışın atap ötw, Elbasına qandastarımızdıñ ıstıq sälemin jetkizw. Onıñ da säti tüsti.

Köp şaralarğa murındıq bolıp jürgen qamshy.kz portalınıñ jetekşisi Biläl Qwanışqa «№711 Qawlını» körsetip, bir is-şara uyımdastırwdı ötinip edim. Ol birden kelisip, ebin de tawıp, 2016 jıldıñ 18 qaraşasında Stwdentter sarayında ülken koncert ötti. Däwren Abaev kelip söz söyledi. Biz de qatısıp qayttıq. Söytip, ol maqsat ta sätti orındaldı.

Jumıs munımen toqtağ­an joq. Endi 18 qaraşanı käsibï merekeler men atalıp ötiletin künderdiñ tizbesine endirip, «№711 Qawlını» quttı ornına qondırw kerek!

Aldımen «Ulttıq köşi-qon küni belgilense…» degen maqala jazdıq. Onı 2016 jılı «Egemen Qazaqstan» gazeti jarïyaladı. Artınan onı abai.kz saytı köşirip bastı.

2017 jıldıñ 22-25 mawsımında elordada Dünïejüzi qazaqtarınıñ V qurıltayı ötti. Qurıltaydı uyım­dastırw komïtetiniñ basşısı sol kezdegi birinşi vïce-prem'er Asqar Mamïn bolıp tağayındalıptı. Men sol komïtetke müşe bolıp kirdim. Asqar Uzaqbayulı aşqan dayındıq jïnalısqa qatısıp, atalğan qurıltayda şeşilwge tïis 5 mäsele usındım:

Onıñ birinşisi – Tuñğış Prezïdenttiñ köşi-qon qorın qurw;

Ekinşisi – Qıtaydan keletin qandastarımızdan sottılığı twralı anıqtama talap etwdi küşinen qaldırw;

Üşinşisi – şetten oral­ğan ultı qazaq stwdentterge beriletin oqw kvotasın eki esege köbeytw;

Törtinşisi – Qıtay men Moñ­ğolïyadan kelgen qandas zeynetkerlerdiñ eñbek ötilin esepke alw;

Besinşisi – 18 qaraşanı käsibï merekeler men atalıp ötiletin künderdiñ tizbesine engizw.

Belgilengen waqıtta qurıltay aşıldı. Elbası özi kelip, söz söylep, tarïhï şeşimder qabıldadı. Nursultan Äbişulı atalğan bes usınıstıñ törtewin birden şeşw twralı Ükimetke tapsırma berdi. Tek 18 qaraşa twralı eşteñe aytqan joq.

2019 jäne 2020 jıldarı köşi-qon procesterin jetildirwge arnalğan zañ jobası Parlamentte eki märte qayta qaralğanda, atawlı kün belgilewdi usınıp, eki ret jumıs tobınıñ talqısına saldırdım. Ekewinde de ötkizbey tastadı.

2019 jıldıñ qazan ayın­da Ulttıq qoğamdıq senim keñesiniñ müşesi retinde Prezïdent ­Qasım-Jomart Toqaevtıñ qabıldawında boldım.

Köşi-qonnıñ kün tär­tibindegi jeti problemasın qağazğa tüsirip, Prezïdenttiñ qolına berdim. Sonıñ birewi retinde Elbasınıñ №711 Qawlısı qabıldanğan 18 qaraşanı merekeler tizbesine qoswdı ötindim. Sodan beri de üş jıl öte şıqtı. Bïıl «Qaraşa, jeltoqsan men sol bir-eki ay» tayağan sayın «№711 Qawlını» uyıqtasam tüsime kirip, meniñ tınışımdı tağı ketirdi.

Osı 9 qaraşada Elbasınıñ atına hat jazıp, ol qatqan sol qawlınıñ qabıldanğandığınıñ 30 jıldığımen ­Nursultan Äbişulın quttıqtadım. «№711 Qawlınıñ» köşirmesin qosa salıp jiberdim. Elbası keñsesinen Asqar Moldağarïnov ağamız telefon şalıp, Elbası sälemin jetkizdi. Däl sol küni sonday quttıqtaw äri ötiniş hattı Prezïdent ­Qasım-Jomart Toqaevtıñ da atına joldadım.

«Sabaqtı ïne sätimen» degen sözdiñ mänisine közim äbden jetti. Biz asıqqanmen, waqıt, şirkin, asıqpadı. Bayqadıñız ba, «№711 Qawlınıñ» jolı aşıq eken, küni keşe Prezïdent Qasım-Jomat Toqaev tarïhï şeşim qabıldap, ötinişimizdi orındadı. «№711 Qawlını» biz mejelegen quttı ornına qondırıp, 18 qaraşanı käsibï merekeler men atalıp ötiletin künderdiñ tizbesine engizw twralı Ükimetke tapsırma berdi.

18 qaraşanıñ mereke bolıp bekitilwi ulı köştiñ otız jıldıq jetistigin qorıtındılap, aldağı onjıldıqtarğa bastalğan quttı qadam boldı! Mereke quttı, ulı köş kölikti bolsın, ardaqtı Alaş jurtı!

 Awıt MUQÏBEK

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

4 × 4 =