Apat künin eske aldı

0 129

Keşe elordadağı Çernobıl' qurbandarına arnalğan eskertkişke gül şoqtarın qoyıp, apat saldarınan zardap şekkenderdi eske alw şarası ötti.

Osıdan däl 26 jıl burın – 1986 jıldıñ 26 säwirinde Çernobıl' atom-elektr stansasında bolğan apattıñ zardabın joyuğa 600 mıñğa jwıq adam qatıstı. Apat ornına attanğan Hïmïyalıq qorğaw polki quramında 32 mıñ qazaqstandıq bolğan eken. Aralarında medïcïna qızmetkerleri men kız-jigiti aralas stwdentter tobı da bar. Büginde sonıñ 15 mıñnan astamı bul dünïede joq. «Bir ökiniştisi, apat ornında bolğan jerlesterimizdiñ eşqaysısına radïacïyanıñ densawlıqqa keltirer zïyanı jöninde mağlumat berilmegen, qawipsizdik erejelerimen tanıstırmağan» dep, bükil ğumırına balta şabılğan örimdey jastardıñ bolaşağı üşin qamköñil küyde batır ağamız äri Halıq Qaharmanı Sağadat Nurmağanbetovtiñ tebirene jazğanı bar-dı. Al, Çernobıl' AES-ı apatınıñ zardaptarın joyuğa qatısqan Marat Jünisbek «Çernobıl'diñ tiri qalqanı» attı kitabında: «…apatqa baylanıstı sol kezdegi Keñes odağı qorğanıs mïnïstri, armïya generalı D.YAzov ta jedel türde köptegen qujattarğa qol qoydı. Solardıñ biri 045-nömirimen şıqqan qupïya buyrıqta: zalalsızdandırw jumıstarına jası 30-ğa jetken, äri üylengen jäne eki nemese odan da köp balası bar azamattar ğana tartılsın. Bul jumısqa tartılw merzimi 3 aydan aspasın!» degen sözder tayğa tañba basqanday etip körsetilgen edi. Onıñ jüzege asqanı şamalı. Äytpese, jawıngerlerdiñ alğaşqı aptalardağı arnawlı kïimdersiz jäne quraldarsız qol küşimen atqarğan teñdessiz jumıstarın basqaşa qalay tüsinemiz» dep jazıptı. Eske alw şarasına jïnalğandar da: «Apat ornına barğanda nebarı 18 jasqa jaña tolğan jawınger edik» deydi şetinen. Jawapsız atqarılğan istiñ zardabın äli künge deyin şegip kele jatqandardıñ işinde balaları mügedek bolıp twılğandar da, özderi ayıqpas dertke şaldıqqandarı da bar. Sebebi, Çernobıl'dağı apat küşi jağınan 1945 jılı Japonïyanıñ Hïrosïma men Nagasakï qalalarına tastalğan atom bombalarınan kem emes edi.

Eske alw mïtïngisine oralayıq. Bïıl Çernobıl' oqïğasına 27 jıl tolıp otır. Osığan oray Astana qalası İşki sayasat basqarmasınıñ bastamasımen Din mäselelerin zerttew jäne psïhïkalıq reabïlïtacïyalaw ortalığı uyımdastırğan şarağa qalalıq Mäslïhat hatşısı Sansızbay Esilov, «Nur Otan» HDP Astana qalalıq fïlïalı törağasınıñ birinşi orınbasarı Sapar Ahmetov, «Qalalıq jıljımaytın mülik» MKK dïrektorı Mïras Şekenov, Almatı awdanı äkiminiñ orınbasarı Tüsip Rıspekov qatıstı. Respwblïkalıq «Soyuz Çernobıl'» zañdı tulğalar qawımdastığınıñ jaqında saylanğan jetekşisi Qwandıq Omarbaev söz söylep, apat ornında bolğan sarbazdarğa marapat qağazdarın tabıstadı. Bir ökiniştisi, maqtaw qağaz bärine jetpey qalıp, jïnalğandar işinen narazılıq tanıtqandar tabıldı. «Atın atap ïtke tasta» demekşi, bir paraq qağazdan kem-ketigimiz tolıp ketpeydi. Biraq, bul – köñil dünïesi ğoy, berse bärine bersin, äytpese bılay alalamasın» deydi qawımdastıq basşısına ökpeli Tölepbergen Sağınbaev.

Jïın soñında biz tildesken uyım­das­tı­rwşılar: «Jıl ötken sayın Çernobıl' apatı zardaptarın joyuğa qatısqan qazaqstandıqtar sanı kemip baradı. Sondıqtan da, bizdiñ maqsatımız olardı qurmettep, erlikterin tağzım etw» dedi.

Erbol JANAT

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı

two × 5 =