«Astana aqşamı»
El jüregi – elorda şejiresi

Astanalıq käsipker smwzï şığaradı

0 144

Elordalıq käsipker Sälim Nağım eki jıldan beri «Vital Smoothies» attı tabïğï şırın türlerin şığarwmen aynalısıp keledi. Bir qızığı, bul önimniñ analogı elimizde joq. Endeşe onıñ erekşeligi qanday? Osını bilmek nïetpen otandıq brendtiñ avtorın äñgimege tartqan edik.

London vokzalında twğan ïdeya

– Sälim, munday smwzï şığarw ïdeyası qalay keldi?
– Jubayım ekewmiz de Anglïyada bilim alıp, 2011 jılı Qazaqstanğa oraldıq. Kelgen soñ men öz mamandığım bo­yınşa munay-gaz salasında birneşe jıl jumıs istedim. Eki-üş jıldan keyin munay bağası arzandap, qolğa alğan jobalarımızdıñ qarqını bäseñdey bastağandıqtan, men qosımşa bïznes közin izdestire bastadım. Artınşa kelinşegimmen birge Anglïyağa qıdırıp, oqığan jerlerimizge bir barıp qaytpaq boldıq. Londonnan Kembrïdjge qaray jol jürgeli turğanımızda, vokzaldan «Innocent» dep atalatın smwzï satıp alğanbız. Sonı işip otırıp, bizde nege osınday tabïğï swsın joq degen oyğa qaldıq. Astanağa kele sala sol salanı jan-jaqtı zerttedik. Alğaşqıda suranısqa qatıstı kümänimizdiñ köp bolğanı ras. Biraq Ewropada tanımal närseniñ bizge de erte me, keş pe, mindetti türde keletinin eskerip, täwekelge bel bwdıq. Söytip 2016 jıldıñ qırküyeginde alğaşqı önimimizdi şığardıq.
– Ol kezde alğaşqı kapïtal üşin jïnağan qarjıñız bar ma edi?
– Özimizdiñ de jïnağanımız boldı, onımen qosa «Damw» käsipkerlikti damıtw qorına jüginip, tömen payızdıq mölşerlememen nesïe aldıq. Oğan Ïzraïl' men Avstrïyadan öndiriske kerekti qural-jabdıqtardı aldırttıq. Bir jıldan soñ elimizdegi «Säbï» qayırımdılıq qorınıñ älew­mettik mañızı bar otandıq startaptar arasında ­uyımdastırğan grantı 30 mıñ AQŞ dolların ïelendik.
– Bastapqı waqıtta qïındıqtar köp bolğan şığar?
– Ärïne. Bul önim bizde burın-soñdı bolmağandıq­tan, alğaşqıda aqıldasatın kisilerdi tappadıq. Sondıqtan şeteldiñ sayttarın qarap, tehnologïyanı solardan öz betimizşe üyrenwge twra keldi. Onıñ üstine, 2015-2017 jıldarı ulttıq valyutamızdıñ kenetten quldırap ketwi bizdiñ bïznesimizge de keri äser etti. Biz nesïeni – teñgemen, al qural-jabdıqtı evromen alğan edik, ïnflyacïyanıñ kesirinen ol bizge eki ese qımbatqa tüsti. Önimimiz twralı adamdarğa tüsindirerde de smwzï sapasına qatıstı senimsizdikten twğan suraqtarğa kezigip qalamız.

Tabïğï önim qalayşa uzaq saqtaladı?

– Qazir swpermarket sörelerinde şırınnıñ tür-türi tolıp tur. Sizderdiñ smwzïdiñ olardan erekşeligi nede?
– Birinşiden, bizdiñ önimniñ quramı – 100 payız tabïğï jemis-jïdek. Şırınsıqqış apparattıñ kömegimen alınatın basqa da tabïğï swsındar bar ğoy. Biraq onday şırındardıñ saqtalw merzimi eki-üş künnen äri aspaydı, öytkeni sığılğannan keyin önim quramında adam ağzasına zïyandı bakterïyalar köbeyip, aşw procesi bastaladı. Munımen qosa, şırınsıqqış apparattıñ toqtawsız aynalıp turatın bölşekteri qızıp, jemiske tïgende, kancerogendi zattar bölinwi mümkin. Al bizdiñ önim swıq ädispen sığw arqılı alınatındıqtan, eşqanday zïyandı hïmïyalıq reakcïyalar jürmeydi. Ağılşınşa «sold press» dep atalatın bul täsil qazir Ewropada keñinen tanımal. Tipti, kädimgi üylerdiñ özinde qarapayım şırınsıqqıştardıñ ornın osınday apparattarmen awıstırıp jatır.
– Basqa tabïğï şırındardıñ saqtaw merzimi eki-üş künge deyin ğana jetedi dediñiz. Sizderdiñ önim odan uzağıraq saqtala ma?
– Ïä, öytkeni biz smwzïdi pas­terïzacïyadan ötkizemiz. Ädette tetrapakettegi şırındardı 130 gradws temperatwrada jartı sağattay ustaydı. Sonıñ nätïjesinde olar 1 jılday saqtaladı. Biraq tım joğarı temperatwrada uzaq öñdew önimniñ sapasına äser etetinin de umıtpaw qajet. Biz smwzïdiñ dämi men tüsi özgerip ketpeytindey etip, odan tömendew temperatwrada jäne azıraq waqıtta qızdıramız. Nätïjesinde önim 20 künge deyin buzılmay saqtaladı. Dükenderge jetkizetin joldı jäne olardıñ saqtaw şarttarın eskerip, qaptamağa 15 täwlik dep jazamız.

Önim jaqında Reseyge eksporttaladı

– Jemis-jïdekti özimizden satıp alasızdar ma, älde şetelden be?
– Alğaşqı kezde şeteldik jemis-jïdekti köbirek alıp jürdik. Keyinnen özimizde de molıraq ösirile bastadı. Mısalı, burın önim bizge tek Almatıdan kelse, qazir Şımkent pen Kökşetawdan da äkelinedi. Alma, qulpınay, qaraqat, qızılşa, säbizdi jaz kezinde sol jaqtardan alamız.
– Qaysısı sizderge tïim­direk? Otandıq jemis-­jïdek pe, älde şeteldiki me?
– Bağası jağınan bizge – otandıq önim, al quramındağı şırınnıñ köptigi ja­ğınan keyde şeteldiki tïim­direk. Mäselen, Pol'şadan äkelinetin alma şırındı köbirek beredi. Sebebi olar jemisti vakwwmdıq qoymada saqtaydı da, quramındağı näri sol qalpı turadı.
– Smwzïdi qanşa türli däm boyınşa şığarasızdar?
– Qazir jeti türli däm bar. Birneşe dämdi aralastırarda onı aldın ala zerthanada tekseremiz. Mısalı, alma, säbiz jäne qïyardıñ şırının bir-birimen qosatın bolsaq, onıñ quramındağı pestïcïdterdiñ körsetkişi köterilip ketedi de, ağzağa zïyandı reakcïyalar tüzedi. Sondıqtan şırınnıñ är jaña türin jan-jaqtı zerttep, sodan keyin ğana narıqqa şığaramız.
– Önimderiñiz qay qalalarda satıladı?
– Astana qalasındağı bar­lıq swpermarketterden, sonday-aq Almatı jäne Qarağandıdağı dükenderden tabwğa boladı. Aldağı waqıtta Resey­diñ Novosibir, Çelyabïnsk jäne Ekaterïnbwrg sïyaqtı bizge jaqın qalalarına eksport jasasaq degen oyımız bar.

Botagöz MARATQIZI

Pikir jazw

Poçtañız jarïyalanbaydı