-->

Записи Автора: «Астана Ақшамы»

Өмір жолы – өнеге

bez-imeni-1

Халықаралық жоғары ғылым мектебі академиясының академигі, ҚР білім беру саласының құрметті қызметкері, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор Бекен Өкенұлы Әлімжанов – 70 жаста! Биылғы 2017 жыл – барша қазақ елі үшін ерекше жыл. Өйткені биыл елімізде «ЕХРО – 2017» халықаралық көрмесі өткелі отыр. Көрмені өткізу біздің еліміздің тарихында техникалық және технологиялық жетістіктерді, жаңа идеялар мен ғылыми жобаларды халықаралық деңгейге көтерудің, Қазақстан экономикасын әлемдік экономикаға интеграциялаудың символы болмақ. Міне, осындай дүбірлі шараның 60 жылдық тарихы бар, еліміздің агроөнеркәсіптік кешеніне сан түрлі білікті мамандар даярлауға, Қазақстанның ғылыми әлеуетін арттыруға, ауыл шаруашылығын дамытуға ... Читать далее »

ЖЕҢІС АҚЫННЫҢ ЖЕМІСІ

taghzym

 ҚР Ұлттық акаде­миялық  кітапха­насында ақын Жеңіс Қашқыновтың туға­нына 75 жыл толуы­на арналған «Ерттеп міндім өлеңнің дүлдүл атын» атты әдеби-сазды еске алу кеші өтті. Кеш барысында ақынның «Тағзым» жыр жина­ғының тұсауы кесілді. АҚСОРАҢ МЕН АЛАТАУДЫ ЖАЛҒАҒАН Қарағанды облысының Ақтоғай ауданының аумағында Ақсораң аталатын тау бар. Сарыарқаның ең алып тауларының қатарына жататын оның биіктігі – 1565 метр. Сол маңайда дүниеге келген Жеңіс ақын бастауышты аяқтағаннан кейін Алматыға барып, немере ағасы, белгілі ғалым, филология ғылымдарының докторы Әсет Болғанбайұлының үйінде жатып оқыды. Сондағы С.М. Киров атындағы №12 қазақ орта мектебін бітірді. «Лениншіл жас» (қазіргі ... Читать далее »

Нұрлан ЕРМЕКБАЕВ, Дін істері және азаматтық қоғам министрі : Діннің дұрыс түсінігін мектепте қалау керек

nurlan-ermekbaev-asli

Қоғамда радикалдық діни ағымдардың деструк­тивті идеяларының таралуы көп­­шілікті алаңдатады. Олармен қалай күресу керек? Діни ахуал және басқа да мәселелер жөнінде Дін істері және азаматтық қоғам министрі Нұрлан Ермекбаев­пен әңгімелескен едік. – Нұрлан Байұзақұлы, еліміз­дегі діни ахуал өткен жыл­дармен салыстырғанда қалыпты. Десек те, зайыр­лы мемлекеттің заң талап­тарын мойындағысы келмей­тіндердің қатары көбейіп ке­ле­­ді деген пікірмен келісе­сіз бе? – Бұл жерде міндетті түрде басын ашып алатын мәселе бар, ол – діни ахуал ұғымы. Діни ахуалдың тұрақтылығы еліміздегі мемлекеттік-конфес­сиялық қарым-қатынас, конфессиялар арасындағы өзара әрекеттестік, азаматтар­дың ар-ождан бостандығының деңгейі, дін саласын реттейтін қолданыстағы заңнама талап­тарының ... Читать далее »

ҚАРАҚАЛПАҚТАН КЕЛГЕН ҚАЛЫҢДЫҚ

kbb_2411-asli

Түркі халықтары туралы айтқан кезде, қарақалпақтар жайында білетініміз аз. Республика шығысынан Өзбекстанмен, солтүстігінде және солтүстік-шығысында Қазақстанмен, оңтүстігінде және оңтүстік-батысынан Түркіменстанмен шектеседі. Энциклопедияда қарақалпақтардың көпшілігі 17 ғасырда және 18 ғасырдың орта кезінде Сырдарияның ортаңғы ағысы мен сағасындағы алапты мекендеген деп жазылған. Олар қазақтың Кіші жүз хандарына тәуелді болыпты. Көрші тайпалардың тынымсыз шабуылына ұшыраған қарақалпақтар 1742 жылы Орынбор мен Петербургке өз өкілдерін жіберіп, Орыс мемлекетінің қарамағына кіруді өтінді. Орыс үкіметі олардың тілегін қабыл алды. Сол үшін 1743 жылы қазақ ханы Әбілқайыр қарақалпаққа жорық жасады. Осының нәтижесінде қарақалпақтардың көпшілігі 18 ғасырдың екінші жартысына ... Читать далее »

ҚАЗАҚ ЕСІМДЕРІН ҚОРАШСЫНБАЙЫҚ

f960312da755d88f69acec8e617e7f31_resize_w_1200_h_-asli

Бұрын «Асыл арна» те­­­ле­арнасы нәрес­тенің дү­­ниеге келгеніне 7 к­ү­н толғанда шашын алып, шашының сал­­­­мағымен бірдей са­­дақа беретін араб­тық дәстүрлерді на­­си­хаттау­шы еді. Бір­де журналист Ал­мат Әб­діраман жүр­гіз­ген «Има­нигүл» бағ­дар­ла­ма­­сын көріп отырып, араб тіліндегі көптеген есім­­дерге жарнама жа­­­сал­ға­нына куә болдым. Сол бағдарламада: «Айтылған кез­де Ал­­лаһты еске түсіретін Аб­дуссамад, Абдуллах, Аб­дуррах­ман секілді есімдерді неге қой­масқа? Дінсіз қауымға тән есім­дерден гөрі ұлдарымызды пай­ғамбар­лардың аттарымен Мұ­са, Иса, Салих, Мұхаммед деп, қыздарымызды Фатима, Әми­на, Халима десек, еш ұтыл­май­ты­ны­мыз анық» деген нұсқау берілді. Бұрын Бөстекбай, Шұлғаубай деп әртүрлі есімдерді қоя беретін шаманизмнің қал­дық­тарынан, яғни ырымдап қоя­­­тын аттардан ... Читать далее »

БЕРЕКЕЛІ МЕРЕКЕ

erm_3146-asli

Ұлыстың ұлы күнінде Ұлы дала елінің тұс-тұсында ұлан-асыр той. Осынау мерекені Астана халқы да думандатып қарсы алып жатыр. Қазір қаланың көрікті орындарында көріскен, қауышқан ағайынның қарасы қалың. Сондай ортасы толған мекеннің бірі – елорда әкімдігінің алдындағы қалалық алаң. Айшықты ақшаңқан киіз үйлер Бұрынғы орталық алаңда бұқараға бет бұрғызарлық қызық көп. Бұл жақтан өткен жұрттың көзіне бірден ақшаңқан киіз үйлер түседі. Мұндай қазақы шатырдың алтауы құрылған. Олардың әрқайсысының іші ұлттық бұ­йымдармен бедерленіп, дастарқаны түрлі дәмге толтырылған. Алаңның мерекелік ажарын айшықтап тұрған бұрышсыз үйлердің салтанат құруына елордалық басқармалар мұрындық болды. Атап айтсақ, ... Читать далее »

ҚҰДА ТҮСІП, ҚЫЗ ҰЗАТТЫ…

erm_3317-asli

Астана әкімдігінің Зорлық-зомбылық немесе зорлық-зомбылық қаупі салдарынан қиын жағдайға тап болған адамдарға арналған дағдарыс орталығында Наурыз тойы өтті. Ұлыстың ұлы күніне орталық қыз­меткерлері тыңғылықты дайын­далған. Халқымыздың ғажайып дәстүрлерінен көрініс қойды. Құда түсіп, қыз ұзатты. Төрде отырған құдалар мақалдап сөйлеп, домбырамен ән айтып, күй шертті. Танымал әнші Арай Асқап ұзатылып бара жатқан қызды сыңсу айтып шығарып салды. Артық-кемі жоқ, кәдімгі шынайы өмірдегідей болды. Отбасы құндылығын дәріптеген дәстүр көп адамға ой салды. Сонымен бірге, Қазақстан халқы ассамблеясының өзбек, әзербайжан, тәжік, түрік, болгар және грузин этно-мәдени бірлестіктерінен келген өнерпаздар мерекенің көрігін қыздырды. Өзбекше ... Читать далее »

Ұлыстың ұлы күнінде…

erm_3273-asli

«Наурыз айы туғанда, той болушы еді бұл маңда» деп ақиық Мұқағали ақын жырлағандай, елорданың төрі саналған «Қазақ елі» монументі жанында 21-22 наурызда Ұлыстың ұлы мерекесі көктемдей жай­-дарлы көңіл-күйде тойланды. «Той дегенде қу бас домалайды» деген атамыз қазақ. Арқаның алай-дүлей ұйтқып соққан бораны мен қақаған аязынан арылған жұртшылық көктемнің жылы леп шашқан алтын сәулесімен шуақтап, Наурыз мерекесін тамашалауға молынан жиналды. Жұмыртқадай сап түзеген ақ боз үйлерді көргенде жайлауға енді көшіп келіп, мәре-сәре болып жатқан қазақ ауылының бейнесі көз алдымызға келді. Алтыбақанда ұлттық киім киген жастар әуелетіп ән шырқады. Астана қалалық филармониясының ... Читать далее »

ӘЛІБАЙДЫҢ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ ӘЛЕМІ

erm_2069-asli

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері,  талантты зергер  Берік Әлібайды білмейтін қазақ жоқ. Бабамыздың асыл өнерін ардақтап жүрген дарынды азамат туралы баспасөзде көбірек жазылды. Біз енді зергерлік өнердің шыңына шыққан шебердің  этнографиялық музейі жайында сыр тартсақ дейміз. ТЕКТІ ӨНЕРДІҢ ТАРЛАНЫ Берік ағамыздың бабалары ұста болған. Атасы Әлібайдың інісі Әлімбай көрік ұстаған. Ал әкесі Сәтімбек те өнерден қара жаяу болмаған. Жылқының әбзелдерін жасаған. Ол бала күнінен суретші бала атанады. Сол өнерді әрмен қарай жалғастырамын деп арман қуып Алматыға келеді. Қазіргі Орал Таңсықбаев атындағы көркемсурет училищесіне оқуға түседі. Осылай басталған кішкене жол кейін үлкен ... Читать далее »

Көне де жаңа мереке

nauryz-2016-zhyl-0-kozhe-asli

Наурыздың тарихы көне заманнан басталады. Әйгілі Александр Македонский өмір сүрген дәуірде де наурыз мерекесінің бар екендігін грек саяхатшыларының еңбектерінде айтылады. Қаһарман қолбасшының жанында жүрген тарихшылары ұлыстың ұлы тойын алғаш Самарқанда көріпті. Олар оны былай деп суреттейді. Бір қатарға 365 адам сары түстес киім киіп, екінші қатарға дәл сондай адам қара түсті киім киген. Сары түс күнді бейнелесе, қара түс түнді бедерлеген. Ортада лаулап жанған от қойылған. Екі топтың мүшелері барабан соғып, керней тартып, отты үш рет айналып, бір-бірімен құшақтасып, табысып, оның арты думандатқан тойға ұласты деп жазады. Бір жылда 365 ... Читать далее »