«Astana aqşamı»
El jüregi – elorda şejiresi

Qazaqtıñ joğın joqtawşı

0 24

Qazaqstan Respwblïkasınıñ Tuñğış Prezïdenti Nursultan Nazarbaevtıñ «Ulı dalanıñ jeti qırı» maqalasında jüktegen bir mindet – barlıq otandıq jäne şeteldik arhïvter dünïesine elewli irgeli zerttewler jürgizw üşin arnayı «Arhïv-2025» jeti jıldıq bağdarlamasın äzirlew tapsırılğan bolatın. Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq arhïvindegi «Arhïv-2025» ğılımï-ädistemelik ortalığınıñ jetekşisi Berik Äbdiğalïulı belgili zerttewşi-ğalım, mwzeytanwşı Marat Eskendirulınıñ (Äbdeşev) jeke qujattarın Qazaqstan Respwblïkasınıñ Ulttıq arhïvine tapsırdı.Belgili zerttewşi-ğalım, mwzeytanwşı Marat Eskendirulı (Äbdeşev) 1945 jılı Şığıs Qazaqstan oblısı, Marqaköl (Kürşim awdanı) awdanında dünïege kelgen. Qazaq Memlekettik wnïversïtetiniñ tarïh fakwl'tetin tämamdağan. Qazaqstannıñ Memlekettik Ortalıq mwzeyinde 30 jıldan astam eñbek etip, qazaqtıñ köptegen köne muraların jïnap, zerttep, anıqtağan. Mwzey ekspozïcïoneri retinde elimizdiñ 60-qa jwıq mwzey ekspozïcïyasınıñ ğılımï-mwzeylik jobalarınıñ avtorı bolğan jäne olardıñ qurılwına tikeley atsalısqan.
Marat Eskendirulı Bazarbay Mämbetov, Satılğan Sabataev, Muhametjan Tınışbaev, Wälïthan Tanaşev, Ğubaydolla Berdïev, Şafqat Bekmuhamedov, t.b. köptegen Alaş qayratkerleriniñ ömiri men şığarmaşılığına qatıstı encïklopedïyalıq jäne 100-den astam ğılımï-tanımdıq maqalalar jazğan.
Kezinde Alaş qayratkeri Ahmet Baytursınov «Qazaq – joq izdegen halıq» dep jazğan edi. YAğnï, rwhanï jäne materïaldıq muralarımızdı özge jurt tasıp äketken, joğaltqan zamandar boldı. Osı künge deyin halqımız sonı tügendewmen, izdewmen keledi. Qazirgi jahandanw zamanında eldikti saqtap, täwelsizdigimizdi bayandı etw jolında ulttıq tarïhımızdı ulıqtay tüswimiz kerek ekenin tüsingen Marat Eskendirulınıñ erekşe qızığwşılıq tanıtıp, ğılımï qızmetker retinde el arasınan, alıs-jaqın şeteldermen baylanısıp, jïnaqtağan, zerttegen dünïesi – Alaş qayratkerleri jäne eñ alğaşqı qazaq oqığandarı twralı mälimetter bolıp tabıladı. Atalğan izdenistiñ nätïjesinde qor ïesiniñ soñğı şïrek ğasırdağı özi izdep tawıp, jïnap, anıqtap mwzey qorına ötkizgen jäne baspasöz betterinde jarïyalanğan HİH ğasırdıñ orta şeninen bastalğan qazaqtardıñ foto beyneleri enip, naqtı derekter berilgen «Qazaq portretteri», «Alaş Orda mïnïstrleri» kitaptarı jarıq kördi.
M.Eskendirulınıñ jeke qorınan tarïhımız ben mädenïetimizdiñ qasïet­ti tuğırına köterilgen eñ alğaşqı qazaq oqığandarı, sonıñ işinde Alaş ükimetiniñ müşeleri bolğan zïyalılarımız twralı qor ïesiniñ arhïvter men qorlardan jïnaqtağan, zerttegen qundı dünïelerin köremiz. Bul qujattardıñ qazirgi bizdiñ jastarğa jäne keyingi urpaqqa bereri mol. Qor ïesiniñ zerttewlerinde körsetilgen «Alaş» köşbasşıların ülgi ete otırıp, bükil qazaqstandıqtarğa patrïottıq tärbïe berwge boladı. Ulttıq arhïvtiñ jeke qorlarınıñ qatarın tolıqtırğan Marat Eskendirulınıñ qujattarı izdenimpaz zerttewşilerdiñ qızığwşılığın twdıratını kümänsiz.

Äsïya Kerimtaeva,
QR Ulttıq arhïviniñ jeke
tektik qujattarmen jumıs
jürgizw böliminiñ basşısı

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı