«Astana aqşamı»
El jüregi – elorda şejiresi

Dästür jäne jañaşıldıq

0 68

Kim-kimniñ de ömirlik ustanımı, ömirlik közqarası boladı. Tipti, kişigirim bolsa da, ärkimniñ özine tän salt-dästüri de bolatındığın ayta ketken jön. Negizi, biz olardı saqtawğa tırısamız. Bir qızığı, adam öziniñ üyrenşikti bolıp qalğan salt-dästürlerin jañartw, jañğırtw, özgertw twralı ädette Jaña jıl qarsañında oylanadı eken.

Birıñğay jïnaqtawşı zeynetaqı qorı da dästür boyınşa jıl sayın aq­parat alw täsili retinde däs­türli poşta baylanısın tañdağan salımşılarğa jeke zeynetaqı şotınıñ (JZŞ) jay-küyi twralı üzin­di köşirme salınğan hat jiberedi.
BJZQ qoldanıstağı Zañğa säykes jeke zeynetaqı şotı aşılğan jeke tulğağa jeke zeynetaqı şotı aşılğan künnen bastap kez kelgen suraw salınğan künge onıñ surawı boyınşa zeynetaqı jïnaqtarınıñ jay-küyi twralı aqparattı aqısız beredi. Sonday-aq, onıñ zeynetaqı jïnaqtarı twralı aqparatqa qoljetimdiliginiñ elektrondıq jäne özge de täsilderin qam­tamasız etedi.
Köpşiligimiz zeynetaqı şotın aşw jönindegi şarttı jeke zeynetaqı qorları jañadan qurılıp jatqan kezde jasasqanbız. Salımşılar şartqa qol qoyıp jatıp, ärïne, özderiniñ jeke derektemelerin (mekenjayı, telefonı, elektrondıq poş­tasınıñ mekenjayı) kör­setedi. Al bul derekter waqıt ötken sayın belgili bir sebeptermen özgerip otıratını ras. Ökinişke qaray, salımşılar bul özgerister twralı zeynetaqı qorına habarlawğa asıqpaydı. Sodan Qor jıl sayın salımşılardıñ atına üzindi köşirmesi bar hat jiberedi. Al salımşılar körsetilgen mekenjaydan äldeqaşan köşip ketken bolwı mümkin. Sol sebepti ötken jıl boyınşa zeynetaqı jïnaqtarınıñ jay-küyi twralı üzindi köşirmesi bar hattardıñ bir böligi «Hat alwşı körsetilgen mekenjayda turmaydı» degen belgimen keri qaytarıladı. Mısalı, 2018 jıldıñ qañtar ayında joldanğan hattardıñ şamamen 8 payızı Qorğa qaytarılğan. Eger hat osınday belgimen keri qaytarılatın bolsa, Qor kelesi jılı zeynetaqı şotınıñ jay-küyi twralı hattı joldanım ïesine jibermewge quqılı. Osılayşa salımşınıñ Qormen baylanısı üziledi. Söytip, jïnaqtarınıñ jağdayı qalay bolıp jatqandığınan beyhabar bolıp jüre beredi. Osığan oray tağı da eskertkimiz keledi, ärbir salımşı öziniñ jeke zeynetaqı şotı twralı aqparattı alıp turwğa müddeli bolwı kerek. Sondıqtan kezinde zeynetaqı şotı boyınşa aqparat alwdıñ qanday täsilin tañdağandığın naqtılap, Qorda saqtalğan jeke derek­terin jañartwı tïis. Zañ boyınşa özderi üşin mindetti zeynetaqı jarnaları, mindetti käsiptik zeynetaqı jarnaları tölengen jeke tulğalar Qordıñ mindettemelerin orındawğa äser etetin barlıq özgerister jayında Qorğa habarlap otırwğa mindetti.
BJZQ öz tarapınan sa­lım­şılarğa zeynetaqı jï­naqtarınıñ jay-küyi twralı aqparat alwdıñ birneşe täsilin usınadı. Solardıñ işinen salımşı özine ıñğaylısın tañdaydı. Büginde zeynetaqı şotınıñ jay-küyi twralı aqparattı:
– dästürli poşta baylanısı;
– elektrondıq poşta;
– BJZQ keñsesine tikeley özi kelw;
– ïnternet baylanısı (elek­trondıq cïfrlıq qol­tañba nemese tirkelgen jeke säykestendirw nömiri men pa­rol'dıñ kömegimen Qor saytı nemese smartfondar men planşetterge arnalğan ENPF uyalı qosımşası) arqılı alwğa boladı.
Büginde aqparat alw täsil­deriniñ işinde eñ ıñğaylısı – ärïne, ïnternet baylanısı. Sol arqılı jeke zeynetaqı şotı boyınşa üzindi köşirmeni enpf.kz saytındağı Jeke kabïnet jäne smartfondar men planşetterge arnalğan ENPF uyalı qosımşası arqılı kez kelgen waqıtta körwge boladı. Qosımşa qazaq jäne orıs tilderinde qoljetimdi.
Eger Siz buğan deyin aqparat alw täsilin tañdamağan bol­sañız nemese onı özgertkiñiz kelse, Qordıñ jergilikti bö­lim­şesine kelip, habarlaw tä­silin özgertw/belgilew twralı qosımşa kelisimge qol qoyasız. Qazirgi waqıtta elimiz boyınşa Qordıñ 216 bölimşesi jumıs isteydi. Bul operacïya bar bolğanı birneşe mïnwt waqıttı aladı. Söytip, uyalı telefonıñızğa «ENPF» uyalı qosımşasın jüktep alasız. Keyin logïn men qupïya sözdi (parol') qoldana otırıp, kez kelgen jerde, kez kelgen waqıtta jeke zeynetaqı şotıñızdıñ jay-küyin osı uyalı telefonıñızdağı uyalı qosımşadan nemese Qor saytınıñ Jeke kabïnetinen körwiñizge boladı. Qazir logïn retinde jeke säykestendirw nömiri (JSN) qoldanıladı.
Ayta ketelik, jeke derekte­meleriñizge özgerister engizw üşin de jeke basıñızdı kwä­landıratın qujatpen Qorğa jüginesiz. Qujatta jeke säy­kes­tendirw nömiriñiz (JSN) körsetilgen bolwı kerek. Al eger elektrondıq cïfrlıq qoltañbañız bar bolsa, Qor bölimşesine kelmey-aq, enpf.kz saytınıñ «Elektrondıq qızmet körsetw» bölimi arqılı aqparat alw täsili retinde ïnternet baylanısın tañdawğa jäne jeke derektemelerdi özgertwge boladı.
Tağı da ayta ketetin jayt, jeke zeynetaqı şotınıñ jay-küyi twralı aqparattı www.e-gov.kz saytınıñ «Älewmettik qamtamasız etw» – «Birıñğay jïnaqtaw­şı zeynetaqı qorı salım­şısınıñ (alwşısınıñ) zeynetaqı jïnaqtarınıñ (ïnvestïcïyalıq kiristerin eskere otırıp) jay-küyi twralı aqparat berw» bölimi arqılı da körwge mümkindik bar. Bul üşin aldımen osı elektrondıq ükimet saytına tirkelip alasız jäne elektrondıq cïfrlıq qol­tañbañız bolwı şart. Ol Halıqqa qızmet körsetw ortalığınan beriledi.
Mine, zeynetaqı jïnaqtarı­nıñ jay-küyin onlayn tärti­binde bilip otırwdıñ osınday mümkindikteri bar. Aytpaqşı, üzindi köşirmeni öziñiz tañ­dağan kezeñ boyınşa (bir künnen birneşe jılğa deyin) ala alasız.
Büginde aqparat alwdıñ ïnternet baylanısı täsili salımşılar men alwşılar arasında keñinen tanımal bolıp jatır. Mısalı, 2018 jıldıñ 1 qañtarındağı jağday boyınşa üzindi köşirmeni poşta baylanısı arqılı 1 805 000 adam alğan. Al 2018 jıldıñ 1 jeltoqsanına qaray bul täsilden 270 mıñ adam bas tartqan.
Zeynetaqı şotınan aq­pa­rat alw täsili retinde elek­trondıq poşta baylanısın tañdağandar sanı jıl basınan beri 68 mıñ adamğa, al ïnternet baylanısın tañdağandar sanı 1 145 890 adamğa östi. Sondıqtan Jaña jıl qarsañında Qordıñ öziñizge jaqın bölimşesine erinbey barıp, aqparat alwdıñ zamanawï täsilin tañdañız. Öytkeni Jaña jıl qarsañı – jaña dästürdi, jaña täsildi qabıldaw üşin eñ qolaylı waqıt.

 

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı