«Astana aqşamı»
El jüregi – elorda şejiresi

Prezïdent pärmeni

tarïfter tömendewine sebep boldı

0 56

Jılw jäne elektr energïyasınıñ tarïfi tömendedi. Jay ğana tömendep qoyğan joq. Elektr energïyasın taratwşı kompanïyalardağı nebir bılıq äşkere bolıp, keybir lawazımdı tulğanıñ bası dawğa qaldı. Bastısı, mañızdı mäsele turğındardıñ paydasına şeşildi.

Bul isti Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ özi qolğa alıp, Qawipsizdik keñesiniñ otırısında bağağa qatıstı ımıralastıqqa jäne sıbaylas jemqorlıqpen baylanıstı qu­qıq buzwşılıqqa jol bergen ökiletti memlekettik organdardı tekserwdi tapsırdı.
– Jılw men elektr energïyasına tölenetin aqını qosa alğanda, turğın üy-kommwnaldıq şarwa­şılıq qızmetteriniñ şığındarı halıqtıñ jalpı şığındarınıñ basım böligin quraydı. Tarïf joğarı bolğan sayın otbası byudjetine tüsetin salmaq ta awırlay bermek. Naqtı ekonomïkalıq negizdemelersiz tarïf öspewge tïis. Tarïf köterw jönindegi ärbir şeşimdi qabıldağan sayın, eñ aldımen, halıqtıñ tölem qabilettiligin eskergen jön. Energetïka mïnïstrligi tutınwşılar tölegen ärbir tïın üşin jawap
berwi tïis. Bul qarajat ekonomïkamızdı damıtwğa jumsalwı qajet. Halıq qarajattıñ qayda jäne qanday maqsatqa jumsalğanın bilwi kerek, – dedi Prezïdent.

Vïce-mïnïstrdiñ bılığı äşkerelendi

Bas prokwror Qayrat Qojamjarovtıñ sözinşe, tozığı jetken qondır­ğılardı jañartw üşin kompanïyalarğa 2009 ben 2015 jıldar aralığında tarïfti eki ese köterwge ruqsat berilgen. Sodan 2016 jıldan bastap elektr qunı qayta arzandaw kerek bolğan. Biraq qondırğılar da jañarmay, bağa da eki esege sol küyi tömendemegen. Sonımen qatar, Bas prokwror jaqında ğana Energetïka vïce-mïnïstri bolıp tağayındalğan Anatolïy Şkapwranı 215 mln teñgeni jımqırwğa qatısı bar ekenin mälimdedi.
– Bir ğana prokwrorlıq tekseristiñ nätïjesinde
29 mïllïard teñgeniñ şı­ğını anıqtaldı. Bul derek boyınşa şenewnikterge teris qılıq jäne beyqamdılıq äreketteri üşin 7 qılmıstıq is qoz­ğaldı. Onıñ işinde ja­qında ğana vïce-mïnïstr bolıp tağayındalğan Saran' qalasınıñ burınğı äkimi Şkapwra mırzanıñ da zañğa qayşı äreketterge qatısı bar bolıp şıqtı. Ol Saran' qalasındağı jılwğa arnalğan qural-jabdıqtarğa 2015 jılı bölingen qarjınıñ qayda jumsalğanına ja­wap berwi tïis. Öytkeni 215 mïllïon teñgege 274 jılw eseptewiş quraldarı ornatılğanmen, Saran'da äli künge deyin jılw orta­lığı qarastırılmağan. Bul derek boyınşa qazir tergew isteri jürgizilwde, – dedi ol. Ayta keteyik, sıbaylas jemqorlıq deregi boyınşa qamawğa alınğan eks Energetïka vïce-mïnïstri Baqıtjan Jaqsa­lïevtiñ ornına ötken ayda 2014 jıldıñ qaraşası­nan 2017 jıldıñ mamır ayına deyin Qarağandı oblısına qarastı Saran' qalasınıñ äkimi bolıp qızmet atqarğan Anatolïy Şkapwra kelgen bolatın.
Alayda Energetïka mïnïstri Qanat Bozımbaev bul jaylı eşteñe bilmeytinin, tipti küni keşe ğana estigenin jetkizdi. Vïce-mïnïstrler Ükimettiñ qawlısı boyınşa tağayındalatının tilge tïek etken ol orınbasarınıñ täjirïbeli adam ekenin aytıp, onıñ bul isti durıs tüsindiretinine senim bildirdi.

Monopolïsterdiñ sırı belgili boldı

Astana qalalıq prokwratwrası «Astana-Energïya» AQ, «Astana-REK» AQ jäne «Astana-Teplo­tranzït» AQ, «Astana­energosbıt» JŞS sïyaq­tı monopolïster­diñ jılw jäne elektrmen qamtamasız etw tarïf­terine tekseris jürgizdi. Nätïjesinde atalmış kom­panïyalardıñ tabïğï monopolïyalar arasında birqatar zañnamanı buzğanı anıqtalğan. Onımen qosa, bul kompanïyalar byudjet qarjısın jönsiz paydalanıp, ïnvestïcïya­lıq bağdarlamalardı jüzege asırmağan. Mısalı, «Astanaenergosbıt» JŞS antïmonopolïyalıq organmen 1 kVt/sağattı 11,8 teñgege jüzege asıratın bolıp kelisken. Alayda is jüzinde eki ese arzan bağağa satıp alıp, şığındar smetasın wäkiletti organ bekitken somanıñ 5 payızınan astamın, yağnï ötken jılı 474 mln teñgeniñ şığını orındalmağan. Endi bul soma tutınwşılarğa ötemaqı retinde berilwi tïis. Prokwratwranıñ üş monopolïske şığarğan aktisiniñ qorıtındısı boyınşa 1,2 mlrd teñge somasında elektr jäne jılw bağaların tömendetetin waqıtşa ötemdik tarïf engizildi. Elektr jarığı kVt/sağatına 14,59 teñgeden 13,89 teñgege tömendedi.

«…Ayıppul tölemeymiz»

Al «Astana-REK» AQ kompanïyasınıñ enşisine bul somanıñ 2,82 teñgesi ğana tïesili eken. Bul twralı «Astana-REK» AQ kompanïyasında ötken baspasöz mäslïhatında aytıldı. Jïında kompanïya basşılığı ötken jıldardağı atqarğan jumıstarı jaylı esep berdi. Olardıñ mälimetinşe, «Astana-REK» AQ qoyğan elektr qwatınıñ tarïfi 2015 jıldıñ 1 qañtarınan 31 nawrızına deyin kVt/sağatına 2,92 teñge bolsa, sol jıldıñ 1 säwirinen 2016 jılğa deyin 2,89 teñgege tömendepti. Al 2016 jıldıñ 1 qañtarınan bastap 2017 jıldıñ 31 mawsımına deyin 3 teñge bolıp qayta qımbattasa, bul bağa bıltırğı 1 şildeden bastap 3,06 teñgege artqan. Osı künderden bastap keler jıldıñ 1 şildesine deyin tarïf qunı 2,82 teñgege tömendedi.
– Bizdiñ tarapımızğa qarata aytılğan tärtip buzwşılıqtıñ bolğanı ras. Prokwratwranıñ mälimdemesin joqqa şığara almaymız. Jalpı, biz kvazïmemlekettik uyımbız. Bizdegi bir ğana akcïoner – ol äkimdik. Sondıqtan äkimdik basqarmalarınıñ balansına qaraytın, bizdiñ kompanïyağa tïesili emes keybir elektr-energetïkalıq jabdıqtarğa qızmet körsetemiz. Biraq ol jabdıqtıñ bäri bizdiñ balansımızğa äli tolıq berilgen joq. Eger ol jabdıqtar jumısın toq­tatsa, qalanıñ keybir böl­şekteri jarıqsız qalwı mümkin. Sol sebepti ol orındarğa biz nemese basqa kompanïya, äytewir, qızmet körsetwi tïis. Bul jöninde qala äkiminiñ tapsırması boyınşa jol kartası äzirlendi. Endi 1 mamırğa deyin Otın-energetïkalıq keşen jäne kommwnaldıq şarwaşılıq basqarması sol jabdıqtardı bizdiñ balansımızğa ötkizwi kerek. Osınıñ arqasında aldağı waqıtta bizdiñ tarapımızdan eşqanday tärtip buzılmaydı degen senimdemiz, – dedi «Astana-REK» AQ basqarma törağası Aleksandr Pavlov. – Biz qazir eşqanday ayıppul tölemeymiz. Tarïftiñ tömendetilwiniñ özi biz üşin jazalaw bolıp sanaladı. Tek kompanïyada biraz waqıt burınğıday kiris bolmaydı. Alğa qoyğan josparlarımız­dıñ jüzege aswı biraz ke­şewildeydi. Biraq budan turğındar eşqanday zardap şekpeydi. Degenmen qala ösip jatqandıqtan, bizdiñ qaramağımızdağı nısandar da artıp keledi. Ol artqan sayın şığınımız da köbeyedi. Jalpı, biz qızmet körsetetin jelilerdiñ 36 payızınıñ tozığı jetken. Alayda bul – Qazaqstan üşin jaqsı körsetkiş.

Zañsız qarjı qalay qaytarıladı?

Endi zañsız jolmen alın­ğan qarjı turğındarğa qaytarılwı mümkin. Biraq qolma-qol aqşalay emes. Tek kelesi tölemderden şegeriletin körinedi.
– Qazan ayınıñ körsetkişi qaraşada tölenetini belgili. Sondıqtan ötken aydıñ tölemi elektr energïyasınıñ tarïfi qımbattamay turğandağı bastapqı bağamen esepteledi. Qırküyek ayındağı köterilgen tarïf boyınşa qayta eseptew jürgizildi. Kommwnaldıq tölem twralı tübirtekte ärbir turğınğa artıq alınğan qarjı qaytarıladı. YAğ­nï jalpı kommwnaldıq tölemnen şegeriledi. Eger turğındar ötken aylardağı elektr energïyasın qanşalıqtı paydalanğanın qaytadan eseptetkisi kelse, elektr energïyamen qamtamasız etip otırğan mekemege qujattarın aparıp, ötiniş jazwı kerek. Nemese Astana qalası boyınşa 91-88-88 jäne
91-83-33 nömirlerine qo­ñıraw şalıp, abonent nömirin aytsa bolğanı. Qızmetkerler män-jaydı tolığımen tüsindirip beredi, – deydi «Astana­energosbıt» JŞS baspasöz hatşısı El'mïra Qusayınova.
Biraq jılw üşin qayta eseptew qarastırılmaydı eken. Öytkeni Astanadağı köp qabattı turğın üyler jılw berw jü­yesine 4 qazannan bastap qosılğan. Bïılğı qırkü­yekten bastap jılwdıñ da tarïfi aldıñğı ayğa qarağanda birşama tömendegen. Osığan deyin jılw tarïfi Gkalına 3016,52 teñge bolsa, qazir bul san 2842,99 teñgege azaydı.
Eger är aydıñ 25-ine deyin kommwnaldıq tölem jasalmasa, keşiktirilgen künderge 0,1 payız kö­leminde üstemeaqı qosı­ladı. Biraq üyde uzaq wa­qıt bolmağan jağdayda, kommwnaldıq qızmet üşin aqşa tölewdiñ qajeti bolmaydı eken. Mısalı, üyde üş aydan asa bolmasañız, energïyamen jabdıqtawşı uyımğa saparğa şığatınıñız jöninde ötiniş qaldırıp, sol waqıtqa deyin tutınğan elektr jäne jılw energïyası üşin esepteswiñiz qajet. Eger olay istemegen jağdayda, borışkerler tizimine iligesiz.

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı