«Astana aqşamı»
El jüregi – elorda şejiresi

Dübäralarğa layıq düregey dünïe

Bügingi künniñ bülkili

0 68

Kïnoteatrdan «Gwdbay, moy bay!» degen qazaq kïnogerleriniñ twındısın körip qayttıq. Kïnoda eptegen ezw tartar tustarı bolmasa, anaw aytqan şedevr degenge kelmeydi. Bügingi körermenderdiñ psïhologïyasın meñgerip alıp, taza solardıñ suranısına say fïl'm jasap şıqqan. Bir sözben aytqanda rejïsser körermenderdiñ jeteginde ketken.

Al körkem twındı kitap bolsa – oqırmanın, kïno bolsa – körermenin soñınan tartwı tïis edi. Ekinşi, kädimgi şala qazaqtarğa arnalğan. Bir sözi qazaqşa, eki-üş söylemi orısşa. «Balam», «aynalayın» degen sïyaqtı sözderdi qazaqşa aytıp qoyadı. Dübäralarğa layıq düregey fïl'm. Atınıñ özi üş ulttıñ sözinen turadı: «gwdbay» – ağılşın, «moy» – orıs, «bay» – qazaqşa. Tipti, keyde, köşeniñ tiline tüsip ketetin tustarı bar. Küyewinen ajırasıp jatqan äyelder, äyelinen ayırılıp jatqan erler… Eptegen oy aytpaqşı boladı, onısı – bulıñğır. Soñı «Kod da Vïnçïdiñ» körinisin sayqımazaq türde qaytalağan – plagïat.
Bizdiñ kïnogerler tım qurımağanda özbek pen qırğızdar sïyaqtı deñgeyde qaşan körkem fïl'm tüsiredi eken degen oyda qayttıq. Toq eteri, arnayı effektileri, tehnïka men tehnologïyaları damığanımen, tolıqqandı körermendi tuşındıratın öreleri damımağan.
Osınday öner twındılarınıñ saldarınan körermen talğamı da qunsızdana beretinine qarnın aşadı. Ulttıq naqıştan alşaq körinister özi dübära bolğan qalalıq jastardıñ «e-e, bizdiki durıs eken ğoy» degen oyın bekitip, odan sayın etnostıq mädenïet pen ölşemnen jurday ete beredi. Biz tektilik kodın saqtağan birtutas ult qalıptastırw jolındamız. Bul turğıda scenarïst, rejïsserler oylanbaytın bolsa kerek. Osı twındıdan añğarılıp turğanınday, olardıñ oylaytını – kassadan neğurlım mol aqşa jïnaytın kommercïyalıq müdde. Sondıqtan arzan ömirge atüsti qaraytın tïpterdi körermen nazarına usınadı.
Bayqasaq, osınday fïl'mder köbeyip baradı… Nege?

Ädilbek IBIRAYIMULI

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı