ايت، كەلىن-اۋ، ايت، كەلىن…نەمەسە كەلىننىڭ بەتىن قالاي اشىپ ءجۇرمىز؟

0 1  223

«توي دەگەندە قۋ باس دومالايدى».
«قۇداي قازاقتى تويدان ايىرماسىن…»
«تويشىل ەلمىز، دۋمانشىل، ساۋىقشىل حالىق­پىز» دەيمىز-اۋ!.. داۋ جوق، سولاي. قازاق قازاق بولعالى سوڭعى لاعىن سويسا دا، قۋانىشىن بولىسكەن اينالاسىمەن.
قازىر ءتاۋبا، كەشەگى توقىراۋ جىلدارىندا دا قارا نان مەن قارا شاي ءىشىپ وتىرىپ، ءدۇ­­رىل­­دە­تىپ توي جاساعانبىز. «قازىر ءتاۋبا» دەۋ­دىڭ ءوزى ىڭ­عاي­سىزداۋ عوي دەيمىن، ويتكەنى، قايتارىمى ەسە­لەپ تولەنەتىن «كرەديت» الماي، توي جاسايتىن قازاق كەمدە كەم.

ايتار اڭگىمە بۇل ەمەس-ءتى. سول تويداعى بابا سال­تى­­نىڭ، اتا ءداستۇرىنىڭ مىڭ قۇ­بىلىپ بارا جاتقا­نى. سوڭعى جىلدارى ەلى­مىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپى­رىنەن كىلەڭ جاستار اعى­لىپ كەلىپ، قونىستانىپ جات­قان استانا شاھارىندا وتاۋ تىگىپ، شاڭىراق كو­تە­­رۋ­شىلەر لەگى كوڭىل قۋان­­تادى (وكىنىش­تىسى، اجىراسۋشى­لار­دىڭ دا از ەمەس ەكەنىن ماماندار جوق­­قا شىعارمايدى). ءار جۇپ­تىڭ اتا-اناسى قۋا­نىش­­تارىن تويمەن ءبولى­سەتىنى ءسوزسىز. بىرەۋ جاس جۇ­باي­­لار­دىڭ شاتتىعىنا ەكى-ءۇش كۇننەن كەيىن-اق اعىل-تەگىل داستارحان جايسا، بىرەۋ اراعا ءبىر نەمەسە ءبىر­نەشە اي سالىپ تويلايدى. ءبى­راق، سونىڭ بارىندە دەر­لىك الدىمەن كەلىننىڭ بەتى اشىلىپ ءجۇر. ياعني، بەتاشار ءراسىمى…
سالت پەن ءداستۇردىڭ، قا­­زا­قى­­لىق­تىڭ قاي­ماعى اۋىل­­دا ساق­تالع­ان عوي. كە­لىن ءتۇس­­كەن كۇنى (!) اجە­لە­­رى­مىز وتقا ماي تامىزىپ، اپا­لارىمىز ورامال سا­لىپ، جەڭگەلەرىمىز شاشۋىن شا­شىپ، بارىمىزگە ايگى­لى قۋان اقىن ء(بىزدىڭ اۋىل­­داعى) ۇكىلى دومبىرا­سىن قۇ­شاق­تاي جەتىپ، ءاي ءبىر «ايت كەلىندى» شىرقا­تا­تىن ەدى-اۋ!
«ايت، كەلىن-اۋ، ايت، كەلىن،
اتىڭنىڭ باسىن تارت، كەلىن.
جۇمىرتقادان اق كەلىن،
ساۋىس­قاننان ساق كەلىن…»
ءداس­تۇرگە ساي، بەتاشار ءرا­سىمىنە كەلىننىڭ تۋىستارى، اتا-انالارى، اعا-ىنىلەرى قاتىسپايدى.
ال قازىر شە؟.. قازىرگى توي­­لاردا.. كەلىننىڭ قاي كۇ­نى، قاي ايدا، قاشان ءتۇس­كە­­نىنەن حابارسىزبىز، ءاري­نە. بىراق، ءدال توي­دىڭ الدىندا بەتىن اشا­مىز كۇل­لى قۇدالاردىڭ – اتا-انا­لارىنىڭ، اعا-جەڭ­­گە­لە­رىنىڭ، ءىنى-ءسىڭلى­لە­رىنىڭ، اعايىن-تۋىس­تارىنىڭ كو­زىن باقى­رايتىپ قويىپ. قا­لىپ­تاسىپ كەتكەن بەي­ادەپ ءۇردىس، ەتىمىز دە ءولىپ كەتكەن بۇعان. سوندا كە­لىن­­نىڭ وسى تويعا دەيىن بەتى اشىل­ماعان كۇيدە ءجۇر­­گەنى مە؟ جاڭا تۇسكەن كە­­لىن بۇل شاڭىراققا قا­لاي ەندى، تابالدىرىعىن قان­­داي راسىممەن اتتادى؟ قىزىق!..
بۇل بەيادەپ ءۇردىس اسابالار قاۋى­مىنا جاقسى بولدى. تويدان ءبىر پايدا تاپسا، بەتاشاردان ەكى تابادى. «بايدىڭ اسىن بايعۇس قىزعانىپتى» دەمەڭىز. اتا سالتىمىز­دىڭ اياققا تاپتالىپ، ماعى­ناسىز كۇيگە اينالىپ بارا جاتقانىنا قار­­نى­­مىزدىڭ اشقانى عوي. ءايت­پەسە، قۇدايدان ءار قازاقتىڭ قالتالى بول­عانىن تىلەيتىندەردىڭ قا­تا­رىنان ەدىك…

اسحات رايقۇل

پىكىر جازۋ

پوچتاڭىز جاريالانبايدى

4 × 4 =