«Astana aqşamı»
El jüregi – elorda şejiresi

PREZÏDENT KÜNİN ÄLEM ELDERİ QALAY TOYLAYDI?

0 181

cdfd3207c15f2aeccdc57ad450fbe69e_xl

Barşağa mälim, 2011 jıldıñ 14 jel­toqsanında qabıl­danğan «Qazaqstan Respwblïkasındğı merekeler twralı» Zañğa özgerister men tolıqtırwlar engizw twralı» Zañ jobası arqılı elimizdiñ sal­tanattı künderi Tuñğış Prezïdent küni mere­ke­simen tolıq­tı­rılğan. Bïılğı jılı Qazaq­stan halqı osı aytwlı kündi öz tarïhında besinşi ret atap ötkeli otır.

Bul da     Täwelsizdiktiñ bir toyı

Hakim Abay aytqanday, pende adam bolıp jaratılğan soñ, dünïede eşbir närseni qızıq körmey jüre almaydı. «Sonda esti adam, orındı iske qızığıp, qumarlanıp izdeydi eken-dağı, küninde aytsa qulaq, oylansa köñil süysingendey boladı eken» deydi äri qaray ğulama öziniñ qara sözinde. Munıñ mağınası, bizdiñşe, adamnıñ nege qızıqqanına qarap, onıñ essiz ne esti ekenin añğarwğa boladı degenge sayadı.
Memleket te birtutas qurılımdıq negizde alğanda bir adam sekildi. Demek, onıñ ustanğan bağıtı, qabıldağan zañı, ornatqan tärtibi, sol sekildi, atap ötetin merekelerine qarap ta eldiñ qanşalıq qayırlı qadam jasap jatqanın, qanday murat ustanıp, qayda bet alğanın añğarwğa boladı.
Tuñğış Prezïdent küni merekesiniñ män-mağınasın äli künge jete tüsine almay kelemiz. Är jıldıñ 1 jeltoqsanı resmï demalıs küni jarïyalanğanın, osığan oray köpşilik byudjettik mekemeler sıyaqı alatının, eldegi aqparat quraldarı men köşeniñ körneki orındarında, jalpı qoğamda Prezïdent qızmetiniñ qayırlı tustarın aytıp, Elbasın däriptep, jalpı memlekettilik, täwelsizdik, eldik twralı köbirek tolğanatınımızdı bilgenmen, onıñ bolaşaq üşin qanday paydası bar ekenin oylanıp jatpaytın da sekildimiz.
Al şındığında, Prezïdent – Täwelsiz memleketimizdiñ bir tiregi bolsa, Tuñğış Pre­zïdent künin atap ötw de – sol täwelsizdik qwa­nışın eselendirw şarası eken. El azattı­ğınıñ bir sïmvolın ayşıqtaytın munday aytwlı kün älemniñ birqatar elderinde bar.

04_3

Batırlıqtı bağalaytın Angola

Prezïdent küni, bizdiñ qolımız­dağı derekterge qarağanda, tağı bir memlekette erekşe atap ötiledi. Ol – Afrïkanıñ oñtüstik-batısındağı memleket Angola. Ras, bul elde mereke «Ult batırları küni» dep ataladı. Al atawlı kün är jıldıñ 17 qırküyeginde, Angolanıñ tuñğış prezïdenti Angola Agoştïn'niñ twğan küninde atap ötiledi. Sanalı ömirin eliniñ azattığın, beybitşilik qalıptastırwğa arnağan Angola Agaştïn' otandastarınıñ jüregine jawıngerlik rwh darıtıp, kewdedegi namısın taptatpastay küş-jiger bere alğanı üşin de ülken qurmetke layıq. Sondıqtan, bul elde erlik pen jiger, batırlıq pen otanşıldıq asa qattı bağalanadı. Sol üşin de mereke «Ult batırları küni» ataladı. Bul küni Angola halqı eldiñ alğaşqı prezïdentine ğana emes, Angola memleketiniñ täwelsizdigi üşin küresken barlıq batır­larına, äsirese, 1975-2002
jıldar aralığında bolğan aza­mattıq soğısta erlik körsetken jawıngerlerine degen rïzaşı­lığın bildirwge tırısadı eken. Merekeni toylawşılar tuñğış prezïdent pen onıñ soñında bol­ğan jawıngerlerge täwelsizdik jolındağı küresi üşin madaq aytıp, qoşemet bildiredi. Sodan soñ elde türli sporttıq şaralar, eldi rwhtandıratın qızıqtı merekelik keşter ötedi.

hiehrbyp1nifeqkdqk8pkv3qhbjqnx

AQŞ ıqılaspen toylaydı

AQŞ jıl sayın aqpan ayınıñ üşinşi düysenbisin Prezïdent küni retinde atap ötedi. Qurama ştatta bul merekeniñ tarïhı sonaw 1885 jıldan bastalğan eken. Mereke eldiñ tuñğış Prezïdenti Djorj Vaşïngtonnıñ tusında, memlekettiñ tutastığı men täwelsizdiginiñ, birligi men jalpı eldiktiñ sïmvolı retinde oylap tabılğan edi.
Derekterge qarağanda, aldımen bul kündi Vïrgïnïya ştatı atap ötken eken. Ştatta Prezïdenttiñ twğan küni qarsañında arnayı bal uyımdastırılıp, marapattar tağayındaladı. Buqara halıqtıñ ıqılasına ïe bola bastağan soñ, bul mereke basqa da ştattarda toylana bastaydı. Kele-kele 1855 jılı AQŞ Tuñğış Prezïdent künin jalpıulttıq mereke retinde bekitedi. Bul mereke uzaq jıldar boyı Vaşïngton twğan küni, yağnï 22 aqpanda atap ötilip jürgen eken. Alayda, AQŞ-tıñ 37-şi Prezïdenti, qurama ştat tarïhındağı öz qızmetin merziminen burın bosatqan alğaşqı jäne jalğız prezïdent Rïçard Nïkson 1970 jıldan keyin bul merekeni aqpannıñ üşinşi düysenbisine awıstırıptı. Ol Prezïdent küni merekesin belgilegende Djorj Vaşïngtonnıñ ğana emes, AQŞ-tıñ 16-şı prezïdenti Avraam Lïnkol'nniñ de qurmetin eskerip, merekeler twralı zañğa özgeris engizwdi durıs körgen.
Sonımen AQŞ-ta Tuñğış Prezïdent küni jüz alpıs jıldan beri atap ötilip keledi. Bul küni Vaşïngton mwzey-üyinde köpşilik arnayı kostyumder kïip, toy toylaydı. Qonaqtarğa «negiz qalawşı äke» attı süyikti tağamdar jäne janına bal men may qoyılğan jügeri taba nanı usınıladı. Prezïdent küni merekesin osılay toylaytın AQŞ halqınıñ täwelsizdiktiñ qunarlı dämin tatıp, balday qwanışın sezip kele jatqanına eşkim şübä keltirmesi anıq.

presidents_day

Ïslandïya da erekşe atap ötedi

Prezïdent künin atap ötetin kelesi memleket – Ïslandïya. Bul elde mereke eldiñ besinşi pre­zï­denti, yağnï küni büginge deyin el tizginin qolına ustağan Olavwr Ragnar Grïmsonnıñ twğan küninde – 14 mamırda atap ötiledi. Grïmson Ïslandïya bïligine 1996 jılı kelgen bolatın. Prezïdent küninde bul elde oyın-sawıq bağdarlamalar men türli merekelik şaralar uyımdastırıladı.

kefairport-is

Marşall araldarındağı mereke

Prezïdent küni merekesin erekşe atap ötetin elder­diñ biri Marşall araldarı eken. Munda mem­lekettik merekeler qatarındağı Prezïdent küni är jıldıñ 17 qaraşasında atap ötiledi. Bul kün eldiñ tuñğış prezïdenti Ïmat Kabwanıñ twğan künine oraylastırılğan. Marşall araldarınıñ täwelsizdigin bekitetin birşama kelissözder jasawğa ülken küş salıp, eldiñ azat, beybit ömiri üşin küresken, sonday-aq, bïlik tizginin wısınan şığarmay, bes prezïdenttik merzim boyı qolında ustağan sayasï tulğanı halqı mem­lekettiñ negizin qalağan äkesi retinde qurmet tutadı.
Ïmat Kabwl 1979 jılı Marşall aralınıñ prezïdenti bolıp saylanğan bolatın. Ayta keter jayt, Ïmat Kabwl Marşall araldarınıñ prezïdenti ğana emes, «Marşall araldarı mäñgilik» attı sol eldiñ ulttıq änuranınıñ äni men söziniñ avtorı da.

P.S. Ïä, bizdiñ elimizde Prezïdent küni merekesi atap ötilip jatqanına nebäri bes-aq jıl tolıp otır. Bul kün, yağnï, 1 jeltoqsan – Qazaqstan Respwblïkası Tuñğış Prezïdentiniñ alğaş ret Prezïdent saylawında halıqtıñ ıqılasına ïe bolıp, bïlik tizginin qolğa alğan küni.
Osı merekeniñ arqasında, büginde elimizde eñkeygen qarttan, endi ğana sawat aşıp, bilim mekemelerinde tärbïe köre bastağan barlıq büldirşinderimizge deyin Elbasınıñ ömir jolı men önegesi jayında köbirek bile bastadı. El täwelsizdik sïmvolı, erkindik, egemendik degen qundılığın bağalap, sananı otarsızdandırwğa ıqpal etetin izgi şaralardıñ ïgiligin köre bastadı.
Endeşe, urpaq tärbïesinde ülgi bolwğa jararlıq tulğa basqarğan el üşin munday merekeniñ bolaşaq üşin de mañızı zor ekeni dawsız.

Näzïra SAYLAWQIZI

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı